เยนเด้งกลับแรง! 3 ปัจจัยเร่งที่พลิกสถานการณ์ USD/JPY และสิ่งที่ต้องจับตา

เยนญี่ปุ่นพลิกกลับมาแข็งค่าอย่างรุนแรงในเดือนสิงหาคม 2026 หลังจากอ่อนค่าติดต่อกันถึง 5 วันทำการและทำจุดต่ำสุดในรอบ 2 สัปดาห์ การเคลื่อนไหวครั้งนี้ไม่ได้มาจากปัจจัยเดียว แต่เกิดจากการรวมตัวของ 3 ปัจจัยเร่ง (catalysts) ที่แตกต่างกัน ได้แก่ การแทรกแซงค่าเงินร่วมกันครั้งประวัติศาสตร์ระหว่างสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น, การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของความคาดหวังที่ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย และรายงานยอดค้าปลีกสหรัฐฯ ที่อ่อนแออย่างน่าประหลาดใจ บทความนี้จะเจาะลึกถึงสิ่งที่เกิดขึ้นและความหมายต่อคู่สกุลเงิน USD/JPY ก่อนการประชุมธนาคารกลางครั้งสำคัญในเดือนกันยายน

3 ปัจจัยเร่งเบื้องหลังการพลิกกลับของเยน

1. การแทรกแซงร่วมสหรัฐฯ-ญี่ปุ่นครั้งประวัติศาสตร์

ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมถึงต้นเดือนสิงหาคม สหรัฐฯ และญี่ปุ่นได้ดำเนินการแทรกแซงค่าเงินเยนร่วมกันอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน นับเป็นครั้งแรกในรอบ 15 ปีที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เข้ามามีส่วนร่วมโดยตรงในการพยุงค่าเงินญี่ปุ่น ปฏิบัติการดังกล่าวผลักดันให้เยนแข็งค่าจากระดับเกือบ 164 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นจุดอ่อนที่สุดในรอบ 40 ปี ขึ้นมาอยู่ที่ประมาณ 157 เยนต่อดอลลาร์ภายในเวลาไม่กี่วัน รายงานระบุว่าญี่ปุ่นเพียงประเทศเดียวอาจใช้เงินสูงถึง 36.58 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในการดำเนินการครั้งนี้ สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ออกมาสนับสนุนการแทรกแซงนี้ต่อสาธารณะ โดยเรียกว่าเป็น "สัญญาณแห่งมิตรภาพ" และกระตุ้นให้โตเกียวดำเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดมากขึ้นเพื่อสนับสนุนค่าเงิน

2. ความคาดหวังการขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ พุ่งทะยาน

ปัจจัยที่ทรงพลังที่สุดอาจเป็นการปรับตัวอย่างรวดเร็วของความคาดหวังต่ออัตราดอกเบี้ยของ BOJ ตลาดปรับความน่าจะเป็นที่ BOJ จะขึ้นดอกเบี้ยในการประชุมเดือนกันยายนจากเพียง 24% ในวันที่ 30 กรกฎาคม ขึ้นเป็น 76% ภายในกลางเดือนสิงหาคม การปรับตัวนี้ได้รับแรงหนุนจากหลายเหตุการณ์:

