Andre Cronje ชี้ DeFi ไม่มีอยู่อีกต่อไป แค่แปลงร่างเป็น ‘Onchain Finance’—การเงินบนเชนที่บริษัทใหญ่คุมทุกอย่าง

Andre Cronje ผู้สร้าง Fantom Network และผู้ก่อตั้งแพลตฟอร์ม DeFi อย่าง Flying Tulip ออกมาพูดตรงไปตรงมาในเดือนสิงหาคม 2026 ว่า สิ่งที่คนส่วนใหญ่เรียกว่า DeFi นั้นแท้จริงแล้วไม่ใช่ DeFi อีกต่อไป

ในการสัมภาษณ์บนรายการ Chain Reaction X Spaces ของ Cointelegraph เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2026 Cronje ให้เหตุผลว่าโปรโตคอลส่วนใหญ่ได้ละทิ้งหลักการสำคัญของระบบกระจายอำนาจ เอกสารที่ไม่สามารถแก้ไขได้ และความไร้ตัวกลาง กลายเป็นสิ่งที่เขาเรียกว่า "onchain finance" หรือ "open finance" นี่คือการวิเคราะห์ข้อโต้แย้งของเขา ข้อมูลเบื้องหลัง และประเด็นการออกแบบที่ถกเถียงกัน

'ผมไม่คิดว่า DeFi ยังมีอยู่'

Cronje กล่าวอย่างตรงไปตรงมาว่า "ผมไม่คิดว่า DeFi ยังมีอยู่นอกเหนือจากกลุ่มเฉพาะขนาดเล็กมากๆ" นิยามของ DeFi ที่แท้จริงของเขานั้นเข้มงวดมาก: ต้องกระจายอำนาจ (decentralized) ต้องไม่สามารถแก้ไขได้ (immutable) และต้องไม่มีตัวกลาง (trustless) และเขาระบุว่าทุกวันนี้เงื่อนไขเหล่านี้ใช้ไม่ได้กับโปรโตคอลหลักๆ แทบทุกตัวที่ดำเนินการอยู่

"เราผ่านพ้นยุค DeFi ไปนานแล้ว" Cronje กล่าวกับ Cointelegraph "เพราะตัวกลางในตอนนี้คือบริษัทคือผู้ตัดสินใจ คือผู้คัดสรรโครงการ คือคณะกรรมการความเสี่ยง—มันคือสิ่งเดิมๆ ที่เราเห็นในวงการธนาคารนั่นเอง"

เกิดอะไรขึ้น: DeFi กลายเป็น 'Onchain Finance'

Cronje ชี้ว่าโปรโตคอลส่วนใหญ่พัฒนาเป็น "onchain finance" หรือ "open finance"—ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วคือโครงสร้างทางการเงินแบบดั้งเดิมที่ทำงานบนรางบล็อกเชน ตัวกลางในปัจจุบันกลายเป็นบริษัทที่รับบทบาทของธนาคาร: ผู้ตัดสินใจ ผู้คัดสรรโครงการ และคณะกรรมการความเสี่ยง

DeFi ที่แท้จริงยังคงมีอยู่ในโปรเจกต์เฉพาะกลุ่มเล็กๆ ที่นวัตกรรมยังคงเกิดขึ้นจริงๆ แต่ระบบนิเวศในวงกว้างเปลี่ยนไปมาก Cronje ชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงไปสู่สัญญาที่อัปเกรดได้ ระบบ multi-sig และโครงสร้างพื้นฐานนอกเชน ได้เปลี่ยนโปรโตคอลจาก "สินค้าสาธารณะที่ไม่สามารถแก้ไขได้" มาเป็น "ธุรกิจที่แสวงหากำไรซึ่งดำเนินการได้"

หลักฐานการหดตัวของเซกเตอร์: TVL ลดลงมากกว่าครึ่ง

เพื่อตอกย้ำประเด็นของเขา Cronje ชี้ไปที่ ข้อมูล DefiLlama ที่แสดงว่ามูลค่ารวมที่ถูกล็อก (TVL) ใน DeFi ลดลงมากกว่าครึ่งหนึ่งในช่วง 10 เดือนก่อนหน้านั้น โดยร่วงจาก $1,670 ล้านเหรียญในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2025 มาอยู่ที่ประมาณ $750 ล้านเหรียญ ในช่วงที่เขากล่าวถึง ซึ่งลดลงประมาณ 55%

