บิล เกตส์เตือนว่า AI อาจเปลี่ยนโลกการทำงานในวงกว้างกว่าคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลและอินเทอร์เน็ต โดยกล่าวในการให้สัมภาษณ์รายการ State of the Union ทาง CNN ว่าผลกระทบจาก AI อาจทำให้เกิดการสูญเสียงานในแทบทุกภาคส่วนอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน พร้อมชี้ว่าสังคมต้องตัดสินใจว่าจะเก็บภาษีระบบอัตโนมัติอย่างไร และควรสงวนงานใดไว้ให้มนุษย์ทำ
2
ประเด็นสำคัญในข้อเสนอของเขาคือ ไม่ควรปล่อยให้ความสามารถของเทคโนโลยีเป็นตัวกำหนดเพียงอย่างเดียวว่างานใดจะถูกทำแทนด้วยเครื่องจักร
ทำไมเกตส์จึงอยากให้ทบทวนภาษีและกติกาการทำงาน
เกตส์มองว่าระบบภาษีอาจทำให้การจ้างคนกับการใช้เครื่องจักรมีต้นทุนต่างกัน นายจ้างต้องจ่ายภาษีเงินเดือนเมื่อมีลูกจ้าง ขณะที่การซื้อหุ่นยนต์อาจนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายทางธุรกิจได้ ความแตกต่างนี้จึงอาจจูงใจให้ธุรกิจเลือกใช้เครื่องจักรแทนแรงงานคน
3
40
เขายังเสนอแนวคิด “Human Reserved” หรือการกำหนดให้งานบางอย่างเป็นงานที่สงวนไว้ให้มนุษย์ แม้ AI และหุ่นยนต์จะมีความสามารถทำงานนั้นได้ก็ตาม รายงานการให้สัมภาษณ์กล่าวถึงงานบางประเภทในด้านการศึกษาและสุขภาพ ส่วนรายงานอื่นยกตัวอย่างการดูแลเด็กและการทำหน้าที่ลูกขุน
2
6
“ภาษีโทเคน” และภาษีหุ่นยนต์ทำงานอย่างไร
ในบทความที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ Gates Notes เมื่อเดือนสิงหาคม 2026 เกตส์เสนอให้เก็บภาษีจากโทเคน AI ซึ่งเป็นหน่วยที่โมเดล AI ใช้ประมวลผล รวมถึงหุ่นยนต์ เขามองว่าภาษีที่ออกแบบอย่างเจาะจงอาจช่วยลดแรงจูงใจในการแทนที่แรงงานคน และสร้างรายได้สำหรับการฝึกทักษะใหม่กับระบบช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากระบบอัตโนมัติ
40
อย่างไรก็ตาม เกตส์ระบุว่าการออกแบบภาษีต้องระวังไม่ให้ขัดขวางการใช้ AI ที่เป็นประโยชน์ เช่น การช่วยให้ยาและการศึกษามีราคาถูกลง
40 ข้อเสนอนี้ยังเป็นแนวคิดเชิงนโยบาย ไม่ใช่มาตรการที่มีผลบังคับใช้แล้ว และยังไม่มีหลักฐานในข้อมูลที่ให้มาว่าจะได้ผลเพียงใด
อีกความกังวล: การใช้ AI ในการโจมตีทางไซเบอร์
นอกเหนือจากผลกระทบระยะยาวต่อตลาดแรงงาน เกตส์ยังเตือนถึงความเสี่ยงที่ใกล้ตัวกว่า นั่นคือผู้ไม่หวังดีอาจใช้ AI ที่ขาดมาตรการป้องกันเพื่อก่อการโจมตีทางไซเบอร์ และอาจนำไปสู่ “เรื่องไม่คาดคิดในแง่ลบ” ภายในปีข้างหน้า
17
คำถามที่ยังไม่มีคำตอบ
ข้อเสนอของเกตส์ยังเปิดประเด็นให้ถกเถียงหลายด้าน เช่น จะกำหนดการใช้ AI แบบใดให้ต้องเสียภาษี งานประเภทไหนควรถูกจัดเป็นงานสำหรับมนุษย์ และจะช่วยแรงงานที่ได้รับผลกระทบอย่างไรโดยไม่กีดขวางการใช้ระบบอัตโนมัติที่เป็นประโยชน์ ข้อมูลที่มีอธิบายแนวคิดในภาพรวม แต่ยังไม่ได้ชี้ว่าคำถามเหล่านี้จะได้รับคำตอบอย่างไร
แนวคิดเก็บภาษีหุ่นยนต์เคยถูกคัดค้านมาก่อน ในปี 2017 ลอว์เรนซ์ ซัมเมอร์ส นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด วิจารณ์ข้อเสนอเก่าของเกตส์ว่าอาจให้ผลเสีย และเรียกว่าเป็น “การกีดกันความก้าวหน้า” ข้อวิจารณ์ดังกล่าวเป็นบริบทหนึ่งของการถกเถียง แต่ไม่ได้ตัดสินว่าข้อเสนอฉบับใหม่จะได้ผลหรือไม่
44