• การประชุม BOJ ในวันที่ 30 กรกฎาคม: ธนาคารกลางได้ออกคำเตือนเป็นครั้งแรกว่าอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานอาจเกินเป้าหมาย 2% และได้เปลี่ยนนโยบายไปให้ความสำคัญกับความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อที่สูงขึ้น
• สรุปมุมมองการประชุมที่ดูแข็งกร้าว: สรุปมุมมองที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 10 สิงหาคมแสดงให้เห็นว่า "คณะกรรมการจำนวนมากขึ้น" ที่สนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ยที่เร็วกว่าเดิม โดยกรรมการอย่างน้อย 3 ใน 9 คนกล่าวว่า BOJ สามารถขึ้นดอกเบี้ยได้เร็วกว่าจังหวะปัจจุบันที่ประมาณปีละ 2 ครั้ง
• แรงกดดันจากสหรัฐฯ: สำนักข่าว Reuters รายงานว่ามุมมองสาธารณะของเบสเซนต์ "แทบจะล็อค" ให้ BOJ ต้องขึ้นดอกเบี้ยในเดือนกันยายน ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงการสนับสนุนการแทรกแซงของสหรัฐฯ เข้ากับการดำเนินนโยบายการเงินของญี่ปุ่น แหล่งข่าวที่อ้างโดย Jiji Press ระบุว่า BOJ อาจขึ้นดอกเบี้ยอีกครั้งในการประชุมวันที่ 17-18 กันยายน
• ข้อมูลเงินเฟ้อที่ร้อนแรง: อัตราเงินเฟ้อภาคผลิต (wholesale inflation) ของญี่ปุ่นในเดือนกรกฎาคมยังคงอยู่ในระดับสูง ซึ่งตอกย้ำความคาดหวังในการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย

ภายในกลางเดือนสิงหาคม ตลาดพนัน (prediction markets) มองเห็นความน่าจะเป็นถึง 60% ที่ BOJ จะขึ้นดอกเบี้ย 0.25% ในการประชุมเดือนกันยายน โดยบางแพลตฟอร์มประเมินสูงถึง 76%

3. ข้อมูลยอดค้าปลีกสหรัฐฯ ที่อ่อนแอ

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ รายงานว่ายอดค้าปลีกเดือนกรกฎาคมลดลง 0.6% เมื่อเทียบกับเดือนก่อนหน้า ซึ่งเป็นการลดลงครั้งแรกในรอบ 9 เดือน และต่ำกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าจะเพิ่มขึ้น 0.1% อย่างมาก ยอดค้าปลีกพื้นฐาน (Core retail sales) ซึ่งไม่รวมยานยนต์และน้ำมัน ก็ลดลง 0.4% เช่นกัน

รายงานดังกล่าวสร้างความตกตะลึงให้กับตลาด ดัชนี Bloomberg Dollar Spot Index ร่วงลงถึง 0.4% สู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม เทรดเดอร์ปรับลดโอกาสที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะขึ้นดอกเบี้ยในการประชุมเดือนกันยายนลงเหลือประมาณ 31-32% ความอ่อนแอของดอลลาร์ช่วยหนุนให้เยนแข็งค่าขึ้นโดยตรง โดยคู่ USD/JPY พุ่งลงไปแตะระดับ 158.60 ก่อนจะปิดที่ใกล้ 159.37 ซึ่งยังคงลดลงในวันนั้น ข้อมูลที่อ่อนแอนี้ยิ่งตอกย้ำแนวโน้มที่ Fed จะคงดอกเบี้ย ซึ่งจะยิ่งหนุนให้เยนแข็งค่าขึ้น

แนวโน้ม: สิ่งที่ต้องจับตาก่อนการประชุมเดือนกันยายน

ขณะนี้ทุกสายตาจับจ้องไปที่การประชุมธนาคารกลางที่สำคัญสองแห่ง ได้แก่ การประชุมคณะกรรมการกำหนดนโยบายการเงินของสหรัฐฯ (FOMC) ในวันที่ 15-16 กันยายน และการประชุม BOJ ในวันที่ 17-18 กันยายน

การตัดสินใจขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ

BOJ อยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างหนักให้ดำเนินการขึ้นดอกเบี้ย แหล่งข่าวระบุว่าธนาคารกลางอาจปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายจาก 1.0% เป็น 1.25% คำถามสำคัญคือ ผู้ว่าการคาซูโอะ อุเอดะ และคณะกรรมการจะดำเนินการตามที่ได้ส่งสัญญาณไว้อย่างชัดเจนหรือไม่

