AI ดาวเทียม และหุ่นยนต์ กำลังทำให้ชิปทั่วโลกตึงตัว

อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกอาจกำลังเข้าสู่ช่วงเวลาที่ “อุปทานตึงตัว” ต่อเนื่องหลายปี เมื่อความต้องการชิปพุ่งสูงจากเทคโนโลยีใหม่ โดย Christophe Fouquet ซีอีโอของ ASML ระบุว่าการเติบโตของโครงสร้างพื้นฐาน AI รวมถึงดาวเทียมและหุ่นยนต์ กำลังผลักดันดีมานด์เร็วกว่าที่โรงงานผลิตชิปจะเพิ่มกำลังการผลิตได้ทัน

ในมุมมองของผู้นำอุตสาหกรรมหลายราย แนวโน้มนี้อาจทำให้ตลาดชิปเติบโตมหาศาล โดยมีการคาดการณ์ว่ามูลค่าตลาดเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกอาจแตะ ประมาณ 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปีภายในปี 2030

ทำไมชิปอาจยังขาดแคลนอีกหลายปี

Fouquet อธิบายว่า ความต้องการเซมิคอนดักเตอร์กำลังเพิ่มเร็วกว่าความสามารถในการผลิตทั่วโลก ปัจจัยสำคัญไม่ได้มาจากแค่สมาร์ตโฟนหรือคอมพิวเตอร์อีกต่อไป แต่เป็นคลื่นเทคโนโลยีใหม่ที่ต้องใช้พลังประมวลผลสูงมาก

ตัวอย่างเช่น

• ปัญญาประดิษฐ์ (AI)
• เครือข่ายดาวเทียมจำนวนมาก
• ระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์ขั้นสูง

เทคโนโลยีเหล่านี้ต้องใช้ชิปหลายประเภทพร้อมกัน ตั้งแต่หน่วยประมวลผล หน่วยความจำ เซ็นเซอร์ ไปจนถึงชิปเครือข่ายและระบบจัดการพลังงาน เมื่อหลายอุตสาหกรรมขยายตัวพร้อมกัน จึงเกิดแรงกดดันต่อห่วงโซ่อุปทานเดียวกัน เช่น โรงงานเวเฟอร์ เครื่องลิโทกราฟี และเทคโนโลยีแพ็กเกจจิ้งขั้นสูง

Fouquet จึงมองว่าอุตสาหกรรมนี้อาจเผชิญ คอขวดในหลายจุดของซัพพลายเชน ไปอีกหลายปี

ASML ยังอธิบายภาพการเปลี่ยนผ่านนี้ว่า โลกกำลังเคลื่อนจากยุค “chips everywhere” ไปสู่ “AI chips everywhere” ซึ่งหมายถึง AI จะกลายเป็นแรงขับหลักของชิปแทบทุกประเภทในระบบเศรษฐกิจดิจิทัล

AI และโครงสร้างพื้นฐานใหม่กำลังเร่งดีมานด์

โครงการเทคโนโลยีขนาดใหญ่ทั่วโลกกำลังแสดงให้เห็นว่าความต้องการชิปไม่ได้จำกัดอยู่แค่สินค้าอิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภคอีกต่อไป

ศูนย์ข้อมูล AI ขนาดมหึมาต้องใช้

• โปรเซสเซอร์เฉพาะทาง
• หน่วยความจำความเร็วสูง (High‑bandwidth memory)
• ชิปเครือข่าย
• เทคโนโลยีแพ็กเกจจิ้งขั้นสูง

ขณะเดียวกัน เครือข่ายดาวเทียมระดับโลกและโรงงานอัตโนมัติกำลังเพิ่มประเภทของซิลิคอนที่ต้องใช้ในระบบเศรษฐกิจสมัยใหม่

แม้แต่ละโครงการอาจไม่ใช่ตัวกำหนดตลาดเพียงลำพัง แต่เมื่อรวมกันแล้ว ความต้องการฮาร์ดแวร์คอมพิวติ้งก็เพิ่มขึ้นอย่างมากทั่วทั้งเศรษฐกิจโลก ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ผู้นำอุตสาหกรรมคาดว่าตลาดชิปจะยังตึงตัวเป็นระยะ

ตลาดเซมิคอนดักเตอร์อาจแตะ 1.5 ล้านล้านดอลลาร์

การคาดการณ์ระยะยาวของอุตสาหกรรมกำลังถูกปรับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

บริษัท Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ผู้ผลิตชิปรายใหญ่ที่สุดของโลก คาดว่าตลาดเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกจะ เกิน 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากการคาดการณ์เดิมที่ประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์

ปัจจัยสำคัญคือการเติบโตของ

• ปัญญาประดิษฐ์
• คอมพิวติ้งสมรรถนะสูง (High‑Performance Computing)

