คาเธ่ย์ แปซิฟิค-กูเกิลขยายทดลอง AI หลีกเลี่ยงคอนเทรล หลังประเมินลดผลกระทบความร้อนได้ 40%

คาเธ่ย์ แปซิฟิค (Cathay Pacific) และ Google ขยายการทดลองระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ที่ช่วยให้เที่ยวบินหลีกเลี่ยงสภาวะบรรยากาศซึ่งเอื้อต่อการเกิด คอนเทรล (contrails) หรือเส้นไอควบแน่นจากเครื่องบินที่คงอยู่นานและกักเก็บความร้อน การทดลองมีเป้าหมายลดผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศจากการบิน โดยยังใช้เครื่องบินและเชื้อเพลิงที่มีอยู่ในปัจจุบันได้ 1315

การทดสอบเชิงปฏิบัติการเริ่มขึ้นช่วงปลายปี 2025 โดยตั้งเป้าครอบคลุมกว่า 100 เที่ยวบินในเครือข่ายของสายการบิน และมีมากกว่า 80 เที่ยวบินที่ใช้เส้นทางหลีกเลี่ยงคอนเทรลแล้ว Google ประเมินว่าเที่ยวบินกลุ่มนี้ลดผลกระทบด้านการกักเก็บความร้อนจากคอนเทรลได้ราว 40% อย่างไรก็ดี นี่เป็นผลประเมินระยะแรกสำหรับเที่ยวบินที่เข้าร่วม ไม่ได้หมายความว่าผลกระทบจากคอนเทรลของฝูงบิน Cathay Pacific ทั้งหมดลดลง 40% 413

AI ช่วยหลีกเลี่ยงคอนเทรลอย่างไร

คอนเทรลเกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินบินผ่านสภาพอากาศระดับสูงบางแบบ โดยเฉพาะบริเวณที่เย็นและชื้นมาก ระบบของ Google นำการคาดการณ์จาก AI ภาพถ่ายดาวเทียม และข้อมูลสภาพอากาศมาประกอบกัน เพื่อระบุพื้นที่แคบ ๆ ในชั้นบรรยากาศที่มีแนวโน้มเกิดคอนเทรลแบบคงอยู่ 612

ข้อมูลพยากรณ์จะส่งต่อให้เจ้าหน้าที่วางแผนการบินและนักบินใช้ประกอบการตัดสินใจ เช่น การปรับระดับความสูงขึ้นหรือลงเล็กน้อยเพื่อหลบโซนเสี่ยง หากเงื่อนไขการปฏิบัติการเอื้ออำนวย เป้าหมายจึงไม่ใช่การเปลี่ยนเส้นทางทุกเที่ยวบิน แต่เป็นการปรับแผนอย่างเจาะจงในจุดที่คาดว่าจะให้ผล 212

ระยะที่สองขยายไปไกลแค่ไหน

การทดลองระยะถัดไปจะครอบคลุมเส้นทางในเอเชียและเส้นทางข้ามแปซิฟิกของ Cathay Pacific รวมถึงเที่ยวบินระยะไกลพิเศษ (ultra-long-haul) เพื่อประเมินความเป็นไปได้จริง ข้อจำกัดในการปฏิบัติการ และผลต่อสภาพภูมิอากาศในเครือข่ายที่กว้างขึ้น อีกทั้งยังช่วยเพิ่มข้อมูลภาคสนามจากภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ซึ่งมีตัวแทนในงานวิจัยด้านคอนเทรลน้อยกว่า بعضภูมิภาค 31315

Cathay Pacific เป็นพันธมิตรสายการบินพาณิชย์รายแรกของ Google ในเอเชีย-แปซิฟิกที่ทดลองเทคโนโลยีนี้ และเป็นสายการบินรายแรกของโลกที่ทดสอบการหลีกเลี่ยงคอนเทรลกับเที่ยวบินระยะไกลพิเศษ 15

เหตุใดคอนเทรลที่คงอยู่นานจึงสำคัญ

เส้นไอจากเครื่องบินบางส่วนสลายตัวอย่างรวดเร็ว แต่คอนเทรลที่คงอยู่สามารถแผ่ขยายกลายเป็นเมฆที่กักเก็บความร้อนไว้ในบรรยากาศได้ Cathay Pacific และ Google อ้างอิงงานวิจัยที่ประเมินว่า คอนเทรลอาจคิดเป็นราวหนึ่งในสามของผลกระทบทั้งหมดที่อุตสาหกรรมการบินมีต่อสภาพภูมิอากาศ 815

ด้วยเหตุนี้ การหลีกเลี่ยงคอนเทรลจึงอาจเป็นมาตรการเสริมที่ช่วยลดภาวะโลกร้อนจากการบินได้ แต่ไม่ใช่สิ่งทดแทนการลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ผ่านเชื้อเพลิงสะอาดขึ้น เครื่องบินประสิทธิภาพสูงขึ้น หรือมาตรการลดการปล่อยอื่น ๆ 1315

ตัวเลข 40% บอกอะไร และยังไม่บอกอะไร

ผลประเมินลดผลกระทบความร้อนได้ราว 40% เป็นสัญญาณที่น่าสนใจ แต่ควรอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะเป็นตัวเลขที่ Google ประเมินจากกลุ่มตัวอย่างจำกัดของเที่ยวบินที่ปฏิบัติตามคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงคอนเทรล ระยะขยายผลจะเป็นบททดสอบสำคัญว่าแนวทางนี้ทำได้อย่างสม่ำเสมอเพียงใด เมื่อใช้กับเส้นทางและเงื่อนไขการบินที่หลากหลายกว่าเดิม 413

สำหรับทั้งสองบริษัท โครงการนี้เป็นการทดสอบ AI เชิงคาดการณ์ในงานปฏิบัติการสายการบินจริง Lawrence Fong ผู้อำนวยการฝ่ายดิจิทัลและไอทีของ Cathay กล่าวว่า ความร่วมมือนี้นำความเชี่ยวชาญด้านปฏิบัติการบินมารวมกับศักยภาพ AI ของ Google เพื่อรับมือความท้าทายด้านความยั่งยืนในระดับที่ขยายผลได้ ขณะที่ Michael Yue กรรมการผู้จัดการ Google Hong Kong ระบุว่า งานนี้แสดงให้เห็นศักยภาพของ AI เชิงคาดการณ์ในการจัดการผลกระทบจากคอนเทรลในปฏิบัติการจริง โดยอาศัยเครื่องบินและเชื้อเพลิงที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน 15