บทบาทของ FOMC

การตัดสินใจของ Fed ก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน ยอดค้าปลีกที่อ่อนแอในเดือนกรกฎาคมและความเชื่อมั่นผู้บริโภคที่ลดลงได้ลดโอกาสที่ Fed จะขึ้นดอกเบี้ยในเดือนกันยายนลงเหลือประมาณ 31% หาก Fed คงดอกเบี้ย (ซึ่งเป็นกรณีพื้นฐาน) ในขณะที่ BOJ ขึ้นดอกเบี้ย ส่วนต่างระหว่างดอกเบี้ยดอลลาร์และเยนจะแคบลง ทำให้เยนมีโอกาสแข็งค่าขึ้นอีก อย่างไรก็ตาม หาก Fed สร้างความประหลาดใจด้วยการส่งสัญญาณ hawkish ถึงความเป็นไปได้ในการขึ้นดอกเบี้ยในเดือนธันวาคม ความแข็งแกร่งของดอลลาร์อาจบั่นทอนการแข็งค่าของเยน

แรงกระเพื่อมจากการแทรกแซงเริ่มจางลง

แรงหนุนจากการแทรกแซงครั้งใหญ่เริ่มลดลงแล้ว ภายในกลางเดือนสิงหาคม เยนอ่อนค่าลงประมาณ 1% ในรอบสัปดาห์ โดยกลับไปที่ระดับ 159.37 และเสียกำไรหลังการแทรกแซงไปประมาณครึ่งหนึ่ง ขณะนี้เทรดเดอร์มองว่าระดับ 160 เป็นจุดที่อาจกระตุ้นให้เกิดการซื้อเยนอย่างเป็นทางการรอบใหม่

ความเสี่ยงหาก BOJ ไม่ขึ้นดอกเบี้ยตามที่คาด

เดิมพันในการประชุม BOJ เดือนกันยายนนั้นสูงมาก นี่คือความเสี่ยงหลักหากธนาคารกลางคงดอกเบี้ย:

• เยนอ่อนค่าอย่างรุนแรง: หาก BOJ ไม่ขึ้นดอกเบี้ยหลังจากตลาดประเมินความน่าจะเป็นไว้ที่ 60%-76% เยนมีแนวโน้มที่จะเสียกำไรหลังการแทรกแซงส่วนใหญ่กลับไปอย่างรวดเร็วดังที่ Reuters ระบุว่า "การเดิมพันขึ้นดอกเบี้ยทำให้กำไรหลังการแทรกแซงของเยนตกอยู่ในความเมตตาของ BOJ"
• ความเสียหายด้านความน่าเชื่อถือ: เบสเซนต์และกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เชื่อมโยงการสนับสนุนการแทรกแซงเข้ากับการดำเนินการด้านพื้นฐานทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่นอย่างเปิดเผย การไม่ขึ้นดอกเบี้ยอาจสร้างความตึงเครียดให้กับกรอบความร่วมมือด้านปริวรรตเงินตราระหว่างสหรัฐฯ-ญี่ปุ่น และบั่นทอนความเชื่อมั่นในการดำเนินการร่วมกันในอนาคต
• การทะลุระดับ 160 และการแทรกแซงรอบใหม่: นักวิเคราะห์มองว่าการทะลุระดับ 160 มีแนวโน้มที่จะกระตุ้นให้เกิดการแทรกแซงซื้อเยนอีกครั้ง แต่การแทรกแซงซ้ำๆ โดยไม่มีการสนับสนุนจากนโยบายดอกเบี้ยมักจะมีประสิทธิภาพลดลง

สรุป: การดีดตัวของเยนได้รับแรงหนุนจาก 3 ปัจจัยเร่ง ได้แก่ การแทรกแซงร่วมสหรัฐฯ-ญี่ปุ่น, ความคาดหวังการขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ ที่พุ่งสูง และข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ที่อ่อนแอ แนวโน้มในตอนนี้ขึ้นอยู่กับว่า BOJ จะดำเนินการตามที่ตลาดคาดหวังในวันที่ 18 กันยายนหรือไม่ หากทำ เยนมีแนวโน้มแข็งค่าขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหาก Fed คงดอกเบี้ย หากไม่ทำ การอ่อนค่าลงสู่ระดับ 160+ ถือเป็นกรณีพื้นฐาน