แผนนัดหยุดงาน Samsung: ทำไมดีลค่าจ้างล่ม และตลาดชิป AI ต้องจับตา

แกนกลางของปัญหาไม่ใช่แค่เงินเดือนพื้นฐาน แต่คือวิธีคำนวณ แหล่งเงิน และเพดานของโบนัสผลงาน Chosun รายงานว่า ระบบ Excess Profit Incentive หรือ OPI ของ Samsung จำกัดการจ่ายไว้ที่ 50% ของเงินเดือนรายปี และสหภาพต้องการให้ยกเลิกเพดานนี้ ขณะที่ The Korea Times รายงานว่า สหภาพต้องการให้ Samsung กันกำไรจากการดำเนินงาน 15% มาเป็นโบนัสตามผลงานให้พนักงาน พร้อมยกเลิกเพดานการจ่าย

ฝั่งบริษัทมีรายงานอีกแบบหนึ่งว่า Samsung ยังยืนยันข้อเสนอให้กันกำไรจากการดำเนินงาน 10% เข้ากองโบนัสตามผลงาน ตามคำกล่าวของชเว ซึงโฮ ตัวแทนสหภาพในรายงานที่อ้างอิง Reuters ช่องว่างระหว่าง 10% กับ 15% จึงกลายเป็นเส้นแบ่งสำคัญของการเจรจา

สหภาพเรียกร้องอะไรบ้าง

ข้อเรียกร้องของสหภาพสะท้อนคำถามใหญ่ในอุตสาหกรรมชิปยุค AI ว่า เมื่อกำไรจากเซมิคอนดักเตอร์กลับมาถูกจับตา พนักงานควรได้ส่วนแบ่งจากผลประกอบการมากแค่ไหน

รายการสำคัญที่มีรายงาน ได้แก่:

• กองโบนัสเท่ากับ 15% ของกำไรจากการดำเนินงาน สหภาพแรงงานใหญ่ที่สุดของ Samsung Electronics ย้ำข้อเรียกร้องนี้ก่อนการไกล่เกลี่ยรอบล่าสุด
• ยกเลิกเพดานโบนัสตามผลงาน ระบบ OPI ปัจจุบันมีรายงานว่าจำกัดไว้ที่ 50% ของเงินเดือนรายปี และสหภาพต้องการให้ยกเลิกเพดานดังกล่าว
• เพิ่มความโปร่งใสของเกณฑ์คำนวณโบนัส รายงานของ The Korea Times ระบุว่าพนักงานเรียกร้องให้บริษัทเปิดเผยวิธีคำนวณแรงจูงใจให้ชัดขึ้น
• ขึ้นค่าจ้างฐาน 7% ตามบางรายงาน สื่อบางแห่งระบุว่าข้อเรียกร้องเรื่องขึ้นค่าจ้าง 7% ถูกวางคู่กับข้อเรียกร้องด้านโบนัส

พูดให้สั้นที่สุด ข้อพิพาทนี้คือการต่อรองว่า กำไรจากธุรกิจชิปควรถูกแบ่งกลับไปยังพนักงานมากน้อยเพียงใด และควรมีเพดานหรือไม่

แผนนัดหยุดงานจะเริ่มเมื่อไร

สหภาพระบุว่า หากข้อเรียกร้องไม่ได้รับการตอบสนอง พนักงานจะหยุดงานเป็นเวลา 18 วัน ตั้งแต่วันที่ 21 พฤษภาคม แต่จำนวนผู้เข้าร่วมยังเป็นตัวเลขคาดการณ์ รายงานที่อ้างอิง Reuters ระบุว่าผู้นำสหภาพคาดว่าจะมีแรงงานเข้าร่วมมากกว่า 50,000 คน ขณะที่ The Korea Times รายงานตัวเลขมากกว่า 40,000 คน โดยส่วนใหญ่เป็นพนักงานจากฝ่ายผลิตชิปของบริษัท

ตัวเลขเหล่านี้ยังไม่ใช่ยอดผู้หยุดงานจริงในวันแรก ผลกระทบสุดท้ายจะขึ้นอยู่กับจำนวนพนักงานที่เดินออกจากงานจริง ตำแหน่งงานที่ได้รับผลกระทบ และการที่ Samsung จะสามารถปิดดีลนาทีสุดท้ายได้หรือไม่ โดย The Korea Times ระบุว่ายังมีความเป็นไปได้ของข้อตกลงก่อนวันนัดหยุดงาน

การหยุดงานเสี่ยงกระทบการผลิตชิปอย่างไร

ความเสี่ยงเฉพาะหน้าคือการสะดุดของสายการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ รายงานที่อ้างอิง Reuters ระบุว่า แผนนัดหยุดงานอาจกระทบการผลิตชิป AI และชิปประเภทอื่น และ The Korea Times รายงานว่าผู้เข้าร่วมที่คาดไว้จำนวนมากมาจากฝ่ายผลิตชิปของ Samsung

