ประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกีของยูเครนเปิดเผยว่า ทั้งรัสเซียและยูเครนกำลังพัฒนาระบบอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมเพื่อลดการพึ่งพา Starlink ซึ่งเป็นเครือข่ายของ SpaceX ที่มีอีลอน มัสก์เป็นผู้ควบคุมการเข้าถึงในท้ายที่สุด
รัสเซียกำลังพัฒนาระบบที่เทียบเคียง Starlink ร่วมกับจีน และคาดว่าจะเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2026 ส่วนยูเครนเริ่มทดสอบโครงการลักษณะเดียวกันกับประเทศยุโรปแห่งหนึ่ง แต่ยังไม่เปิดเผยชื่อพันธมิตรหรือรายละเอียดทางเทคนิค 242830
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลดังกล่าวยังไม่ใช่การยืนยันว่าโครงการใดโครงการหนึ่งสามารถทดแทน Starlink ในสนามรบได้แล้ว ยูเครนยังคงทำงานร่วมกับ Starlink ควบคู่ไปกับการพัฒนาทางเลือกใหม่ ขณะที่กำหนดการและความสามารถของระบบยูเครนยังไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ 2428
โครงการรัสเซีย-จีนตั้งเป้าเดือนธันวาคม 2026
เซเลนสกีระบุว่า รัสเซียเชื่อว่าระบบเทียบเท่า Starlink ซึ่งกำลังพัฒนาร่วมกับจีนจะเสร็จสิ้นภายในเดือนธันวาคม 2026 2430
คำว่า “เสร็จสิ้น” ในที่นี้หมายถึงกำหนดการที่คาดการณ์ไว้ ไม่ใช่หลักฐานว่ามีการปล่อยดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรแล้ว มีเครือข่ายที่เปิดใช้งานจริง หรือมีศักยภาพทดแทน Starlink ได้อย่างสมบูรณ์ เพราะประสิทธิภาพของอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งพื้นที่ครอบคลุม ความจุเครือข่าย อุปกรณ์ปลายทาง ความทนทานต่อการรบกวน และการเข้าถึงบริการ
รายงานที่มีอยู่ยังไม่ได้ยืนยันว่าโครงการรัสเซีย-จีนมีความสามารถเทียบเท่า Starlink ในด้านเหล่านี้
ยูเครนเริ่มทดสอบระบบทางเลือกจากยุโรป
เซเลนสกีกล่าวว่า ยูเครนเริ่มทดสอบระบบลักษณะเดียวกันร่วมกับประเทศยุโรปแห่งหนึ่ง แต่ไม่ได้ระบุชื่อประเทศพันธมิตรหรือกรอบเวลาที่คาดว่าจะพัฒนาเสร็จ 2428
เขานำเสนอความพยายามนี้ในฐานะการเตรียมพร้อมต่อสถานการณ์ความมั่นคงหลายรูปแบบ ไม่ใช่การประกาศเปลี่ยนออกจาก Starlink ในทันที
สำหรับยูเครน ประเด็นนี้มีความหมายมากกว่าเรื่องเทคโนโลยี การมีระบบสื่อสารผ่านดาวเทียมอีกทางเลือกหนึ่งอาจช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาเครือข่ายเอกชนเพียงรายเดียว ซึ่งการเข้าถึงอาจได้รับผลกระทบจากการตัดสินใจทางธุรกิจหรือการเมือง
เหตุใดยูเครนต้องการใช้ Starlink เหนือน่านฟ้ารัสเซีย
อีกประเด็นที่เกี่ยวข้องคือคำขอของยูเครนที่ต้องการให้โดรนพิสัยไกลสามารถใช้ Starlink ขณะปฏิบัติการในดินแดนรัสเซีย รายงานระบุว่า Kyiv ต้องการใช้การเชื่อมต่อนี้เพื่อค้นหาและโจมตีฐานยิงขีปนาวุธพิสัยไกลของรัสเซีย โดยอาจลึกเข้าไปในดินแดนรัสเซียราว 200 กิโลเมตร 1921
