ฮาเวียร์ บาร์เด็ม จุดเวทีคานส์ให้เป็นดีเบตเรื่องอำนาจ สงคราม และ “Toxic Masculinity”

ฮาเวียร์ บาร์เด็ม (Javier Bardem) นักแสดงเจ้าของรางวัลออสการ์จากสเปน เปลี่ยนการแถลงข่าวโปรโมตภาพยนตร์ให้กลายเป็นเวทีถกเถียงทางการเมืองใน เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ครั้งที่ 79 เมื่อเขาพูดถึง “toxic masculinity” หรือความเป็นชายแบบเป็นพิษ และโยงประเด็นนี้ไปถึงผู้นำระดับโลกอย่าง Donald Trump, Vladimir Putin และ Benjamin Netanyahu

คำพูดของเขาเกิดขึ้นระหว่างการโปรโมตภาพยนตร์เรื่อง The Beloved (El ser querido) แต่เนื้อหาที่พูดกลับขยายออกไปไกลกว่าภาพยนตร์—แตะทั้งสงคราม การเมืองโลก และบทบาทของศิลปินในสังคมร่วมสมัย

บาร์เด็มพูดอะไรเกี่ยวกับ “Toxic Masculinity”

ในช่วงถาม‑ตอบกับสื่อ บาร์เด็มกล่าวว่า รูปแบบความเป็นผู้นำที่ขับเคลื่อนด้วยความก้าวร้าว อัตตา และการแข่งขันเชิงอำนาจ เป็นตัวอย่างของ “toxic masculinity” และเขามองว่าพฤติกรรมลักษณะนี้มีส่วนผลักดันให้เกิดสงครามและการสูญเสียชีวิตจำนวนมาก

เขายกตัวอย่างผู้นำอย่าง Trump, Putin และ Netanyahu ว่าเป็นตัวแทนของรูปแบบความเป็นชายที่ยึดติดกับการครอบงำและความแข็งกร้าว ซึ่งในมุมมองของเขาอาจนำไปสู่การตัดสินใจทางการเมืองที่รุนแรง

บาร์เด็มยังตั้งข้อสังเกตว่าแนวคิดเรื่องความเป็นชายแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในระดับผู้นำ แต่เป็นผลจากค่านิยมทางวัฒนธรรมที่สังคมปลูกฝังมายาวนาน—ค่านิยมที่ยกย่องความแข็งกร้าว การควบคุม และอำนาจเหนือผู้อื่น

ความเห็นเกี่ยวกับกาซา

นอกจากประเด็นเรื่องผู้นำโลก บาร์เด็มยังพูดถึงสงครามในกาซา โดยเรียกสถานการณ์ที่เกิดขึ้นว่าเป็น “การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” และกล่าวว่าไม่สามารถหาเหตุผลมารองรับได้

เขายังบอกด้วยว่าในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ทัศนคติต่อการออกมาพูดเรื่องกาซากำลังเปลี่ยนไป โดยเฉพาะในหมู่คนรุ่นใหม่ที่รับรู้ข่าวสารจากโลกออนไลน์และโซเชียลมีเดียแบบเรียลไทม์

บาร์เด็มยอมรับว่าการแสดงจุดยืนทางการเมืองอาจมีความเสี่ยงต่ออาชีพ แต่เขามองว่าขนาดของความทุกข์ที่เกิดขึ้นทำให้การเงียบเฉยไม่ใช่ทางเลือก

เชื่อมโยงกับธีมของภาพยนตร์ The Beloved

คำพูดทางการเมืองของเขาไม่ได้เกิดขึ้นแบบแยกขาดจากภาพยนตร์ที่กำลังโปรโมต

ใน The Beloved ซึ่งกำกับโดย Rodrigo Sorogoyen บาร์เด็มรับบทเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ที่มีบุคลิกเผด็จการ อารมณ์รุนแรง และต้องการควบคุมทุกอย่างในกองถ่าย

ตัวละครนี้สะท้อนลักษณะของอำนาจแบบครอบงำและอัตตาที่สูง—ลักษณะเดียวกับที่บาร์เด็มวิจารณ์ในบริบทของการเมืองโลก

ดังนั้น การพูดถึง “toxic masculinity” ในงานแถลงข่าวจึงเป็นเหมือนการขยายธีมของภาพยนตร์ จากเรื่องความสัมพันธ์เชิงอำนาจในกองถ่าย ไปสู่คำถามใหญ่เกี่ยวกับอำนาจและความเป็นชายในระดับสังคมและการเมือง

ภาพลักษณ์นักแสดงที่พูดการเมืองอย่างเปิดเผย

เหตุการณ์ที่คานส์ครั้งนี้ไม่ได้เป็นครั้งแรกที่บาร์เด็มออกมาพูดเรื่องการเมืองอย่างตรงไปตรงมา

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เขามักใช้เวทีสาธารณะ เช่น งานประกาศรางวัลหรือเทศกาลภาพยนตร์ เพื่อพูดถึงประเด็นด้านสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์

เขาเคยประณามการโจมตีของฮามาสต่อพลเรือน พร้อมทั้งวิจารณ์การตอบโต้ทางทหารของอิสราเอล และเรียกร้องให้เกิดความรับผิดชอบและสันติภาพ

ท่าทีเช่นนี้ทำให้เขาถูกมองว่าเป็นหนึ่งในนักแสดงฮอลลีวูดที่มีบทบาททางการเมืองอย่างชัดเจน

บรรยากาศทางการเมืองในคานส์ปีนี้

คำพูดของบาร์เด็มยังเกิดขึ้นในบริบทของ เทศกาลคานส์ครั้งที่ 79 ที่ถูกมองว่าเป็นปีที่การเมืองเข้ามามีบทบาทอย่างชัดเจน

ตั้งแต่พิธีเปิด งานเทศกาลก็เต็มไปด้วยการพูดถึงประเด็นระดับโลก เช่น สงครามในกาซาและยูเครน รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมภาพยนตร์และบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ในวงการภาพยนตร์

ภายใต้บรรยากาศเช่นนี้ การแถลงข่าวของบาร์เด็มจึงไม่ได้เป็นเพียงคำพูดที่สร้างความฮือฮา แต่ยังสะท้อนแนวโน้มกว้างกว่า—ที่ศิลปินและเวทีภาพยนตร์ระดับโลกกลายเป็นพื้นที่สำหรับการถกเถียงทางการเมืองและสังคม

คำถามใหญ่ที่ยังถกเถียง

เหตุการณ์นี้ยังจุดคำถามที่ถกเถียงกันมานานในวงการบันเทิง: ศิลปินควรใช้เวทีของตนพูดเรื่องการเมืองมากแค่ไหน

ฝ่ายสนับสนุนมองว่าคนดังมีอิทธิพลและสามารถช่วยให้ประเด็นด้านมนุษยธรรมได้รับความสนใจมากขึ้น ขณะที่ฝ่ายวิจารณ์มองว่าความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์มีความซับซ้อน และการพูดในเวทีบันเทิงอาจทำให้เรื่องเหล่านี้ถูกทำให้เรียบง่ายเกินไป

ไม่ว่าจะเห็นด้วยหรือไม่ การแถลงข่าวของฮาเวียร์ บาร์เด็มที่คานส์ก็แสดงให้เห็นว่า บางครั้งการพูดถึงภาพยนตร์เรื่องหนึ่ง สามารถกลายเป็นการสนทนาเกี่ยวกับอำนาจ สงคราม และบทบาทของศิลปินในโลกจริงได้อย่างรวดเร็ว