42 รัฐอเมริกาสอบสวน OpenAI หลังยื่น IPO ไม่กี่วัน และฟลอริดายื่นฟ้อง

• คำกล่าวอ้างด้านโฆษณาและการตลาด — วิธีที่ OpenAI โปรโมต ChatGPT รวมถึงคำกล่าวอ้างใดๆ เกี่ยวกับความปลอดภัยและความเหมาะสมสำหรับผู้ใช้ทุกกลุ่ม
• เทคนิคการมีส่วนร่วมและรักษาผู้ใช้ — กลยุทธ์ภายในเพื่อให้ผู้ใช้ยังคงอยู่บนแพลตฟอร์ม รวมถึงสิ่งที่เรียกว่า "โมเดลประจบสอพลอ" (model sycophancy) ซึ่งเป็นการปรับให้ AI บอกในสิ่งที่ผู้ใช้ต้องการฟัง
• การจัดการข้อมูลผู้บริโภคและสุขภาพ — วิธีการที่บริษัทเก็บรวบรวม จัดเก็บ และใช้ข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลสุขภาพที่มีความอ่อนไหว
• กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับผู้เยาว์และผู้สูงอายุ — มาตรการความปลอดภัย (หรือการขาดมาตรการ) สำหรับเด็กและผู้ใช้งานสูงอายุ
• โมเดลการเรียนรู้เชิงลึกและนโยบายความปลอดภัยภายใน — ข้อกำหนดการออกแบบโมเดล การประเมินความเสี่ยง และขั้นตอนด้านความปลอดภัยของบริษัท

การสอบสวนนี้เกิดขึ้นในขณะที่ทำเนียบขาวและสภาคองเกรสกำลังเจรจาข้อตกลงเกี่ยวกับกฎหมาย AI ระดับสหพันธรัฐ ซึ่งก็คือการให้กฎหมายกลางมีอำนาจเหนือกว่ากฎหมายระดับรัฐ (federal AI preemption) การดำเนินการระดับรัฐครั้งนี้จึงเป็นการทดสอบครั้งสำคัญว่ามลรัฐต่างๆ มีอำนาจในการควบคุม AI ก่อนที่จะมีกรอบกฎหมายกลางหรือไม่

คดีฟ้องร้องครั้งประวัติศาสตร์ของฟลอริดา

ก่อนหน้าการสอบสวนของ 42 รัฐไม่ถึงสองสัปดาห์ ในวันที่ 1 มิถุนายน 2026 เจมส์ อุทไมเออร์ (James Uthmeier) อัยการสูงสุดรัฐฟลอริดา ได้ยื่นฟ้องคดีแพ่งต่อ OpenAI และซีอีโอ แซม อัลท์แมน (Sam Altman) ความยาว 83 หน้า ต่อศาลรัฐฟลอริดา นับเป็นคดีฟ้องร้องครั้งแรกที่รัฐใดๆ ในสหรัฐฯ ยื่นฟ้องต่อบริษัท

คำฟ้องกล่าวหาถึงความเสียหายหลักสามประการ :

• การทำให้เด็กตกอยู่ในอันตราย — คดีระบุว่า ChatGPT ได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการทำร้ายตัวเอง การฆ่าตัวตาย และข้อมูลที่ช่วยเหลือมือกราดยิงในโรงเรียนและอาชญากรรายอื่นๆ โดยอ้างถึงเหตุกราดยิงที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐฟลอริดา (Florida State University)
• การตลาดแบบหลอกลวง — OpenAI ถูกกล่าวหาว่าทำตลาด ChatGPT อย่างหนักแน่นว่าปลอดภัยสำหรับผู้ใช้ทุกคน ทั้งที่รู้ว่ามีความเสี่ยงร้ายแรง โดยเฉพาะต่อผู้เยาว์
• การดำเนินธุรกิจที่ไม่เป็นธรรมและหลอกลวง — รัฐอ้างว่าบริษัทเก็บข้อมูลจากผู้เยาว์โดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองอย่างเหมาะสม และให้ความสำคัญกับการเติบโตอย่างรวดเร็วมากกว่าความปลอดภัยของเด็ก ซึ่งเป็นการละเมิดกฎหมายว่าด้วยการค้าที่ไม่เป็นธรรมและหลอกลวงของฟลอริดา (Florida’s Deceptive and Unfair Trade Practices Act)

คดีเรียกร้องค่าเสียหายหลายพันล้านดอลลาร์ และขอให้ศาลมีคำสั่งให้เปลี่ยนแปลงวิธีการทำตลาดและการใช้งาน ChatGPT อัยการสูงสุดอุทไมเออร์ ยังระบุด้วยว่า สำนักงานของเขาได้เปิดการสอบสวนทางอาญาตั้งแต่เดือนเมษายน ในประเด็นบทบาทของแชทบอทในเหตุกราดยิงที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐฟลอริดา

