ESA มอบสัญญา 760 ล้านยูโรให้ Nyx ของ The Exploration Company

สัญญาที่ ESA มอบให้คืออะไร

องค์การอวกาศยุโรป (ESA) มอบสัญญาบริการมูลค่า 760 ล้านยูโร แก่ The Exploration Company (TEC) สำหรับโครงการ ALADDIN ระยะที่ 2 ซึ่งเป็นโครงการแคปซูลขนส่งสัมภาระอัตโนมัติของยุโรปในวงโคจรต่ำรอบโลก (LEO) เดิมใช้ชื่อว่า LEO Cargo Return Service หรือ LCRS โดยสัญญานี้มุ่งที่ยาน Nyx และภารกิจสาธิตการขนส่งรวมถึงนำสัมภาระกลับจากวงโคจร 2

ALADDIN ย่อมาจาก Autonomous LEO Accelerated Demo Docking to ISS Node กล่าวคือโครงการเพื่อเร่งสาธิตการเทียบท่าอัตโนมัติกับจุดเชื่อมต่อของสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ระยะที่ 2 เป็นช่วงเปลี่ยนจากงานพัฒนาระยะแรกไปสู่การทำระบบให้เสร็จและสาธิตภารกิจจริงในอวกาศ 2

เงิน 760 ล้านยูโรแบ่งใช้อย่างไร

วงเงินในข้อตกลงมี 2 ส่วน

• 310 ล้านยูโรเป็นเงินที่ยืนยันแล้ว สำหรับภารกิจสาธิตการขนส่งสัมภาระด้วย Nyx ครั้งแรก
• 450 ล้านยูโรเป็นออปชัน สำหรับบริการขนส่งสัมภาระเพิ่มเติมได้สูงสุด 2 ครั้ง หาก ESA ยืนยันใช้สิทธิในภายหลัง โดยปลายทางอาจเป็น ISS หรือสถานีเชิงพาณิชย์ในวงโคจรต่ำรอบโลกในอนาคต 2

จุดสำคัญคือ ESA ไม่ได้เพียงสนับสนุนเงินวิจัยและพัฒนายาน แต่กำลังจัดซื้อ “บริการขนส่ง” เชิงพาณิชย์จริง โดยเริ่มจากภารกิจแรกที่มีการว่าจ้างแน่นอน และอาจมีความต้องการต่อเนื่องตามมา

TEC ต้องจัดหาเงินทุนจากนักลงทุนเอกชน 40% ของค่าใช้จ่ายภารกิจสาธิต ส่วน ESA รับผิดชอบอีก 60% หลังบริษัทแสดงให้เห็นถึงความพร้อมทั้งด้านเทคนิคและธุรกิจ 2

เทียบท่า ISS แต่ยังไม่ประกาศจรวดที่จะใช้

ภารกิจสาธิตตามสัญญามีเป้าหมายให้ Nyx เทียบท่ากับ ISS แบบอัตโนมัติ โดย ESA เปิดรับข้อเสนอสำหรับ ALADDIN ระยะที่ 2 ในเดือนมีนาคม 2026 ก่อนเลือก TEC จากการประเมินหมุดหมายด้านเทคนิคและธุรกิจ 2

ESA ยังเสนอแรงจูงใจสูงสุด 50 ล้านยูโร ให้ผู้ให้บริการในระยะที่ 2 ที่ใช้จรวดปล่อยของยุโรปสำหรับภารกิจสาธิต แต่เป็นเพียงสิ่งจูงใจ ไม่ใช่การยืนยันว่า Nyx จองจรวดรุ่นใดแล้ว ข้อมูลที่มีจึงยังไม่ระบุว่าบริษัทจะเลือกจรวดใดในท้ายที่สุด 13

เหตุใดเรื่องนี้จึงสำคัญต่อความเป็นอิสระด้านอวกาศของยุโรป

ปัจจุบันยุโรปยังไม่มีขีดความสามารถอิสระที่ใช้งานเป็นประจำในการส่งสัมภาระไปยังสถานีในวงโคจรต่ำ และนำกลับมายังโลก โครงการ Nyx จึงถูกวางบทบาทให้ช่วยสร้างขีดความสามารถดังกล่าว ทั้งสำหรับ ISS และโครงสร้างพื้นฐานเชิงพาณิชย์หลังยุค ISS 2

รูปแบบการจัดซื้อของ ESA คือหัวใจของแผนนี้: การรับประกันภารกิจสาธิตหนึ่งเที่ยวพร้อมออปชันบริการในอนาคตช่วยสร้างความชัดเจนด้านอุปสงค์ ขณะที่ TEC ต้องรับหน้าที่พัฒนาขีดความสามารถทางอุตสาหกรรมและระดมทุนเอกชนเอง ในความหมายนี้ ESA ทำหน้าที่เป็น ลูกค้าหลัก (anchor customer) ที่ช่วยให้บริการอวกาศเชิงพาณิชย์ของยุโรปมีโอกาสตั้งหลักได้ 2

เงินทุนของ TEC และความเกี่ยวข้องกับ Series C

TEC ระบุว่า Nyx เริ่มต้นจากเงินทุนเอกชน ใน ALADDIN รุ่นก่อนหน้า คือ LCRS ระยะที่ 1 นั้น ESA เคยมอบเงินสนับสนุนให้ TEC และ Thales Alenia Space รายละ 25 ล้านยูโร เพื่อพัฒนาแนวคิดบริการขนส่งสัมภาระกลับจากวงโคจรที่แข่งขันกัน 227

บริษัทระดมทุน Series B ได้ 150 ล้านยูโร เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2024 โดยรายงานขณะนั้นประเมินว่า TEC มีเงินทุนรวมราว 230 ล้านยูโรก่อนรอบล่าสุด 4043 ต่อมาในเดือนกันยายน 2026 บริษัทประกาศระดมทุน Series C ได้ 450 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อเร่งพัฒนา Nyx และเครื่องยนต์ Storm ทำให้เงินทุนรวมอยู่ที่ราว 680 ล้านดอลลาร์สหรัฐตามรายงาน 45

เงินจาก ESA กับ Series C เป็นคนละแหล่งเงินทุน แต่ทั้งสองส่วนเกื้อหนุนกัน: สัญญาภารกิจที่ยืนยันแล้วและออปชันบริการทำให้กรณีทางธุรกิจของ Nyx เป็นรูปธรรมขึ้น ขณะที่เงินเอกชนช่วยให้ TEC จัดหาเงินส่วนที่ต้องรับผิดชอบและดำเนินโครงการได้ ข้อสรุปนี้เป็นการวิเคราะห์จากโครงสร้างเงินทุนที่เปิดเผย ไม่ได้หมายความว่า ESA เป็นผู้ให้เงินในรอบ Series C 24

แล้ว Thales Alenia Space อยู่ตรงไหน

Thales Alenia Space เคยเป็นผู้รับสัญญาร่วมกับ TEC ในระยะที่ 1 เมื่อปี 2024 27 อย่างไรก็ดี ประกาศระยะที่ 2 ของ ESA ระบุชัดว่า TEC คือผู้ได้รับสัญญาบริการ Nyx 2

โครงการระยะแรกทำให้เกิดการแข่งขันระหว่างแนวคิดยานขนส่งสัมภาระของยุโรป และ ESA ยังคงให้ความสำคัญกับการพัฒนาขีดความสามารถด้านการขนส่งอวกาศเชิงพาณิชย์ แต่ข้อมูลประกาศระยะที่ 2 ที่มีอยู่ไม่ได้ระบุถึงสัญญาคู่ขนานสำหรับ Thales Alenia Space และไม่ได้บ่งชี้ว่าสัญญาของ TEC ยังอยู่ระหว่างรอข้อยุติ 2

สิ่งที่ต้องจับตาต่อไป

สัญญา ALADDIN เปิดทางให้ Nyx เดินหน้าสู่ภารกิจสาธิตเทียบท่า ISS ด้วยเงินยืนยัน 310 ล้านยูโร และอาจได้อีก 450 ล้านยูโรจากบริการในอนาคต นัยที่ใหญ่กว่าคือ ESA กำลังพยายามสร้างบริการขนส่งสัมภาระไป-กลับวงโคจรของยุโรป ผ่านการจัดซื้อเชิงพาณิชย์ การร่วมลงทุนจากเอกชน และแรงจูงใจให้ใช้จรวดยุโรป

คำถามสำคัญถัดจากนี้คือ Nyx จะทำภารกิจสาธิตได้ตามแผนหรือไม่ และ TEC จะเลือกจรวดปล่อยลำใด 213