Microsoft ยอมรับติดตั้ง OneDrive Photos บน Windows 11 โดยไม่ขออนุญาต

Microsoft ยอมรับอะไรบ้าง

บริษัทระบุว่า OneDrive Photos ถูกรวมมากับการอัปเดตไคลเอนต์ซิงก์ OneDrive และถูกส่งไปยังพีซี Windows 11 บางส่วนโดยไม่มีการแจ้งเตือนล่วงหน้าหรือการยินยอมจากผู้ใช้แต่ละราย

มีรายงานว่าอุปกรณ์ขององค์กรบางส่วนได้รับแอปดังกล่าวด้วย ขณะที่ Microsoft ระบุภายหลังว่าการส่งแอปไปยังอุปกรณ์องค์กรที่บริหารผ่าน Microsoft Intune ซึ่งเป็นระบบจัดการอุปกรณ์ขององค์กรนั้น ไม่ได้เป็นความตั้งใจ

ในช่วงที่เริ่มติดตั้งแบบเงียบ ๆ ผู้ใช้ยังไม่สามารถถอนเฉพาะ OneDrive Photos ได้ การลบแอปจึงเท่ากับต้องลบไคลเอนต์ซิงก์ OneDrive ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับผู้ใช้ Microsoft 365 จำนวนมาก Microsoft บอกว่าจะออกอัปเดตที่ทำให้ผู้ใช้ถอน OneDrive Photos แยกออกมาได้ในอนาคต แต่ยังไม่ได้อธิบายว่าเหตุใดจึงเผยแพร่แอปก่อนจะมีตัวเลือกดังกล่าว

ฟีเจอร์จัดกลุ่มใบหน้ากับคำถามเรื่องความเป็นส่วนตัว

ประเด็นที่ทำให้เรื่องนี้อ่อนไหวเป็นพิเศษคือฟีเจอร์ People ซึ่งใช้ AI จัดกลุ่มรูปภาพที่มีใบหน้าคล้ายกันตามบุคคล ฟังก์ชันลักษณะนี้ถูกมองว่าเกี่ยวข้องกับการจดจำใบหน้าหรือการประมวลผลข้อมูลชีวมิติ

ข้อกังวลสำคัญที่เกิดขึ้น ได้แก่

• แอปเข้าถึงรูปภาพในเครื่องได้ก่อนเข้าสู่ระบบ รายงานระบุว่า OneDrive Photos สามารถอ่านรูปภาพที่เก็บอยู่ในไดรฟ์ภายในเครื่องได้ แม้ผู้ใช้ยังไม่ได้ลงชื่อเข้าใช้บัญชี Microsoft
• ผู้ใช้ไม่แน่ใจว่าข้อมูลใบหน้าถูกนำไปใช้ทำอะไร หลายคนกังวลว่า AI อาจนำภาพใบหน้าไปใช้ฝึกโมเดล อย่างไรก็ตาม Microsoft ชี้แจงภายหลังว่าฟีเจอร์จัดกลุ่มใบหน้าทำงานบนคลาวด์ และประมวลผลเฉพาะรูปที่ผู้ใช้อนุญาตให้อัปโหลดไปยัง OneDrive ไม่ใช่รูปที่เก็บไว้เฉพาะในเครื่อง
• บริษัทระบุว่าฟีเจอร์ปิดไว้เป็นค่าเริ่มต้น Microsoft ยืนยันว่า People ถูกปิดใช้งานไว้ก่อน และรูปภาพของผู้ใช้จะไม่ถูกนำไปฝึกโมเดล AI นอกจากนี้ บริษัทยังระบุว่าข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการจัดกลุ่มใบหน้าจะถูกลบอย่างถาวรภายใน 30 วันหลังผู้ใช้ปิดฟีเจอร์

อย่างไรก็ตาม คำชี้แจงเหล่านี้ไม่ได้ช่วยคลายความกังวลได้ทั้งหมด เพราะจุดเริ่มต้นของปัญหาคือการติดตั้งแอปโดยไม่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ตัดสินใจก่อน ความไว้วางใจจึงถูกตั้งคำถามตั้งแต่ก่อนที่ผู้ใช้จะได้เห็นหน้าตั้งค่าความเป็นส่วนตัวเสียอีก

