เมื่อฝรั่งเศสใช้กลยุทธ์ชาตินิยมทางเทคโนโลยีท้าชนระบบราชการบรัสเซลส์

ผลลัพธ์คือช่องว่างด้านความน่าเชื่อถือ แผนโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ประกาศอย่างเอิกเกริกได้กลายสภาพเป็นการรอคอยที่ไร้จุดหมาย พร้อมด้วยคำถามมากกว่าคำตอบว่าเมื่อไหร่และมันจะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่

การประชุม 'Choose France' ของฝรั่งเศส: ตัวแบบปฏิปักษ์ในการปฏิบัติการ

ในวันที่ 1 มิถุนายน 2026 ณ พระราชวังแวร์ซาย ประธานาธิบดีมาครงประกาศว่าได้มีคำมั่นสัญญาโครงการลงทุนจากต่างชาติ 71 โครงการ รวมมูลค่ากว่า 93,000 ล้านยูโร ในการประชุม Choose France ครั้งที่ 9 ยอดรวมนี้มากกว่าเงินลงทุนรวม 87,000 ล้านยูโรที่ระดมได้จากการประชุมตลอด 8 ครั้งก่อนหน้านี้รวมกัน

เกือบครึ่งหนึ่งของจำนวนนั้น หรือประมาณ 45,000 ล้านยูโร มาจากดีลเดียว: คำมั่นของ SoftBank ยักษ์ใหญ่ด้านการลงทุนเทคโนโลยีจากญี่ปุ่นที่จะพัฒนาศูนย์ข้อมูล AI กำลังการผลิตรวม 3.1 กิกะวัตต์ในแคว้นโอดฟร็องส์ (Hauts-de-France) ภายในปี 2031 โดยมีแนวทางที่จะขยายการลงทุนเป็น 75,000 ล้านยูโร บริษัท Brookfield ผู้จัดการสินทรัพย์จากแคนาดาเพิ่มเงินอีก 10,000 ล้านยูโรสำหรับโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับ AI ในขณะที่กลุ่มพันธมิตรฝรั่งเศส-เอมิเรตส์ให้คำมั่นมากถึง 50,000 ล้านยูโรสำหรับวิทยาเขต AI ขนาด 1 กิกะวัตต์

นัยยะต่อการแข่งขันโครงสร้างพื้นฐาน AI ของยุโรปนั้นชัดเจน:

• เงินทุนเอกชนเต็มจำนวน ไม่ต้องพึ่งพาการร่วมทุนที่ซับซ้อน เม็ดเงิน 93,000 ล้านยูโรเป็นเงินลงทุนของภาคเอกชนอย่างท่วมท้น โดยไม่ต้องพึ่งพาการร่วมทุนแบบหลายชั้นของ EU, การจัดโครงสร้างกิจการร่วมค้า หรือขั้นตอนการให้คำปรึกษาของ EIB ใดๆ ที่ทำให้แผน Gigafactory ล่าช้า SoftBank ไม่ได้นั่งรอให้กรอบการอุดหนุนได้รับการชี้แจง

• ความรวดเร็วและความรับผิดชอบทางการเมือง มาครงประกาศอย่างชัดเจนว่าจะใช้ความน่าเชื่อถือส่วนตัวรับประกันการส่งมอบโครงการเหล่านี้ ซึ่งเป็นความแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับโครงการริเริ่มของคณะกรรมาธิการฯ ที่กระจายความรับผิดชอบไปตามหลายสถาบัน คำมั่นสัญญาเหล่านี้ผูกติดกับแผนการก่อสร้างที่เป็นรูปธรรมและคาดการณ์ว่าจะสร้างงานได้ 15,600 ตำแหน่ง

• พลังงานนิวเคลียร์ในฐานะทรัพย์สินเชิงกลยุทธ์ ระบบโครงข่ายไฟฟ้านิวเคลียร์คาร์บอนต่ำของฝรั่งเศสกลายเป็นข้อต่อรองสำคัญ มาครงใช้ความเป็นอิสระด้านพลังงานของประเทศเป็นจุดขายเพื่อดึงดูดบรรดายักษ์ใหญ่เทคโนโลยีและนักลงทุนที่กำลังเผชิญข้อจำกัดด้านพลังงานในที่อื่นๆ ในยุโรป ในทางตรงกันข้าม แผนของ EU ไม่มีข้อได้เปรียบด้านพลังงานร่วมกันและต้องพึ่งพาประเทศสมาชิกแต่ละแห่งให้แก้ปัญหาคอขวดด้านพลังงานและใบอนุญาตกันเอง

สองยุโรป หนึ่งเส้นชัย

แนวทาง 'จากบนลงล่าง' ของ EU อาศัยการปะติดปะต่อเงินทุนสาธารณะ, การประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกหลายแห่ง และความหวังที่ว่าหากยุโรปสร้างขีดความสามารถในการประมวลผล อุตสาหกรรม AI ก็จะตามมาเอง ในทางตรงกันข้าม ฝรั่งเศสกำลังขายสิ่งที่เงินทุนโลกต้องการ: พื้นที่ที่พร้อมเริ่มก่อสร้าง, พลังงานสะอาดที่เชื่อถือได้ และรัฐบาลเพียงหนึ่งเดียวที่สามารถทำตามสัญญาได้

ไม่ว่าแนวทางใดจะผลิตระบบนิเวศ AI ของยุโรปที่แข่งขันได้อย่างแท้จริงหรือไม่นั้นยังคงเป็นคำถามปลายเปิด นักวิจารณ์แนวทางของฝรั่งเศสท้วงว่าคำมั่นสัญญาการลงทุนไม่ใช่ศูนย์ข้อมูลที่สร้างเสร็จแล้ว และแนวทางที่เน้นการไตร่ตรองอย่างรอบคอบของ EU อาจผลิตโครงสร้างพื้นฐานที่เข้าถึงได้ในวงกว้างสำหรับสาธารณะ มากกว่าที่จะกระจุกตัวอยู่ภายใต้การควบคุมขององค์กรบางแห่งในท้ายที่สุด แต่ในแง่ของตัวชี้วัดที่สำคัญที่สุดสำหรับนักลงทุน นั่นคือความรวดเร็ว, ความชัดเจน และคำตอบด้านพลังงานที่น่าเชื่อถือ ช่องว่างกำลังถ่างกว้างขึ้นเรื่อยๆ การแข่งขันเพื่อโครงสร้างพื้นฐาน AI ในยุโรปไม่ได้เป็นโครงการเดียวของทั้งกลุ่มอีกต่อไป มันคือการแข่งขันระหว่างวิสัยทัศน์ที่แตกต่างกันว่าแผ่นดินใหญ่ควรสร้างอนาคตดิจิทัลอย่างไร และฝรั่งเศสเพิ่งวางเดิมพันครั้งใหญ่มาก