โดรนที่ติดตั้ง Starlink อาจรักษาการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมได้ในสถานการณ์ที่วิทยุสื่อสารทั่วไปมีข้อจำกัดจากระยะทางหรือไม่มีแนวการมองเห็นโดยตรง ในแผนที่มีการรายงาน การเชื่อมต่อนี้จะช่วยควบคุมการปฏิบัติการของโดรนและส่งข้อมูลเป้าหมายระหว่างภารกิจโจมตีฐานยิงขีปนาวุธ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานทางทหารอื่น ๆ 1921
มัสก์ยังปฏิเสธ แต่เซเลนสกีบอกเรื่องนี้ยังไม่จบ
เซเลนสกีระบุว่า มัสก์ปฏิเสธการอนุญาตให้ Starlink สนับสนุนการโจมตีภายในรัสเซีย โดยให้เหตุผลว่าการใช้งานลักษณะดังกล่าวจะเป็นการยกระดับความขัดแย้ง ยูเครนยังขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เพื่อให้ได้การอนุมัติทางการเมือง แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่แสดงว่ามีการอนุมัติแล้ว 20252732
ถึงกระนั้น เซเลนสกีกล่าวว่า มัสก์อาจเปลี่ยนใจหลังจากพิจารณาเหตุผลเพิ่มเติม ซึ่งหมายความว่าการเจรจายังเปิดอยู่ แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นข้อตกลงที่เสร็จสมบูรณ์ โดย ณ วันที่ 23 สิงหาคม 2026 การใช้ Starlink เพื่อสนับสนุนปฏิบัติการดังกล่าวยังไม่ได้รับอนุมัติตามรายงานที่มีอยู่ 2732
ความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับเฟโดรอฟ
เซเลนสกียังเล่าถึงความขัดข้องในการสื่อสารที่เกี่ยวข้องกับไมไคโล เฟโดรอฟ อดีตรัฐมนตรีกลาโหมยูเครน โดยตามคำบอกเล่า กระทรวงกลาโหมยูเครนแจ้งเซเลนสกีว่า SpaceX เห็นชอบในหลักการที่จะอนุญาตให้ใช้ Starlink เหนือดินแดนรัสเซียได้ หากได้รับการอนุมัติทางการเมือง
จากนั้น Kyiv จึงเดินหน้าหารือเรื่องนี้กับประธานาธิบดีทรัมป์ แต่ภายหลังพบว่าความเข้าใจดังกล่าวยังไม่ใช่ข้อตกลงที่ยุติแล้ว 2531
เฟโดรอฟซึ่งพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมไปแล้ว ยังมีรายงานว่ายังคงติดต่อกับมัสก์เพื่อขอให้ยกเลิกข้อจำกัดดังกล่าว 171829 การติดต่อที่ดำเนินต่อไปช่วยอธิบายว่าเหตุใดประเด็นนี้จึงยังอยู่ในการเจรจา แม้ความเข้าใจเบื้องต้นจะไม่แน่นอน
สิ่งที่การเปิดเผยของเซเลนสกีบอกเรา
ประเด็นสำคัญในตอนนี้ไม่ใช่ว่ารัสเซียหรือยูเครนมีระบบที่แทนที่ Starlink ได้แล้ว แต่คือทั้งสองฝ่ายมองว่าการพึ่งพาเครือข่ายดาวเทียมเพียงระบบเดียวเป็นจุดเปราะบางทางยุทธศาสตร์ และกำลังเร่งหาทางเลือก
รัสเซียมีโครงการที่เชื่อมโยงกับจีนและตั้งเป้าเดือนธันวาคม 2026 ขณะที่ยูเครนเริ่มทดสอบระบบกับพันธมิตรยุโรปที่ยังไม่เปิดเผยชื่อ อย่างไรก็ตาม Kyiv ยังคงต้องการใช้ Starlink สำหรับภารกิจโดรนพิสัยไกลบางประเภท และคำขอให้ใช้งานเหนือดินแดนรัสเซียก็ยังเป็นเพียงเรื่องที่กำลังเจรจา ไม่ใช่ขีดความสามารถที่ได้รับอนุมัติแล้ว