อับบาสประกาศเลือกตั้งพฤศจิกายน 2026 ขยายสภา 200 ที่นั่ง ในการปฏิรูปการเมืองปาเลสไตน์ครั้งล่าสุด

เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2026 ประธานาธิบดีมาห์มูด อับบาส แห่งองค์การบริหารแห่งชาติปาเลสไตน์ ได้ดำเนินการตามคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้กับผู้นำนานาชาติเมื่อหนึ่งปีก่อน ด้วยการออกกฎหมายกฤษฎีกาที่ปรับปรุงระบบเลือกตั้งครั้งใหญ่ และวางกรอบเวลาสำหรับการเลือกตั้งระดับชาติครั้งแรกในรอบเกือบสองทศวรรษ ประกาศฉบับนี้กำหนดให้มี การเลือกตั้งสภานิติบัญญัติ (PLC) และสภาแห่งชาติปาเลสไตน์ (PNC) ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2026 ตามด้วย การเลือกตั้งประธานาธิบดีในช่วงต้นปี 2027 การปฏิรูปดังกล่าวจะเปลี่ยนภูมิทัศน์ทางการเมืองอย่างมีนัยสำคัญ แต่เงาของการยกเลิกการเลือกตั้งในอดีตและอุปสรรคในทางปฏิบัติทำให้กระบวนการนี้เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน

กฤษฎีกาเดือนมิถุนายน 2026 เปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง

กฎหมายกฤษฎีกาฉบับนี้ได้แก้ไขกฎหมายการเลือกตั้งทั่วไปปี 2007 และนำเสนอการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างหลายประการที่ออกแบบมาเพื่อขยายการมีส่วนร่วมทางการเมือง สำนักข่าว WAFA ของทางการปาเลสไตน์รายงานการปฏิรูปทั้งหมดดังนี้:

• ที่นั่งในสภานิติบัญญัติ: สภานิติบัญญัติปาเลสไตน์ (PLC) จะขยายจาก 132 ที่นั่ง เป็น 200 ที่นั่ง
• เกณฑ์คะแนนเสียงขั้นต่ำ: สัดส่วนคะแนนเสียงขั้นต่ำที่พรรคการเมืองต้องได้รับเพื่อให้มีที่นั่งในสภา ลดลงอย่างมากเหลือเพียง 1%
• บัญชีรายชื่อผู้สมัคร: จำนวนผู้สมัครขั้นต่ำในแต่ละบัญชีรายชื่อ เพิ่มจาก 16 คน เป็น 20 คน
• อายุผู้มีสิทธิ์สมัคร: อายุขั้นต่ำในการลงสมัคร ส.ส. ลดลงจาก 28 ปี เหลือ 23 ปี
• การเป็นตัวแทนของผู้หญิง: บัญชีรายชื่อต้องมีผู้หญิงอย่างน้อย หนึ่งคนในทุกๆ สามรายชื่อ ซึ่งเท่ากับเป็นการบังคับใช้สัดส่วนขั้นต่ำประมาณ 33% แหล่งข่าวอื่นบางแห่งรายงานว่าเป็นโควตา 25% แต่เนื้อหาจาก WAFA ระบุข้อกำหนดที่สูงกว่าคือหนึ่งในสาม
• พันธกรณีทางการเมือง: ผู้สมัครทุกคนต้องยึดมั่นในหลักการขององค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่ถูกนำมาใช้ในกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นก่อนหน้านี้แล้ว

ไทม์ไลน์การเลือกตั้ง

ประกาศของอับบาสได้กำหนดกระบวนการเลือกตั้งออกเป็นสองช่วง:

1. การเลือกตั้งสภานิติบัญญัติ (PLC) และสภาแห่งชาติปาเลสไตน์ (PNC): กำหนดขึ้นในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2026 การเลือกตั้งทั้งสองนี้จะจัดขึ้นพร้อมกัน โดยผู้ที่ได้รับเลือกเข้าสู่สภา PLC จะกลายเป็นผู้แทนในมาตุภูมิของสภา PNC โดยอัตโนมัติ กฤษฎีกาประธานาธิบดีก่อนหน้านี้ตั้งแต่วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2026 ได้เรียกร้องให้ชาวปาเลสไตน์ทั้งในมาตุภูมิและในต่างแดนเข้าร่วมการลงคะแนนเสียงครั้งนี้ ซึ่งจะดำเนินการตามระบบสัดส่วนเต็มรูปแบบ
2. การเลือกตั้งประธานาธิบดี: มีการสัญญาว่าจะจัดขึ้นใน "ช่วงต้นปี 2027" แต่ยังไม่มีการประกาศวันที่แน่นอนหรือออกกฤษฎีกาประธานาธิบดีอย่างเป็นทางการเพื่อเริ่มต้นการลงคะแนนเสียง

