OpenAI วางเป้า IPO ปี 2027 แต่ยังอาจเข้าตลาดเร็วกว่านั้น

OpenAI กำลังส่งสัญญาณว่าเป้าหมายหลักคือการเข้าตลาดหุ้นภายในปี 2027 แต่คำพูดของ Sarah Friar ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน (CFO) ยังเปิดช่องให้บริษัทเดินหน้าเร็วกว่านั้น หากการเติบโตของธุรกิจเร่งตัวขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่แค่การประกาศวันเข้าตลาด แต่คือการวาง IPO ให้เป็นอีกทางเลือกในการระดมทุน เพื่อสนับสนุนการขยายธุรกิจ AI ต่อไป ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการเติบโตของ OpenAI

Sarah Friar บอกอะไรกับพนักงาน

จากรายงานการประชุม all-hands ภายใน OpenAI Friar กล่าวว่า บริษัท “จะเป็นบริษัทมหาชนในปี 2027” และอาจเข้าตลาดเร็วกว่านั้น หาก “ธุรกิจของเรายังคงเร่งตัวขึ้น” นอกจากนี้ เธอยังอธิบายว่า IPO “ไม่ใช่เส้นชัย” แต่เป็น “หมุดหมายและการระดมทุนอีกครั้ง”

กรอบคิดนี้มีความหมายในเชิงกลยุทธ์ เพราะสะท้อนว่า OpenAI มองตลาดหุ้นเป็นหนึ่งในตัวเลือกด้านเงินทุน ไม่ใช่เป้าหมายที่ต้องรีบไปให้ถึงโดยไม่คำนึงถึงสภาพธุรกิจและตลาด ในการให้สัมภาษณ์อีกครั้ง Friar ก็อธิบาย IPO ในทำนองเดียวกันว่าเป็นหมุดหมาย ไม่ใช่ปลายทาง และเชื่อมโยงความยืดหยุ่นดังกล่าวกับการระดมทุนของบริษัทในเดือนมีนาคม

เงินทุน 122,000 ล้านดอลลาร์เปิดทางให้ OpenAI รอได้

OpenAI ระบุว่า บริษัทปิดรอบระดมทุนที่มีเงินทุนผูกพัน 122,000 ล้านดอลลาร์ในเดือนมีนาคม โดยมีมูลค่ากิจการหลังการลงทุนอยู่ที่ 852,000 ล้านดอลลาร์ เงินก้อนนี้จะสนับสนุนการพัฒนา AI ระยะต่อไป โดยเฉพาะชิป ศูนย์ข้อมูล และบุคลากรที่จำเป็นต่อการแข่งขันในอุตสาหกรรมซึ่งใช้เงินทุนสูง

เงินทุนจำนวนมหาศาลช่วยลดแรงกดดันทันทีที่บริษัทต้องใช้ IPO เพื่อหาเงินมาดำเนินงาน OpenAI จึงมีทางเลือกที่จะรอให้รายได้เติบโตชัดเจนขึ้น เห็นภาพต้นทุนด้านการประมวลผลได้ดีขึ้น หรือรอจังหวะที่ตลาดหุ้นเอื้ออำนวยกว่าเดิม

แน่นอนว่าการรอไม่ได้ทำให้แรงกดดันด้านผลประกอบการหายไป แต่ช่วยให้ฝ่ายบริหารเลือกได้มากขึ้นว่าจะเปลี่ยนมูลค่าบริษัทในตลาดเอกชนให้กลายเป็นมูลค่าในตลาดหุ้นเมื่อใด

Anthropic นำหน้าในกระบวนการ แต่การแข่งขันไม่ได้จบที่ใครเข้าตลาดก่อน

Anthropic ยื่นเอกสารเตรียม IPO ในสหรัฐฯ แบบเป็นความลับเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ทำให้บริษัทนำหน้า OpenAI ในขั้นตอนการยื่นเอกสารอย่างเป็นทางการ ต่อมาเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ตัวชี้วัดจากตลาดคาดการณ์ที่ TIME อ้างถึง ให้โอกาสโดยนัยว่า Anthropic จะยืนยันการทำ IPO ก่อนวันที่ 1 พฤศจิกายน 2026 อยู่ที่ 92.5% อย่างไรก็ตาม ราคาหรืออัตราต่อรองในตลาดคาดการณ์สะท้อนความคาดหวังของผู้ซื้อขาย ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่รับประกัน

มีรายงานว่า Friar บอกพนักงานว่าไม่ควรกังวลหาก Anthropic เข้าตลาดก่อน ความแตกต่างนี้สำคัญ เพราะการเป็นบริษัทแรกที่เข้าจดทะเบียนอาจสร้างกระแสข่าวและเป็นจุดอ้างอิงด้านมูลค่าตลาด แต่ไม่ได้เป็นหลักฐานโดยตัวมันเองว่าบริษัทใดมีธุรกิจระยะยาวแข็งแกร่งกว่า

ทั้งสองบริษัทก็มีโจทย์ทางธุรกิจที่ต่างกัน Anthropic ได้รับความสนใจจากการใช้งาน Claude ในภาคธุรกิจ โดยรายงานที่อ้างข้อมูลจาก Ramp AI Index ระบุว่า การใช้งาน Claude ในธุรกิจสหรัฐฯ อยู่ที่ 34.4% ในเดือนเมษายน เทียบกับ ChatGPT ที่ 32.3%