จังหวะเวลา IPO และการตอบรับของ OpenAI

ปฏิบัติการทางกฎหมายทั้งสองครั้งขับเคี่ยวกันท่ามกลางฉากหลังที่ OpenAI กำลังก้าวเข้าสู่การเป็นบริษัทมหาชนอย่างเงียบๆ แต่สร้างประวัติการณ์ บริษัทได้ยื่นแบบแสดงรายการข้อมูลการเสนอขายหลักทรัพย์ (registration statement) ต่อคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์สหรัฐฯ (SEC) อย่างลับๆ เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2026 ซึ่งตรงกับหนึ่งสัปดาห์หลังจากคดีฟลอริดา และสี่วันก่อนที่หมายเรียกจาก 42 รัฐจะเป็นข่าว นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าการเข้าจดทะเบียนครั้งนี้อาจประเมินมูลค่า OpenAI ได้สูงกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ กลายเป็นหนึ่งใน IPO ของบริษัทเทคฯ ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ

การตอบรับต่อสาธารณะของ OpenAI สำหรับทั้งสองคดีเป็นไปในทิศทางเดียวกันแต่ไม่มีรายละเอียดมากนัก:

• ต่อการสอบสวนของ 42 รัฐ โฆษกบริษัทบอกกับ CNBC ว่าบริษัทวางแผนที่จะ "ให้ความร่วมมืออย่างสร้างสรรค์" กับกลุ่มอัยการสูงสุด และให้ความสำคัญกับข้อกังวลของพวกเขา "อย่างจริงจัง" ในคำแถลงที่กว้างขึ้นซึ่งหลายสำนักข่าวรายงาน บริษัทกล่าวว่า "AI คือเทคโนโลยีใหม่ที่ทรงพลัง และเราทำงานทุกวันเพื่อส่งมอบประโยชน์ของมันสู่ผู้คนด้วยความรับผิดชอบ เราให้ความสำคัญกับข้อกังวลที่อัยการสูงสุดของรัฐต่างๆ หยิบยกขึ้นมา และเราตั้งใจที่จะทำงานร่วมกันอย่างสร้างสรรค์"
• ต่อคดีฟ้องร้องของฟลอริดา OpenAI ไม่ได้ออกมาให้คำแก้ต่างโดยละเอียดในคำแถลงต่อสาธารณะ โดยย้ำเพียงถึงความมุ่งมั่นทั่วไปในความปลอดภัยและการทำงานร่วมกับหน่วยงานกำกับดูแล

จังหวะเวลาของเรื่องนี้เป็นผลสืบเนื่องที่สำคัญมาก สำหรับบริษัทที่อยู่ในช่วงเงียบก่อน IPO (pre-IPO quiet period) การถูกโจมตีทางกฎหมายอย่างหนักนี้บีบให้ OpenAI ต้องรับมือกับความเสี่ยงด้านกฎระเบียบและการฟ้องร้องที่มีนัยสำคัญ ซึ่งรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลในแบบแสดงรายการข้อมูล (แบบ S-1) เกี่ยวกับการสอบสวนที่กำลังดำเนินอยู่และคดีความที่มีสาระสำคัญ ในช่วงเวลาที่เปราะบางที่สุดของการเปลี่ยนผ่านจากสตาร์ทอัพส่วนตัวไปสู่บริษัทมหาชน

อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป

การสอบสวนของ 42 รัฐไม่มีวันสิ้นสุดที่แน่นอน และหมายเรียกเป็นเพียงจุดเริ่มต้นอย่างเป็นทางการของกระบวนการตรวจสอบเอกสารและเจรจาที่ยืดเยื้อ คดีฟ้องร้องของฟลอริดาจะดำเนินไปในศาลรัฐ ซึ่งรัฐกำลังเรียกร้องทั้งค่าเสียหายทางการเงินและคำสั่งศาล (injunctive relief) ที่อาจบังคับให้เปลี่ยนแปลงตัวผลิตภัณฑ์เอง เมื่อรวมกันแล้ว ทั้งสองกรณีส่งสัญญาณว่าการกำกับดูแล AI ในระดับรัฐ ผ่านกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค ความรับผิดต่อผลิตภัณฑ์ และความปลอดภัยสาธารณะ กำลังมาถึงเร็วกว่ากรอบกฎหมายกลางใดๆ โดยมี OpenAI เป็นคดีทดสอบสำคัญครั้งแรก