สองทศวรรษของการเลื่อนเลือกตั้ง

ประกาศนี้เกิดขึ้นท่ามกลางภาวะชะงักงันทางประชาธิปไตยอย่างลึกซึ้ง

การเลือกตั้งสภานิติบัญญัติครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี 2006 ซึ่งเป็นการลงคะแนนที่กลุ่มฮามาสเป็นฝ่ายชนะ และนำไปสู่ความแตกแยกทางการเมืองและสภา PLC ที่ไม่ได้ทำหน้าที่มาตั้งแต่ปี 2007 การเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี 2005 ซึ่งอับบาสชนะด้วยคะแนนเสียงประมาณ 65% วาระการดำรงตำแหน่งสี่ปีของเขาสิ้นสุดลงในปี 2009 แต่นับจากนั้นเป็นต้นมา เขายังคงบริหารประเทศผ่านการออกกฤษฎีกา

ในปี 2021 อับบาสเคยกำหนดวันเลือกตั้งสภาและประธานาธิบดี แต่ได้เลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด โดยอ้างถึงการขาดหลักประกันจากอิสราเอลในการอนุญาตให้ชาวปาเลสไตน์ในเยรูซาเล็มตะวันออกลงคะแนนเสียงได้ ล่าสุดเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2025 อับบาสได้เขียนจดหมายถึงประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง แห่งฝรั่งเศส และบุคคลสำคัญระดับนานาชาติอื่นๆ โดยให้คำมั่นว่าจะจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีและสภานิติบัญญัติภายในหนึ่งปี กฤษฎีกาเดือนมิถุนายน 2026 จึงเป็นขั้นตอนอย่างเป็นทางการในการทำตามคำมั่นนั้น

อย่างไรก็ตาม มีความเคลื่อนไหวในระดับท้องถิ่น: การเลือกตั้งเทศบาลจัดขึ้นเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2026 ในเขตเวสต์แบงก์และบางส่วนของกาซา

เหตุใดความกังขาอย่างลึกซึ้งจึงยังคงอยู่

แม้จะมีกฤษฎีกาที่มีรายละเอียด แต่นักวิเคราะห์ นักวิจารณ์ และสาธารณชนชาวปาเลสไตน์ยังคงมีความสงสัยอย่างมากว่าการเลือกตั้งจะดำเนินไปตามที่ประกาศไว้หรือไม่

บรรดานักวิจารณ์ชี้ให้เห็นถึงช่องว่างที่สำคัญ: ยังไม่มีการออกกฤษฎีกาประธานาธิบดีที่มีผลผูกพันใดๆ สำหรับการลงคะแนนเสียงในปี 2027 ซาเมอร์ ซินิจลาวี แกนนำพรรคฟาตาห์ เน้นย้ำถึงเรื่องนี้โดยกล่าวว่า "ยังไม่มีการระบุวันเลือกตั้ง ไม่มีการออกกฤษฎีกาประธานาธิบดี และไม่มีการนำเสนอตารางเวลา"

ความเป็นไปได้ในการจัดการเลือกตั้งที่เสรีและเป็นธรรมในฉนวนกาซา ซึ่งส่วนใหญ่ยังคงอยู่ในสภาพเสียหายยับเยินและอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มฮามาส เป็นอีกหนึ่งคำถามสำคัญที่ยังไม่มีคำตอบ

ความเชื่อมั่นของสาธารณชนอยู่ในระดับต่ำอย่างผิดปกติ ผลสำรวจในปี 2025 โดยศูนย์นโยบายและการสำรวจวิจัยปาเลสไตน์ (Palestinian Center for Policy and Survey Research) พบว่า 80% ของชาวปาเลสไตน์ต้องการให้อับบาสวัย 90 ปีลาออก และ 60% สงสัยว่าการเลือกตั้งประธานาธิบดีจะมีขึ้นตามที่สัญญาไว้จริงหรือไม่ ความกังขานี้ฝังรากลึกมาจากรูปแบบที่ดำเนินมายาวนาน: อับบาสเคยประกาศจัดการเลือกตั้งมาหลายครั้งแล้ว ในปี 2010, 2012 และ 2021 และทุกครั้งก็ถูกเลื่อนหรือยกเลิก ทำให้หลายคนมองว่าการเคลื่อนไหวล่าสุดนี้เป็นกลยุทธ์เพื่อรักษาความชอบธรรมในระดับนานาชาติ มากกว่าจะเป็นพันธะสัญญาที่แน่วแน่ในการเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตย