รัสเซียขู่เตรียม “โจมตีครั้งใหญ่” ต่อภาคพลังงานยูเครน

กระทรวงกลาโหมรัสเซียระบุเมื่อวันที่ 30 สิงหาคมว่า กองทัพรัสเซียเริ่มเตรียม “การโจมตีครั้งใหญ่” ต่อสิ่งอำนวยความสะดวกในภาคพลังงานของยูเครน โดยนำเสนอว่าเป็นการตอบโต้สิ่งที่มอสโกเรียกว่า การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนและภาคน้ำมันกับพลังงานของรัสเซียโดยยูเครน 57

อย่างไรก็ตาม คำประกาศดังกล่าวไม่ได้ระบุรายละเอียดเชิงปฏิบัติการ เช่น วันที่จะเริ่มโจมตี ชนิดของอาวุธ โรงงานหรือระบบพลังงานที่เป็นเป้าหมาย ตลอดจนภูมิภาคของยูเครนที่อาจถูกโจมตี รายงานก่อนหน้านี้เคยพูดถึงความเป็นไปได้ของการโจมตีในช่วงไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า แต่ยังไม่ใช่การยืนยันกำหนดการอย่างเป็นทางการ 813

รัสเซียอ้างเหตุผลอะไร

ถ้อยแถลงของกระทรวงกลาโหมรัสเซียวางกรอบเหตุการณ์เป็นการตอบโต้แบบ “ตาต่อตา” โดยอ้างถึงการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านเชื้อเพลิงและพลังงานของรัสเซีย รวมถึงโรงกลั่นน้ำมัน 56

นี่คือคำอธิบายจากฝ่ายรัสเซียเกี่ยวกับเหตุผลของการโจมตีที่อาจเกิดขึ้น ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ได้รับการตรวจสอบโดยอิสระซึ่งยืนยันความจำเป็นหรือความชอบด้วยกฎหมายของปฏิบัติการดังกล่าว ในเวลาที่มีการประกาศ รัสเซียเปิดเผยเพียงว่าอยู่ระหว่างการเตรียมการ แต่ไม่ได้ให้ข้อมูลสาธารณะเกี่ยวกับแผนปฏิบัติการเพิ่มเติม

การโจมตีของยูเครนก่อนคำขู่

ตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ยูเครนใช้โดรนพิสัยไกลโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของรัสเซีย โดยมีรายงานถึงโรงกลั่นน้ำมัน ท่าเรือน้ำมัน คลังเชื้อเพลิง และเป้าหมายอื่น ๆ ที่รัฐบาลเคียฟมองว่าเป็นแหล่งรายได้เพื่อสนับสนุนปฏิบัติการทางทหารของรัสเซีย 1819

ปฏิบัติการดังกล่าวเพิ่มความถี่ขึ้นในช่วงฤดูร้อน การโจมตีครอบคลุมเป้าหมายในหลายภูมิภาคของรัสเซีย ทำให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศต้องรับภาระมากขึ้น และมีส่วนเชื่อมโยงกับภาวะขาดแคลนน้ำมันเบนซินและการจำกัดการขายเชื้อเพลิงในบางพื้นที่ ตามรายงานของ Associated Press 20

Reuters รายงานว่า ช่วงปลายเดือนสิงหาคม การผลิตเบนซินของรัสเซียลดลงเหลือประมาณ 70% ของความต้องการภายในประเทศ หลังการโจมตีด้วยโดรนและการหยุดดำเนินงานของโรงกลั่นขนาดใหญ่หลายแห่ง 19 ตัวเลขนี้สะท้อนผลกระทบทางเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานของการโจมตี แต่ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าการโจมตีของยูเครนเป็นสาเหตุเดียวที่ทำให้รัสเซียตัดสินใจประกาศดังกล่าว

เหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นก่อนหน้า

ไม่นานก่อนคำประกาศ การโจมตีของรัสเซียต่อคลังเก็บกระสุนในหมู่บ้านไมลา ทางตะวันตกของกรุงเคียฟ ทำให้เกิดการระเบิดอย่างรุนแรงและเพลิงไหม้เป็นวงกว้าง ตามรายงานของ Associated Press ยอดผู้เสียชีวิตเพิ่มเป็น 38 ราย ขณะที่ยังมีผู้สูญหาย 4 คน และมีผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 52 คน 4

ก่อนหน้านั้น Reuters รายงานว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 37 รายจากเหตุโจมตีสถานที่ดังกล่าว ซึ่งอยู่ใกล้บ้านเรือนและสถานดูแลผู้สูงอายุและผู้พิการ มีรายงานว่าบริเวณใกล้เคียงได้รับความเสียหายอย่างหนัก และประชาชนหลายร้อยคนถูกอพยพ 17 ความแตกต่างระหว่างตัวเลข 37 และ 38 รายสะท้อนการปรับปรุงข้อมูลผู้เสียชีวิต ไม่จำเป็นต้องหมายถึงความขัดแย้งเกี่ยวกับเหตุการณ์เดียวกัน