จุดจับตาของหน่วยงานกำกับ: ECB ตั้งคำถามเรื่องการกระจายอำนาจของ DAO

Cronje ยังเน้นถึง รายงานการทำงานของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ในเดือนมีนาคม 2026 ที่ตรวจสอบโปรโตคอลสำคัญ 4 ตัว ได้แก่ Aave, MakerDAO, Ampleforth และ Uniswap ECB พบว่าผู้ถือโทเคน Governance 100 อันดับแรกควบคุมอุปทานมากกว่า 80% ในแต่ละโปรโตคอล โดยใช้ข้อมูล snapshot ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2022 และพฤษภาคม 2023

รายงานดังกล่าวตั้งคำถามว่า DAO มีการกระจายอำนาจเพียงพอที่จะอยู่นอกกฎระเบียบ Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) ของสหภาพยุโรปในฐานะบริการที่ "กระจายอำนาจเต็มรูปแบบ" หรือไม่ หากหน่วยงานกำกับดูแลตัดสินว่ายังไม่เพียงพอ โปรโตคอลเหล่านี้อาจต้องเผชิญข้อกำหนดในการปฏิบัติตามที่คล้ายกับสถาบันการเงินแบบดั้งเดิม

เสียงแตกในดีไซน์: Circuit Breakers กับความไม่สามารถแก้ไขได้

Cronje หยิบยกความท้าทายในการออกแบบที่ก่อให้เกิดข้อโต้แย้ง: โปรโตคอลควรแนะนำ ระบบตัดวงจร (circuit breakers) และมาตรการควบคุมฉุกเฉินอื่นๆ เพื่อปกป้องผู้ใช้จากการถูกโจมตีหรือไม่? เขาโต้แย้งว่าระบบตัดวงจรสามารถให้เวลาแก่ทีมในการตอบสนองระหว่างที่เกิดการไหลออกของเงินอย่างผิดปกติ ซึ่งอาจป้องกันความเสียหายครั้งใหญ่ได้

แต่ข้อเสนอนี้จุดชนวนความขัดแย้งอย่างรุนแรง Michael Egorov แห่ง Curve เตือนว่า ระบบตัดวงจรอาจสร้างช่องโหว่ที่เกิดจากมนุษย์แบบใหม่—ซึ่งเป็นความเสี่ยงแบบจุดล้มเหลวเดียว (single-point-of-failure) แบบเดียวกับที่ DeFi ถูกออกแบบมาเพื่อขจัด

Cronje มองว่านี่คือความตึงเครียดที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ อุตสาหกรรมยังคงให้ความสำคัญกับการตรวจสอบ Smart Contract มากเกินไปในขณะที่ละเลยความเสี่ยงในการปฏิบัติงานที่เกิดขึ้นเมื่อโปรโตคอลพึ่งพาสัญญาที่อัปเกรดได้ ระบบ multi-sig และกระบวนการที่ดำเนินการด้วยตนเอง ในมุมมองของเขา การโจมตีครั้งใหญ่ในช่วงที่ผ่านมา—รวมถึงการโจมตีที่มีมูลค่าความเสียหายประมาณ $280 ล้านเหรียญและ $293 ล้านเหรียญ—แสดงให้เห็นว่าความเสี่ยงได้ขยายจากแค่จุดบกพร่องของ Smart Contract ไปสู่โครงสร้างพื้นฐานและภัยคุกคามทางวิศวกรรมสังคมแบบ "Web2"

บทสรุป

ข้อความของ Cronje ไม่ใช่การบอกว่าระบบการเงินบนบล็อกเชนล้มเหลว แต่เป็นว่า อุตสาหกรรมจำเป็นต้องซื่อสัตย์กับสิ่งที่มันกลายเป็น เขาเสนอว่าการเรียกโปรโตคอลในปัจจุบันว่า "DeFi" นั้นทำให้เข้าใจผิด เมื่อพวกเขาต้องพึ่งพาตัวกลางที่รวมศูนย์ โค้ดที่อัปเกรดได้ และการตัดสินใจนอกเชน คำว่า "onchain finance" อธิบายความเป็นจริงในปัจจุบันได้แม่นยำกว่า—และความจริงนี้มาพร้อมกับความเสี่ยงที่แตกต่าง การตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับที่แตกต่าง และข้อแลกเปลี่ยนในการออกแบบที่แตกต่าง ซึ่งนักพัฒนาไม่สามารถมองข้ามอีกต่อไป