Euronext–Deutsche Börse: คำพูดของ Boujnah ดันหุ้นขึ้น แต่ด่านกำกับดูแลยังหิน

ประเด็นควบรวมระหว่าง Euronext กับ Deutsche Börse กลับมาอยู่ในสายตาตลาดอีกครั้ง หลัง Stéphane Boujnah ซีอีโอของ Euronext กล่าวว่าการรวม ธุรกิจตลาดหลักทรัพย์ ของทั้งสองฝ่ายเป็นดีลที่ “สมเหตุผล” ได้ และอาจสร้างกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานตลาดการเงินระดับทั่วยุโรปที่มีขนาดใหญ่พอแข่งขันบนเวทีโลก

อย่างไรก็ดี ประเด็นที่ต้องแยกให้ชัดคือ นี่ยังไม่ใช่การประกาศทำดีล Boujnah ย้ำว่า ขณะนี้ไม่มีการหารือระหว่างสองบริษัท 15

Boujnah เสนออะไร และไม่ได้เสนออะไร

คำพูดของ Boujnah เน้นไปที่การรวมส่วนธุรกิจตลาดหลักทรัพย์ ไม่ใช่การยืนยันว่าทั้งสองกลุ่มจะควบรวมกิจการเต็มรูปแบบในทุกหน่วยธุรกิจ ความต่างนี้มีนัยสำคัญ เพราะการทำธุรกรรมเฉพาะบางกิจกรรมอาจออกแบบได้ง่ายกว่าการควบรวมทั้งกลุ่ม ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การซื้อขาย การชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ ไปจนถึงบริการโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ

เหตุผลเชิงกลยุทธ์คือ “ขนาด” หรือ scale: ผู้ดำเนินการรายใหม่ที่ใหญ่ขึ้นอาจช่วยเชื่อมสภาพคล่องระหว่างตลาดยุโรป และทำให้ยุโรปมีแพลตฟอร์มตลาดทุนที่แข็งแกร่งขึ้น ในช่วงที่ผู้กำหนดนโยบายต้องการเพิ่มความลึกและความสามารถในการแข่งขันของตลาดทุนยุโรป 122

ดังนั้น สถานะปัจจุบันจึงสรุปได้ตรงไปตรงมา: เป็นการคาดการณ์เรื่องควบรวม ไม่ใช่การเจรจาดีลที่กำลังดำเนินอยู่ 15

ต่างจากคำพูดเมื่อเดือนพฤษภาคมอย่างไร

เหตุผลทางเศรษฐกิจของดีลนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ในการให้การต่อรัฐสภาอิตาลีเมื่อเดือนพฤษภาคม Boujnah เคยกล่าวว่าการควบรวมกับ Deutsche Börse “สมเหตุผล” แต่ระบุด้วยว่าไม่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้ และ Euronext เคยพยายามควบรวมมาแล้ว 3 ครั้ง 2

คำพูดในเดือนกันยายนเปิดกว้างกว่าเดิมในเชิงน้ำเสียง เพราะเขาระบุชัดว่าการรวมธุรกิจตลาดหลักทรัพย์เป็นดีลที่สมเหตุผล และไม่ได้ตัดความเป็นไปได้ของการควบรวมเต็มรูปแบบ แต่เงื่อนไขสำคัญยังเหมือนเดิม: ไม่มีการเจรจาเกิดขึ้นในตอนนี้ 12

หุ้นตอบรับอย่างไร

นักลงทุนตอบรับต่อความเป็นไปได้ที่ถูกหยิบกลับมาพูดถึง Reuters รายงานว่าหุ้น Euronext และ Deutsche Börse ต่างปรับขึ้นราว 2% เมื่อวันที่ 14 กันยายน หลัง Boujnah ให้ความเห็นดังกล่าว 1 รายงานระหว่างวันระบุว่า Euronext เพิ่มขึ้น 2.2% ส่วน Deutsche Börse เพิ่มขึ้น 3.3% 21

ข้อมูลที่มีไม่ได้ยืนยันการเคลื่อนไหวในทิศทางเดียวกันและในระดับที่วัดได้ชัดเจนสำหรับผู้ประกอบการตลาดหลักทรัพย์จดทะเบียนรายอื่นทั้งหมด ปฏิกิริยาที่เห็นชัดที่สุดจึงอยู่ที่สองบริษัทซึ่งเป็นคู่กรณีโดยตรง

ทำไมดีลนี้จึงน่าสนใจในเชิงกลยุทธ์

ดีลที่อาจเกิดขึ้นสอดคล้องกับความต้องการลดความกระจัดกระจายของตลาดทุนยุโรป คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า มูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดของตลาดหุ้นในสหภาพยุโรปคิดเป็น 73% ของ GDP เทียบกับ 270% ในสหรัฐฯ และมองว่าตลาดทุนของ EU ยังพัฒนาไม่เต็มที่และแตกเป็นส่วน ๆ 35

ข้อได้เปรียบที่เป็นไปได้ของผู้ดำเนินการข้ามพรมแดนรายใหญ่ขึ้น ได้แก่

• ขนาดและสภาพคล่องที่มากขึ้น: การเชื่อมตลาดหลัก ๆ อาจทำให้นักลงทุนและบริษัทที่ต้องการระดมทุนเข้าถึงกันได้ง่ายขึ้น
• โครงสร้างพื้นฐานตลาดยุโรปที่แข็งแรงขึ้น: ผู้ดำเนินการรายใหญ่ขึ้นอาจสนับสนุนเป้าหมายของ EU ในการบูรณาการตลาดซื้อขายและบริการหลังการซื้อขายให้มากขึ้น 2936
• ประสิทธิภาพการดำเนินงาน: การรวมกิจกรรมที่ซ้ำซ้อนกันอาจลดต้นทุนด้านเทคโนโลยีและการปฏิบัติการได้ในหลักการ