TSMC ประเมินว่าเทคโนโลยีสองกลุ่มนี้อาจคิดเป็น ประมาณ 55% ของความต้องการชิปทั่วโลกภายในปี 2030

การเติบโตนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ชิปเร่งความเร็ว AI เท่านั้น แต่ยังรวมถึงระบบนิเวศฮาร์ดแวร์ทั้งหมด เช่น

• หน่วยความจำความเร็วสูง
• ชิปเครือข่ายและการเชื่อมต่อ
• เทคโนโลยีแพ็กเกจจิ้งขั้นสูง
• ระบบจัดการพลังงาน
• ชิปตรรกะระดับแนวหน้าในศูนย์ข้อมูลและอุปกรณ์ edge

ทั้งหมดนี้คือโครงสร้างพื้นฐานหลักของเศรษฐกิจ AI ในอนาคต

ทำไม ASML ถึงอยู่กลางอุตสาหกรรมชิป

ASML มีบทบาทพิเศษในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ บริษัทจากเนเธอร์แลนด์รายนี้เป็นผู้ผลิต เครื่องลิโทกราฟีแบบ EUV (Extreme Ultraviolet) ซึ่งเป็นเครื่องจักรที่จำเป็นสำหรับการผลิตชิปขั้นสูงที่สุดของโลก

ปัจจุบันยังไม่มีบริษัทอื่นที่สามารถผลิตเทคโนโลยีนี้ในระดับอุตสาหกรรมได้ เครื่องจักรเหล่านี้ใช้ฉายลวดลายขนาดเล็กมากลงบนเวเฟอร์ซิลิคอน เพื่อสร้างทรานซิสเตอร์ระดับนาโนเมตรสำหรับชิปประสิทธิภาพสูงที่ใช้ในระบบ AI และศูนย์ข้อมูล

ผู้ผลิตชิปรายใหญ่ เช่น TSMC, Samsung และ Intel ต่างต้องพึ่งเครื่อง EUV ของ ASML ในการผลิตชิปยุคใหม่

เทคโนโลยี High‑NA EUV รุ่นใหม่

ASML กำลังเปิดตัวเทคโนโลยีลิโทกราฟีรุ่นถัดไปที่เรียกว่า High‑NA EUV

ระบบนี้ใช้ค่า numerical aperture ที่สูงขึ้น ทำให้สามารถพิมพ์โครงสร้างบนซิลิคอนที่เล็กและแม่นยำยิ่งกว่าเดิม ผลลัพธ์คือชิปที่

• หนาแน่นมากขึ้น
• ประสิทธิภาพสูงขึ้น
• ใช้พลังงานน้อยลง

ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญสำหรับงาน AI รุ่นถัดไป

เทคโนโลยี High‑NA EUV คาดว่าจะเข้าสู่การผลิตจำนวนมากในช่วงปลายทศวรรษนี้ และจะเป็นก้าวสำคัญในโรดแมปของอุตสาหกรรมเพื่อสร้างทรานซิสเตอร์ที่เล็กลงเรื่อย ๆ

ความเชื่อมั่นนักลงทุนกลับมาอีกครั้ง

แม้หุ้นกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์จะเผชิญความผันผวนในปี 2025 แต่การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เพิ่มขึ้นทำให้ความเชื่อมั่นของนักลงทุนกลับมา

คำสั่งซื้อเครื่องผลิตชิปของ ASML เพิ่มขึ้นอย่างแข็งแกร่ง โดยเฉพาะจากบริษัทที่ต้องการผลิตชิปสำหรับ AI ส่งผลให้มุมมองระยะยาวของบริษัทดูสดใสขึ้น และช่วยหนุนความเชื่อมั่นของตลาดต่อบทบาทสำคัญของ ASML ในยุคคอมพิวติ้งใหม่

ความไม่แน่นอนที่ยังต้องจับตา

อย่างไรก็ตาม การคาดการณ์ว่าตลาดชิปจะโตถึง 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• ระดับการลงทุนใน AI
• ความสามารถในการขยายกำลังการผลิตของโรงงานชิป
• สถานการณ์การค้าระหว่างประเทศ

มาตรการควบคุมการส่งออก ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ หรือการเติบโตของ AI ที่ช้ากว่าคาด อาจทำให้ไทม์ไลน์เปลี่ยนไปได้

ถึงอย่างนั้น แนวโน้มใหญ่ของอุตสาหกรรมดูชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ: ความต้องการพลังประมวลผลกำลังขยายไปสู่เกือบทุกภาคส่วนของเศรษฐกิจ และอาจทำให้ตลาดเซมิคอนดักเตอร์ต้องดำเนินอยู่ภายใต้ภาวะอุปทานจำกัดไปอีกหลายปี