ดีลการค้าสวิตเซอร์แลนด์–จีนปี 2026 เปิดต่อสินค้าสวิสปลอดภาษี 99.8%

สวิตเซอร์แลนด์และจีนบรรลุการเจรจาปรับปรุงข้อตกลงการค้าเสรีที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2014 โดยหัวใจสำคัญคือการขยายสิทธิ์เข้าตลาดจีนของผู้ส่งออกสวิสอย่างมาก สินค้าส่งออกของสวิตเซอร์แลนด์ในปัจจุบัน 99.8% จะมีสิทธิ์เข้าสู่จีนโดยไม่เสียภาษี เทียบกับประมาณครึ่งหนึ่งภายใต้ข้อตกลงเดิม

อย่างไรก็ตาม นี่คือการปิดการเจรจา ไม่ใช่การเริ่มใช้ข้อตกลงฉบับใหม่ทันที เนื้อหายังต้องผ่านการตรวจสอบทางกฎหมาย การลงนาม และกระบวนการอนุมัติภายในประเทศของทั้งสวิตเซอร์แลนด์และจีน

จุดเปลี่ยนสำคัญ: สินค้าสวิสเกือบทั้งหมดเข้าจีนปลอดภาษี

ภายใต้กรอบความตกลงปี 2014 สินค้าส่งออกจากสวิตเซอร์แลนด์ไปจีนเพียงราวครึ่งหนึ่งเท่านั้นที่ได้รับสิทธิ์ปลอดภาษี ข้อตกลงฉบับปรับปรุงจะเพิ่มสัดส่วนดังกล่าวเป็น 99.8% ของการส่งออกสวิสในปัจจุบัน

ในทางกลับกัน สินค้านำเข้าจากจีนเกือบทั้งหมดเข้าสู่สวิตเซอร์แลนด์โดยไม่เสียภาษีอยู่แล้ว ดังนั้น การปรับปรุงครั้งนี้จึงมุ่งแก้ความไม่สมดุลด้านการเข้าถึงตลาด โดยเน้นช่วยผู้ส่งออกสวิสเป็นหลัก

ตัวเลข 99.8% หมายถึงสัดส่วนของมูลค่าหรือรายการส่งออกสวิสในปัจจุบันที่เข้าเกณฑ์ปลอดภาษี ไม่ได้หมายความว่าสินค้าทุกประเภทหรือทุกการจัดส่งจะได้รับสิทธิ์โดยอัตโนมัติ ผู้ส่งออกยังต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของข้อตกลง เช่น กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า

ข้อตกลงใหม่ครอบคลุมอะไรบ้าง

การเจรจาไม่ได้จำกัดอยู่ที่ภาษีสินค้าจับต้องได้ แต่ยังปรับปรุงกติกาการค้าหลายด้านให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจยุคใหม่ ได้แก่

• กฎถิ่นกำเนิดสินค้า เกณฑ์พิจารณาว่าสินค้าผลิตหรือมีแหล่งกำเนิดเพียงพอที่จะได้รับสิทธิ์พิเศษหรือไม่
• การอำนวยความสะดวกทางการค้า ทำให้ขั้นตอนศุลกากรและกระบวนการข้ามแดนมีประสิทธิภาพและคาดการณ์ได้มากขึ้น
• การค้าบริการ ขยายแนวทางปฏิบัติสำหรับการให้บริการระหว่างสองประเทศ
• การค้าดิจิทัล ครอบคลุมกิจกรรมทางการค้าและอีคอมเมิร์ซผ่านช่องทางดิจิทัล
• การแข่งขัน วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับสภาพการแข่งขันและความร่วมมือที่เกี่ยวข้อง
• การลงทุน เพิ่มการเข้าถึงตลาดจีนสำหรับนักลงทุนจากสวิตเซอร์แลนด์
• สิ่งแวดล้อมและแรงงาน ขยายหรือเสริมบทบัญญัติด้านสิ่งแวดล้อมและสิทธิแรงงาน
• ความร่วมมือทางเศรษฐกิจและเทคนิค สร้างกรอบความร่วมมือที่กว้างกว่าการลดภาษีเพียงอย่างเดียว

ผลในทางปฏิบัติสำหรับแต่ละบริษัทจะขึ้นอยู่กับถ้อยคำทางกฎหมายฉบับสุดท้าย ข้อผูกพันรายสาขา และขั้นตอนการนำข้อตกลงไปใช้

