ทำไมดีลชิป AI มูลค่า 5 หมื่นล้านดอลลาร์ของ Nvidia ในจีนยังเดินหน้าไม่ได้

แม้จะมีข่าวดีบนกระดาษว่า Nvidia ได้รับไฟเขียวจากรัฐบาลสหรัฐให้ขายชิป AI รุ่น H200 ให้กับบริษัทจีนหลายแห่ง แต่ความจริงคือ ยังไม่มีชิปแม้แต่ตัวเดียวถูกส่งมอบ สู่จีน

สถานการณ์นี้สะท้อนความซับซ้อนของการแข่งขันเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐและจีน ที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการอนุมัติจากฝั่งใดฝั่งหนึ่งเท่านั้น

Jensen Huang: ตลาดจีนใหญ่เกินกว่าจะมองข้าม

Jensen Huang ซีอีโอของ Nvidia พยายามย้ำมาตลอดว่า จีนยังเป็นหนึ่งในตลาดสำคัญที่สุดสำหรับอุตสาหกรรม AI

เขาประเมินว่าตลาดชิป AI ในจีนอาจมีมูลค่าประมาณ 50,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

ก่อนที่มาตรการควบคุมการส่งออกของสหรัฐจะเข้มงวดขึ้น Nvidia เคยครองตลาดชิป AI ระดับสูงในจีนถึงประมาณ 95%

แต่หลังข้อจำกัดใหม่ถูกบังคับใช้ Huang ยอมรับว่าปัจจุบัน ส่วนแบ่งตลาดของ Nvidia ในจีนแทบจะเหลือศูนย์

สำหรับเขา นี่ไม่ใช่แค่เรื่องรายได้ของบริษัท แต่ยังเกี่ยวข้องกับทิศทางของระบบนิเวศ AI โลก หากนักพัฒนาในจีนหันไปสร้างเทคโนโลยีบนแพลตฟอร์มอื่นแทน

ทำไมการประชุม Trump–Xi ไม่ทำให้ดีล H200 เดินหน้า

การประชุมสุดยอดระหว่างประธานาธิบดีสหรัฐ Donald Trump และประธานาธิบดีจีน Xi Jinping ที่กรุงปักกิ่ง เคยทำให้หลายฝ่ายคาดหวังว่าเรื่องชิปจะคลี่คลาย

Jensen Huang ถึงกับร่วมเดินทางไปกับคณะของสหรัฐ ซึ่งยิ่งเพิ่มความคาดหวังว่าการขาย H200 ให้จีนจะกลับมาเริ่มได้อีกครั้ง

แต่สุดท้าย การประชุมครั้งนั้น ไม่ได้สร้างข้อตกลงใหม่เกี่ยวกับการควบคุมการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ เลย

ผลลัพธ์คือดีลยังคงค้างอยู่เหมือนเดิม

ปัญหาหลัก: ต้องได้ไฟเขียวจากสองประเทศ

ดีล H200 ไม่ได้ขึ้นอยู่กับสหรัฐเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องได้รับการยอมรับจากทั้งสองรัฐบาล

ฝั่งสหรัฐ

• กระทรวงพาณิชย์สหรัฐอนุญาตให้บริษัทจีนประมาณ 10 แห่ง ซื้อชิป H200 ได้
• บริษัทที่อยู่ในรายชื่อรวมถึง Alibaba, Tencent, ByteDance และ JD.com

ฝั่งจีน

• ทางการจีนยังไม่ได้อนุญาตให้บริษัทเหล่านี้ดำเนินการซื้อจริง
• ทำให้แม้จะมีใบอนุญาตจากสหรัฐ แต่ยังไม่มีการส่งมอบชิปแม้แต่ล็อตเดียว

หลังการประชุมสุดยอด Trump ยังกล่าวว่าจีนเลือกที่จะไม่อนุญาตการซื้อ เพราะต้องการพัฒนา ชิปของตัวเอง แทน

ยุทธศาสตร์ชิปในประเทศของจีน

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จีนลงทุนอย่างหนักเพื่อสร้างอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ภายในประเทศ

เป้าหมายคือ

• ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างชาติ
• สร้างระบบฮาร์ดแวร์ AI ที่พัฒนาเอง

การเปิดทางให้บริษัทจีนซื้อชิป Nvidia จำนวนมาก อาจขัดกับยุทธศาสตร์ระยะยาวนี้

แม้ในอนาคตจีนจะอนุญาตให้ซื้อได้ แต่ก็อาจจำกัดการใช้งาน เช่น ห้ามใช้ในระบบของรัฐหรือโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

ทำไม Huang เตือนว่าสหรัฐอาจเสียเปรียบ

มุมมองของ Huang คือ การกันบริษัทอเมริกันออกจากตลาดจีนไม่ได้หมายความว่าจะหยุดการพัฒนา AI ของจีนได้

แต่สิ่งที่อาจเกิดขึ้นคือ

• นักพัฒนาในจีนหันไปใช้ ฮาร์ดแวร์และแพลตฟอร์มในประเทศ
• ระบบนิเวศซอฟต์แวร์ AI ใหม่ถูกสร้างบนเทคโนโลยีที่ไม่ใช่ของสหรัฐ

หากสถานการณ์นั้นเกิดขึ้นจริง บริษัทเทคโนโลยีอเมริกันอาจสูญเสียทั้ง

• รายได้จากตลาดขนาดใหญ่
• อิทธิพลต่อมาตรฐานเทคโนโลยีระดับโลก

สำหรับ Huang การเข้าถึงตลาดจีนจึงไม่ใช่แค่เรื่องยอดขาย แต่เกี่ยวข้องกับ ความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีของสหรัฐในระยะยาว

ภาพใหญ่ของสงครามเทคโนโลยี

กรณีของ H200 แสดงให้เห็นว่าการค้าชิป AI ในยุคนี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องธุรกิจ

แม้สหรัฐจะอนุญาตให้ขาย แต่ถ้าจีนไม่อนุญาตให้ซื้อ ดีลก็ไม่เกิดขึ้น

ดังนั้น Nvidia จึงอยู่ตรงกลางของการแข่งขันเทคโนโลยีระหว่างสองมหาอำนาจ — ได้รับอนุญาตให้ขายชิปที่ล้ำหน้าที่สุดบางรุ่น แต่ยังไม่สามารถส่งมอบให้ลูกค้าในจีนได้จริง

อนาคตของดีลนี้จึงขึ้นอยู่กับการตัดสินใจทางการเมืองและยุทธศาสตร์ของทั้งสองประเทศ มากกว่าตัวเทคโนโลยีของ Nvidia เอง