ผู้ใช้และฝ่ายไอทีตอบโต้อย่างไร

กลุ่มที่ออกมาแสดงความไม่พอใจชัดเจนที่สุดคือผู้ดูแลระบบไอที หลายคนเรียกการติดตั้งครั้งนี้ว่า “ยอมรับไม่ได้” และมองว่าเป็นหลักฐานว่า Microsoft “ไม่เคยเรียนรู้จากความผิดพลาด”

ข้อร้องเรียนหลักมีดังนี้

• ไม่มีการแจ้งเตือนหรือช่วงทดสอบล่วงหน้า พีซีในองค์กรบางส่วนได้รับแอปโดยที่ฝ่ายไอทีไม่ได้อนุมัติหรือทดสอบคุณภาพก่อน
• ไม่มีช่องทางถอนการติดตั้งแยกต่างหาก ผู้ดูแลระบบต้องเลือกระหว่างปล่อยให้แอปที่ไม่ต้องการค้างอยู่ในเครื่อง หรือถอน OneDrive ทั้งชุดจนกระทบการซิงก์ไฟล์
• บางเครื่องพบว่าแอปกลับมาอีก ผู้ทดสอบบางรายรายงานว่า หลังลบ OneDrive Photos ด้วยตนเอง แอปกลับปรากฏขึ้นอีกครั้งเมื่อ OneDrive ได้รับการอัปเดตครั้งถัดไป
• แอปสำหรับผู้ใช้ทั่วไปถูกส่งไปยังเครื่ององค์กร OneDrive Photos ต้องใช้บัญชี Microsoft ส่วนบุคคลจึงจะทำงานได้ ทำให้เกิดความสับสนและอาจใช้งานไม่ได้ในระบบองค์กรที่ใช้บัญชี Microsoft Entra ซึ่งเป็นบัญชีสำหรับการจัดการตัวตนขององค์กร

เหตุใดเรื่องนี้จึงสวนทางกับคำมั่นของ Microsoft ต่อ Windows 11

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา Microsoft พยายามฟื้นความเชื่อมั่นใน Windows ด้วยการลดซอฟต์แวร์ที่ไม่จำเป็น เคารพทางเลือกของผู้ใช้ และยกระดับคุณภาพของระบบปฏิบัติการ เหตุการณ์ OneDrive Photos กลับทำให้คำมั่นเหล่านั้นถูกตั้งคำถามในหลายด้าน

• ข้ามขั้นตอนการยินยอมของผู้ใช้ การติดตั้งซอฟต์แวร์โดยไม่มีการแจ้งหรือขออนุญาตขัดกับหลักการที่ผู้ใช้ควรเป็นผู้ควบคุมว่าโปรแกรมใดจะทำงานบนอุปกรณ์ของตน
• เพิ่มแอปที่ทำหน้าที่ซ้ำกับของเดิม Windows 11 มีแอป Photos อยู่แล้ว การเพิ่ม OneDrive Photos ซึ่งมีหน้าที่หลักคล้ายกัน แต่เพิ่มฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลชีวมิติ จึงไม่สอดคล้องกับภาพลักษณ์ของระบบที่กระชับและเป็นระเบียบมากขึ้น
• บั่นทอนความเชื่อมั่นขององค์กร ผู้ดูแลระบบไอทีมองว่าเหตุการณ์นี้สะท้อนว่า Microsoft ยังคงปฏิบัติต่อ Windows ในลักษณะแพลตฟอร์มสำหรับผลักดันบริการผู้บริโภค มากกว่าจะเป็นระบบปฏิบัติการระดับมืออาชีพสำหรับองค์กร

ท้ายที่สุด ปัญหาของ Microsoft อาจไม่ได้อยู่ที่ฟีเจอร์จัดกลุ่มใบหน้าเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่วิธีนำฟีเจอร์นี้เข้าสู่เครื่องของผู้ใช้ การบอกว่า AI ไม่ได้ฝึกจากใบหน้าและข้อมูลจะถูกลบภายใน 30 วันอาจช่วยตอบคำถามด้านการประมวลผลข้อมูลได้บางส่วน แต่ยังไม่ตอบคำถามพื้นฐานว่าเหตุใดผู้ใช้จึงไม่ได้รับสิทธิ์เลือกตั้งแต่แรก

หาก Microsoft ต้องการพิสูจน์ว่าแนวคิดเรื่อง “AI อย่างมีความรับผิดชอบ” ใช้ได้จริง บริษัทจำเป็นต้องแสดงให้เห็นไม่เพียงว่าข้อมูลถูกจัดการอย่างไร แต่รวมถึงการติดตั้งและการควบคุมซอฟต์แวร์ด้วย