คัมราน กาซันฟารี ผู้แทนกรุงเตหะรานในรัฐสภาอิหร่าน มองความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านว่าไม่ใช่วิกฤตเฉพาะจุด แต่เป็นสมรภูมิหนึ่งของการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจ ในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวแรงงานอิหร่าน (ILNA) เมื่อวันที่ 9 กันยายน เขากล่าวว่าโลก “แทบอยู่บนขอบของสงครามโลกครั้งที่ 3” โดยอ้างถึงความตึงเครียดที่เกิดซ้อนทับกันในยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชียตะวันออก
1
6
เขาโยงอิหร่านเข้ากับยูเครนและไต้หวันอย่างไร
กาซันฟารีให้เหตุผลว่า การสนับสนุนยูเครนของ NATO ในสงครามกับรัสเซีย รวมถึงความตึงเครียดระหว่างมอสโกกับอังกฤษและเยอรมนี ทำให้ความเสี่ยงที่สงครามจะขยายไปยังส่วนอื่นของยุโรปเพิ่มขึ้น เขายังยกข้อพิพาทระหว่างสหรัฐฯ กับจีนเรื่องไต้หวันเป็นอีกจุดเสี่ยงหนึ่งด้วย ตามกรอบคิดของเขา วิกฤตหลายพื้นที่อาจส่งเสริมกันจนบานปลายเป็นสงครามขนาดใหญ่ แทนที่จะคงเป็นความขัดแย้งระดับภูมิภาคแยกจากกัน
1
6
อย่างไรก็ดี นี่คือการตีความทางการเมืองของ ส.ส. อิหร่านสายแข็ง ไม่ได้พิสูจน์ว่าอิหร่าน รัสเซีย และจีนอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาทางทหารเดียวกัน หรือว่าสงครามวงกว้างเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ประเด็น NPT และข้อจำกัดในการเจรจา
กาซันฟารีกล่าวกับ ILNA ว่ารัฐสภาอิหร่านอาจทบทวนข้อเสนอให้อิหร่านถอนตัวจากสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) อีกครั้ง คำพูดนี้กล่าวถึงความเป็นไปได้ที่จะมีการพิจารณาในรัฐสภา ไม่ใช่การประกาศว่าอิหร่านตัดสินใจถอนตัวจากสนธิสัญญาแล้ว
33
เขายังเตือนคณะเจรจาของอิหร่านว่าอย่าก้าวข้าม “เส้นแดง” ที่ผู้นำสูงสุดของประเทศกำหนดไว้ ในความเห็นสาธารณะก่อนหน้านี้ กาซันฟารีอ้างว่าสหรัฐฯ ข่มขู่อิหร่านและทีมเจรจาตลอดช่วงการเจรจาราว 2 เดือน และเห็นว่าข้อตกลงที่เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขเช่นนั้นจะขาดความชอบธรรม
13
จุดยืนดังกล่าวสะท้อนแนวคิดที่ยอมรับการทูตได้ภายใต้ข้อจำกัดทางอุดมการณ์และยุทธศาสตร์ที่เข้มงวด พร้อมทำให้วาทกรรมด้านนิวเคลียร์ที่แข็งกร้าวยังคงมีบทบาทในพื้นที่การเมืองอิหร่าน
คำเตือนท่ามกลางการปะทะทางทหารที่รุนแรงขึ้น
คำกล่าวของกาซันฟารีเกิดขึ้นในช่วงที่การเผชิญหน้าทางทะเลและรอบฐานที่มั่นของสหรัฐฯ ในภูมิภาคทวีความรุนแรง กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ระบุว่ากองกำลังสหรัฐฯ ทำลายเรือบรรทุกน้ำมันดิบอิหร่าน 5 ลำเมื่อวันที่ 8 กันยายน หลังจากกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามอิหร่าน หรือ IRGC พยายามโจมตีเรือรบกองทัพเรือสหรัฐฯ ด้วยขีปนาวุธพิสัยไกล 2 ครั้งในช่วง 2 วัน CENTCOM ระบุว่าเรือ 4 ลำอยู่ในอ่าวโอมาน และอีก 1 ลำอยู่ใกล้เกาะคาร์ก อีกทั้งกล่าวว่าเรือรบสหรัฐฯ หลบเลี่ยงการโจมตีได้และไม่มีเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้รับอันตราย
30
หลังจากนั้น มีรายงานว่าอิหร่านยิงขีปนาวุธใส่กองกำลังสหรัฐฯ ที่ฐานทัพอากาศอัลอัซร็อกในจอร์แดน
25 แต่ข้ออ้างเกี่ยวกับการโจมตีแต่ละครั้งควรได้รับการพิจารณาอย่างระมัดระวัง เพราะอิหร่านและสหรัฐฯ ให้ข้อมูลขัดแย้งกัน โดย CENTCOM ปฏิเสธโดยเฉพาะว่าเรือรบสหรัฐฯ ถูกโจมตีโดน
25
30
ความตึงเครียดยังเพิ่มความกังวลต่อการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือพลังงานสำคัญของโลก รายงานระบุว่าราคาน้ำมันดิบเบรนต์พุ่งเหนือ 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล จากความกังวลเรื่องอุปทานและการขนส่ง
21
23
ควรตีความคำกล่าวนี้อย่างไร
กรอบคิดของกาซันฟารีสะท้อนโลกทัศน์ของฝ่ายสายแข็งในอิหร่าน ซึ่งมองการเผชิญหน้ากับวอชิงตันว่าแยกไม่ออกจากความขัดแย้งระหว่างรัสเซียกับ NATO การแข่งขันจีน-สหรัฐฯ เรื่องไต้หวัน และการต่อต้านระเบียบโลกที่นำโดยสหรัฐฯ
นัยสำคัญหลักของคำกล่าวนี้จึงอยู่ที่การส่งสัญญาณแรงกดดันภายในแวดวงการเมืองอิหร่านต่อการยอมอ่อนข้อในการเจรจา และต่อการจำกัดการถกเถียงเรื่องนโยบายนิวเคลียร์ ไม่ควรมองเป็นคำพยากรณ์อิสระที่ยืนยันว่าสงครามโลกกำลังใกล้เกิดขึ้น ภาพที่ตรวจสอบได้ในเวลานั้นคือการอ้างการโจมตีที่รุนแรงขึ้น การตอบโต้ของสหรัฐฯ และความเสี่ยงต่อราคาพลังงาน—not หลักฐานว่าความขัดแย้งทั้งหมดที่เขาเอ่ยถึงได้รวมเป็นสงครามเดียวแล้ว
30
25
23