ใครประกาศข้อตกลง และเกิดขึ้นเมื่อใด

Guy Parmelin ประธานาธิบดีและรัฐมนตรีเศรษฐกิจของสวิตเซอร์แลนด์ กับ Wang Wentao รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของจีน ประกาศการปิดการเจรจาระหว่างการพบกันที่กรุงเบิร์น เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2026

กระบวนการปรับปรุงข้อตกลงเริ่มจากการศึกษาความเป็นไปได้ในปี 2024 ก่อนเปิดการเจรจาอย่างเป็นทางการในเดือนกันยายนปีเดียวกัน และสิ้นสุดลงหลังการเจรจา 5 รอบ

ขั้นตอนต่อจากนี้ยังเป็นกระบวนการทางกฎหมายและนโยบาย ไม่ใช่การลดภาษีในทันที:

1. ตรวจสอบถ้อยคำและรายละเอียดทางกฎหมายของร่างข้อตกลง
2. ทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าลงนามข้อตกลงฉบับปรับปรุงก่อนสิ้นปี 2026
3. ดำเนินกระบวนการอนุมัติภายในประเทศของสวิตเซอร์แลนด์และจีน
4. ข้อตกลงจึงจะมีผลบังคับใช้ตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในฉบับสุดท้าย

จนกว่าขั้นตอนเหล่านี้จะเสร็จสิ้น ผู้ส่งออกยังไม่ควรถือว่าสิทธิ์ปลอดภาษีครอบคลุม 99.8% มีผลใช้แล้ว โดยกรอบที่ใช้อ้างอิงด้านการค้าในปัจจุบันยังคงเป็นข้อตกลงปี 2014

ความสำคัญทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์

จีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่อันดับ 3 ของสวิตเซอร์แลนด์ รองจากสหภาพยุโรปและสหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์มองว่าการปรับปรุงข้อตกลงจะช่วยให้บริษัทในประเทศเข้าถึงตลาดจีนได้ดีขึ้น และช่วยกระจายตลาดส่งออกของตน

ขนาดความสัมพันธ์ทางการค้าก็ไม่น้อย: การค้าระหว่างสองประเทศมีมูลค่าประมาณ 59,000 ล้านฟรังก์สวิสในปี 2023 ตามข้อมูลศุลกากรสวิสที่ World Economic Forum นำมาอ้างอิง อย่างไรก็ดี แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ให้ตัวเลขการเติบโตจากปี 2014 ถึงปัจจุบันซึ่งสามารถเปรียบเทียบกันได้โดยตรง จึงควรระมัดระวังต่อการอ้างเปอร์เซ็นต์การเพิ่มขึ้นของการค้า

สำหรับบริษัทสวิส ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดที่สุดคือโอกาสลดภาระภาษีสำหรับสินค้าส่งออกในสัดส่วนที่กว้างขึ้น ขณะเดียวกันยังได้กติกาใหม่ด้านบริการ การค้าดิจิทัล และการลงทุน ส่วนจีนจะได้กระชับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับประเทศยุโรป ในช่วงที่ปักกิ่งพยายามขยายความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจกับยุโรป และแข่งขันกับสหรัฐฯ ในด้านอิทธิพลระดับโลก

สรุป: ปิดโต๊ะเจรจาแล้ว แต่ยังไม่ใช่ดีลที่เริ่มใช้ทันที

พัฒนาการในปี 2026 ควรถูกมองว่าเป็นการสิ้นสุดการเจรจาเพื่อปรับปรุงข้อตกลงเดิม ไม่ใช่การแทนที่ข้อตกลงปี 2014 ในทันที ข้อตกลงที่เจรจาเสร็จแล้ววางกรอบสำหรับการขยายสิทธิ์ปลอดภาษีให้ครอบคลุมสินค้าส่งออกสวิสในปัจจุบันเกือบทั้งหมด พร้อมเพิ่มกติกาด้านการค้าและการลงทุนที่ทันสมัยขึ้น

หมุดหมายสำคัญสำหรับภาคธุรกิจคือวันที่ข้อตกลงมีผลบังคับใช้ หลังผ่านการตรวจสอบทางกฎหมาย การลงนาม และการอนุมัติภายในประเทศของทั้งสองฝ่าย จนกว่าจะถึงวันนั้น กรอบข้อตกลงปี 2014 ยังคงเป็นฐานทางกฎหมายสำหรับการค้าระหว่างสวิตเซอร์แลนด์กับจีน