ในช่วงเวลาเดียวกัน รัสเซียยังคงยิงขีปนาวุธและส่งโดรนโจมตียูเครน โดยการโจมตีครั้งก่อนหน้านี้มุ่งเป้าไปที่ภาคพลังงานของกรุงเคียฟและภูมิภาคอื่น ๆ และใช้อากาศยานไร้คนขับโจมตีร่วมกับขีปนาวุธแบบวิถีโค้งและขีปนาวุธร่อน 1 อีกเหตุการณ์หนึ่ง ฝ่ายยูเครนระบุว่ารัสเซียใช้โดรนมากกว่า 400 ลำและขีปนาวุธราว 40 ลูกโจมตีระบบผลิตไฟฟ้า สายส่ง และสถานีไฟฟ้าย่อย 2

เหตุใดคำขู่นี้จึงสำคัญก่อนฤดูหนาว

คำประกาศของรัสเซียเกิดขึ้นขณะที่ยูเครนกำลังเตรียมระบบพลังงานสำหรับฤดูหนาวปี 2026–2027 หลังเผชิญการโจมตีโรงไฟฟ้า ระบบส่งไฟฟ้า ระบบจำหน่าย และโครงสร้างพื้นฐานด้านความร้อนอย่างต่อเนื่องในหลายฤดูกาลที่ผ่านมา สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติระบุว่า การโจมตีช่วงฤดูหนาวปี 2025–2026 ทำให้โครงสร้างพื้นฐานด้านการผลิต ส่งผ่าน และจำหน่ายไฟฟ้าเสียหายหรือถูกทำลาย และนำไปสู่ไฟฟ้าดับฉุกเฉินที่กระทบประชาชนหลายล้านคน 37

ฝ่ายบริการการต่างประเทศของสหภาพยุโรประบุว่า ฤดูหนาวก่อนหน้านั้นทำให้ประชาชนหลายล้านคนต้องเผชิญไฟฟ้า น้ำประปา และระบบทำความร้อนที่ไม่แน่นอน นอกจากนี้ การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของกรุงเคียฟในคืนวันที่ 1–2 มิถุนายน 2026 ยังทำให้ประชาชนประมาณ 140,000 คนไม่มีไฟฟ้าใช้ 32

ดังนั้น หากเกิดการโจมตีระลอกใหญ่ครั้งใหม่ ผลกระทบอาจไม่ได้จำกัดอยู่ที่การผลิตไฟฟ้าเท่านั้น ความเสียหายต่อโรงไฟฟ้า สถานีไฟฟ้าย่อย และระบบสายส่งอาจกระทบการจ่ายความร้อนและน้ำ การทำงานของโรงพยาบาล ระบบสื่อสาร และบริการสาธารณะในช่วงอากาศหนาวด้วย ระดับความเสียหายจะขึ้นอยู่กับว่าเป้าหมายใดถูกโจมตีและสามารถซ่อมแซมได้เร็วเพียงใด

ตัวเลขที่ระบุว่า “กำลังการผลิตไฟฟ้าก่อนสงครามราว 70% ได้รับความเสียหายหรือถูกทำลาย” รวมถึงข้ออ้างว่ามีช่องว่างด้านเงินทุนอีกหลายร้อยล้านยูโร ไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระจากหลักฐานที่ใช้ในบทความนี้ จึงควรแยกออกจากข้อมูลที่มีแหล่งอ้างอิงชัดเจน

สหภาพยุโรปช่วยเหลือเท่าไร

ตัวเลขเงินช่วยเหลือเพิ่มเติม 20 ล้านยูโรที่ปรากฏในคำถามบางรูปแบบ ไม่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข้อมูลที่ใช้สำหรับบทความนี้ ข้อมูลทางการของสหภาพยุโรประบุถึงโครงการสนับสนุนที่มีมูลค่าสูงกว่านั้นมาก แต่กระจายไปตามหลายด้าน

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ได้ประกาศแพ็กเกจสนับสนุนระบบพลังงานของยูเครนมูลค่า 922 ล้านยูโรสำหรับฤดูหนาวปี 2026–2027 เงินก้อนนี้มีเป้าหมายเพื่อสนับสนุนการผลิตไฟฟ้า ความทนทานของโครงข่ายไฟฟ้า การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และระบบทำความร้อน 31 ส่วนฤดูหนาวปี 2025–2026 สหภาพยุโรปจัดสรรเงิน 40 ล้านยูโรสำหรับมาตรการเตรียมรับฤดูหนาว ซึ่งเป็นเพียงส่วนหนึ่งของความช่วยเหลือในวงกว้าง 33

โดยสรุป คำประกาศของรัสเซีย ณ วันที่ 30 สิงหาคมจึงเป็นคำเตือนต่อสาธารณะว่ากำลังเตรียมการโจมตี ไม่ใช่แผนปฏิบัติการที่เปิดเผยวันเวลา ขนาด อาวุธ หรือพื้นที่เป้าหมายอย่างชัดเจน คำขู่นี้เกิดขึ้นท่ามกลางการโจมตีพิสัยไกลของทั้งสองฝ่าย และในช่วงที่ระบบพลังงานของยูเครนได้รับความเสียหายอย่างหนัก คำถามสำคัญที่ยังไม่มีคำตอบคือ การโจมตีจะเกิดขึ้นเมื่อใด จะมีขนาดใหญ่เพียงใด ใช้อาวุธประเภทไหน และจะมุ่งเป้าไปยังพื้นที่ใด