แต่ทั้งหมดนี้เป็นเพียงความเป็นไปได้เชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่ผลประโยชน์ของธุรกรรมที่ประกาศแล้ว หากมีดีลจริง ผู้เกี่ยวข้องต้องพิสูจน์ว่าประสิทธิภาพที่ได้มีมากพอจะชดเชยผลกระทบต่อการแข่งขันและการเข้าถึงตลาด

ด่านใหญ่คือกฎหมายแข่งขันและการกำกับดูแล

Boujnah เองยอมรับว่าการควบรวมเต็มรูปแบบจะต้องเผชิญอุปสรรคด้านกฎระเบียบอย่างมีนัยสำคัญ 5

หน่วยงานกำกับการแข่งขันน่าจะตรวจสอบอย่างเข้มข้นต่อส่วนธุรกิจที่ทับซ้อนกัน ทั้งบริการตลาดหลักทรัพย์และโครงสร้างพื้นฐานตลาดการเงินที่เกี่ยวเนื่อง ประสบการณ์จากการพิจารณาดีล Deutsche Börse–London Stock Exchange ในอดีตสะท้อนประเด็นที่คณะกรรมาธิการยุโรปอาจพิจารณา เช่น การแข่งขันในธุรกิจเคลียริง อนุพันธ์ และการให้สิทธิใช้ดัชนี 26

ธุรกรรม Euronext–Deutsche Börse ยังจะเกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามเชิงนโยบายของ EU ในการปฏิรูปโครงสร้างการซื้อขายและหลังการซื้อขาย คณะกรรมาธิการยุโรปต้องการลดอุปสรรคต่อกิจกรรมข้ามพรมแดน ขณะที่สถาบันของ EU ยังชี้ว่าความแตกต่างด้านการกำกับดูแล ภาษี และโครงสร้างพื้นฐานตลาด เป็นอุปสรรคต่อการสร้างตลาดทุนที่เชื่อมโยงกันมากขึ้น 2934

จึงไม่ใช่แค่คำถามว่าบริษัททั้งสองอยากทำดีลหรือไม่ หน่วยงานกำกับดูแลและหน่วยงานระดับชาติจะต้องประเมินการแข่งขัน ความมั่นคงของระบบ และธรรมาภิบาลของโครงสร้างพื้นฐานตลาด เงื่อนไขบรรเทาผลกระทบหรือข้อจำกัดเชิงโครงสร้างอาจกำหนดรูปแบบของข้อตกลง หรืออาจทำให้เหตุผลทางเศรษฐกิจของดีลอ่อนลงได้

การอำลาตำแหน่งในปี 2027 เพิ่มความไม่แน่นอน

Boujnah ระบุว่าจะครบวาระที่สามในการประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของ Euronext เดือนพฤษภาคม 2027 และคณะกรรมการกำกับดูแลกำลังดูแลกระบวนการสรรหาผู้สืบทอด 48 Giorgio Modica ประธานเจ้าหน้าที่การเงินของ Euronext ถูกรายงานว่าเป็นหนึ่งในผู้สมัครภายในที่เป็นไปได้ แต่ยังไม่มีการแต่งตั้งผู้สืบทอด 4549

เรื่องนี้สำคัญ เพราะการรวมกิจการข้ามพรมแดนที่ซับซ้อนต้องอาศัยแรงสนับสนุนต่อเนื่องจากผู้นำ Euronext คนถัดไป, Deutsche Börse, คณะกรรมการของทั้งสองบริษัท, ผู้ถือหุ้น และหน่วยงานกำกับดูแล ผู้สืบทอดตำแหน่งอาจสานต่อแนวคิดการรวมกิจการของ Boujnah ปรับเปลี่ยนแนวทาง หรือหันไปให้ความสำคัญกับแผนกลยุทธ์เดิมของ Euronext

ไอเดียของบริษัทในภาพใหญ่ของนโยบายยุโรป

กระแสคาดการณ์เรื่องควบรวมสอดรับกับวาระ Savings and Investments Union ของ EU ซึ่งมุ่งทำให้ตลาดทุนยุโรปลึกขึ้น เชื่อมโยงกันมากขึ้น และแข็งแกร่งขึ้น เพื่อเพิ่มสภาพคล่องและลดความกระจัดกระจายระหว่างประเทศสมาชิก 36

แต่การควบรวมของบริษัทเพียงดีลเดียวไม่อาจสร้างตลาดทุนเดียวของยุโรปได้ ธนาคารกลางยุโรป (ECB) ชี้ถึงอุปสรรคที่ยังคงอยู่ เช่น การกำกับดูแลที่แยกส่วน ความแตกต่างด้านภาษี และความแตกต่างของโครงสร้างพื้นฐานตลาด 34 กลุ่มตลาดหลักทรัพย์ที่ใหญ่ขึ้นอาจช่วยเพิ่มขนาดได้ แต่เป้าหมายด้านความสามารถในการแข่งขันของยุโรปยังต้องพึ่งการปฏิรูปกฎเกณฑ์และโครงสร้างในวงกว้างด้วย

สำหรับนักลงทุน ข้อสรุประยะสั้นคือ Boujnah ทำให้ทางเลือกที่ถูกพูดถึงมายาวนานกลับมาเด่นชัด และตลาดตอบรับแล้ว แต่ยังไม่มีการเปิดเผยการเจรจาใด ๆ และเส้นทางด้านกฎระเบียบของดีลนี้จะท้าทายอย่างยิ่ง 15