ขณะเดียวกัน OpenAI ต้องแสดงให้เห็นว่า การเข้าถึงผู้ใช้ในวงกว้างของ ChatGPT สามารถเปลี่ยนเป็นรายได้ที่ยั่งยืนจากสมาชิกแบบชำระเงิน การใช้งาน API และสัญญากับองค์กรได้จริง ความแตกต่างนี้เป็นเพียงภาพเชิงกลยุทธ์ในเวลานี้ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าบริษัทใดจะเป็นผู้ชนะในท้ายที่สุด

โครงสร้างบริษัทจะเป็นโจทย์สำคัญสำหรับนักลงทุน

เส้นทางสู่ IPO ของ OpenAI ซับซ้อนกว่าสตาร์ทอัพทั่วไป บริษัทก่อตั้งขึ้นในฐานะองค์กรไม่แสวงหากำไรในปี 2015 ก่อนสร้างบริษัทย่อยแบบแสวงกำไรที่จำกัดผลตอบแทนในปี 2019 เพื่อดึงดูดเงินลงทุน ขณะเดียวกันก็ยังคงโครงสร้างที่ยึดโยงกับพันธกิจขององค์กรไว้

ต่อมา OpenAI ระบุว่า บริษัทที่ดำเนินงานจะเปลี่ยนเป็น public benefit corporation หรือบริษัทแสวงกำไรที่มีพันธกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยองค์กรไม่แสวงกำไรยังคงมีอำนาจควบคุม ก่อนหน้านี้ Reuters เคยรายงานถึงความเป็นไปได้ในการปรับโครงสร้างเพื่อทำให้ธุรกิจน่าสนใจต่อนักลงทุนมากขึ้น แต่โครงสร้างดังกล่าวยังเป็นประเด็นหลักในการพูดคุยเกี่ยวกับอนาคตของ OpenAI

ก่อนเสนอขายหุ้นต่อสาธารณะ นักลงทุนจะต้องได้รับคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับ:

• ตารางผู้ถือหุ้นหรือ cap table;
• สิทธิออกเสียงและอำนาจควบคุม;
• ข้อตกลงระหว่างบริษัทกับผู้เกี่ยวข้อง;
• บทบาทขององค์กรไม่แสวงกำไรในการกำกับบริษัท; และ
• กลไกทางกฎหมายที่ใช้คุ้มครองพันธกิจของ OpenAI

สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่รายละเอียดทางกฎหมายที่ไกลตัว เพราะมีผลโดยตรงต่อคำถามว่าใครเป็นผู้ควบคุมบริษัท และผู้ถือหุ้นสาธารณะจะประเมินการตัดสินใจของฝ่ายบริหารได้อย่างไร

ประสบการณ์ของ Friar มีความเกี่ยวข้องอย่างไร

Friar มีประสบการณ์กับตลาดทุนโดยตรง ประวัติจาก Blavatnik School of Government แห่งมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดระบุว่า เธอเป็น CFO ของ OpenAI และก่อนหน้านี้เคยเป็น CEO ของ Nextdoor และ CFO ของ Square โดย Square เปิดขายหุ้น IPO ในปี 2015 ภายใต้การนำของเธอ

ประวัติสาธารณะที่มีอยู่ระบุว่า Friar เข้าร่วม OpenAI ในเดือนมิถุนายน 2024 ไม่ใช่ปี 2023 อย่างที่ปรากฏในบทสรุปบางแห่ง ประสบการณ์ของเธอมีความสำคัญต่อการจัดทำรายงานทางการเงิน การสื่อสารกับนักลงทุน และการเตรียมบริษัทให้พร้อมต่อการตรวจสอบจากสาธารณะ แต่ไม่ได้รับประกันว่า OpenAI จะเข้าตลาดในวันใด หรือจะมีมูลค่าเท่าใด

ก่อน IPO OpenAI ต้องผ่านบททดสอบอะไรบ้าง

ท้ายที่สุด คำถามเรื่อง IPO จะขึ้นอยู่กับว่า OpenAI พิสูจน์ได้หรือไม่ว่าขนาดธุรกิจของบริษัทมีความแข็งแรงทางเศรษฐกิจในระยะยาว นักลงทุนในตลาดหุ้นน่าจะจับตาประเด็นต่อไปนี้:

• รายได้ที่เติบโตต่อเนื่องและตรวจสอบได้;
• ความสามารถในการสร้างรายได้จากผลิตภัณฑ์สำหรับผู้บริโภค, API และลูกค้าองค์กร;
• ความสัมพันธ์ระหว่างรายได้กับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากการประมวลผล การฝึกโมเดล และโครงสร้างพื้นฐาน;
• การเข้าถึงกำลังประมวลผลที่เชื่อถือได้; และ
• ธรรมาภิบาลที่มั่นคงท่ามกลางการแข่งขันรุนแรงและการเปลี่ยนแปลงผู้นำ

การแข่งขันกับ Anthropic อาจเป็นตัวกำหนดว่าใครจะได้ขึ้นเวทีวอลล์สตรีตก่อน แต่ไม่ได้ตอบคำถามที่ใหญ่กว่าว่าบริษัทใดมีโอกาสสร้างธุรกิจที่ยั่งยืนกว่า เงินทุน 122,000 ล้านดอลลาร์ทำให้ OpenAI มีทางเลือกที่จะรอจนกว่าจะสามารถนำเสนอภาพการดำเนินงานที่แข็งแกร่งขึ้น

ดังนั้น กำหนดการของ OpenAI จึงเป็นกำหนดการแบบมีเงื่อนไข: ปี 2027 คือเป้าหมายที่ระบุไว้ การเข้าตลาดเร็วกว่านั้นยังเป็นไปได้ และคุณภาพของกรณีการลงทุนสำคัญกว่าการเอาชนะกันด้วยปฏิทิน