สหภาพพูดถึงความเสี่ยงด้านการผลิตอย่างชัดเจน ในเดือนมีนาคม ชเว ซึงโฮ ผู้นำสหภาพ บอก Reuters ว่าเขาคาดว่าจะเกิดการหยุดชะงักของการผลิตหากพนักงานนัดหยุดงาน รายงานอีกชิ้นที่อ้างอิง Reuters ระบุว่า ตามคำกล่าวของผู้นำสหภาพ การหยุดงานอาจกระทบผลผลิตราวครึ่งหนึ่งของศูนย์เซมิคอนดักเตอร์ Samsung ที่พยองแท็ก ทางใต้ของกรุงโซล

อย่างไรก็ดี คำว่าเสี่ยงไม่ได้แปลว่าการปิดสายการผลิตจะเกิดขึ้นแน่นอน ผลกระทบจริงยังขึ้นอยู่กับจำนวนผู้ร่วม การมีพนักงานทักษะเฉพาะเข้าร่วมหรือไม่ แผนจัดคนทดแทนของ Samsung สต็อกสินค้าคงคลัง และระยะเวลาที่การหยุดงานยืดเยื้อ

ทำไมซัพพลายเชนชิปทั่วโลกต้องจับตา

Samsung มีน้ำหนักมากเพราะเป็นหนึ่งในผู้ผลิตเมโมรีชิปรายใหญ่ที่สุดของโลก รายงานที่อ้างอิง Reuters ระบุว่า Samsung เป็นผู้ผลิตเมโมรีชิปรายใหญ่ที่สุดของโลก และการนัดหยุดงานอาจซ้ำเติมคอขวดของเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลก ในช่วงที่ความต้องการจากศูนย์ข้อมูล AI แข็งแรงมาก

สำหรับลูกค้าที่ต้องใช้เมโมรีในศูนย์ข้อมูล AI เซิร์ฟเวอร์ คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน หรือรถยนต์ ความเสี่ยงคือซัพพลายที่ตึงขึ้นหรือการส่งมอบที่คาดเดายากขึ้น รายงานที่อ้างอิง Reuters เชื่อมโยงความกังวลนี้กับอุปสงค์จากศูนย์ข้อมูล AI และผลกระทบที่อาจลามไปยังอุตสาหกรรมรถยนต์ คอมพิวเตอร์ และสมาร์ทโฟน

แต่ข้อควรระวังคือ ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะคำนวณว่าการผลิตจะหายไปเท่าไร การส่งมอบจะล่าช้ากี่วัน หรือผู้ซื้อชิป AI รายใดจะได้รับผลกระทบมากที่สุด ความเสี่ยงต่อซัพพลายมีอยู่จริง แต่ผลกระทบระดับลูกค้ารายบริษัทยังไม่ชัดเจน

คู่แข่งจะได้ประโยชน์หรือไม่

หากการหยุดงานยืดเยื้อและทำให้ Samsung ส่งมอบเมโมรีได้น้อยลง ผู้ซื้ออาจหันไปมองซัพพลายเออร์ทางเลือกมากขึ้น แต่ผลประโยชน์ของคู่แข่งไม่ได้เกิดขึ้นอัตโนมัติ เพราะลูกค้าชิปมักต้องผ่านขั้นตอนรับรองคุณภาพ สเปก และความต่อเนื่องของซัพพลายก่อนเปลี่ยนแหล่งซื้อ

ชื่อของ SK Hynix อยู่ในบริบทแรงงานนี้อยู่แล้ว รายงานที่อ้างอิง Reuters ระบุว่า ความไม่พอใจของพนักงาน Samsung เพิ่มขึ้นหลัง SK Hynix ยอมรับการปฏิรูปค่าตอบแทน ซึ่งช่วยเร่งแรงส่งของสหภาพ ถึงอย่างนั้น ผลลัพธ์ทางตลาดยังขึ้นอยู่กับสต็อกของลูกค้า ความยาวของการหยุดงาน และการลดลงของการส่งมอบจาก Samsung ว่ามีนัยสำคัญจริงหรือไม่

ทำไมรัฐบาลเกาหลีใต้เข้ามาเกี่ยวข้อง

ข้อพิพาทนี้ดึงความสนใจของรัฐบาลเกาหลีใต้ เพราะ Samsung ถูกมองว่าเป็นเสาหลักสำคัญของเศรษฐกิจและตลาดหุ้นของประเทศ Aju Press รายงานว่ารัฐบาลเข้ามาก่อนการเจรจา เพราะกังวลว่าความไม่สงบด้านแรงงานอาจกระทบเสาหลักดังกล่าว

แรงกดดันทางการเมืองและเศรษฐกิจช่วยอธิบายว่าทำไมจึงมีการเจรจาภายใต้การไกล่เกลี่ยของรัฐ แต่การไกล่เกลี่ยยังไม่สามารถปิดช่องว่างหลักได้ นั่นคือ Samsung จะกันกำไรจากการดำเนินงานเข้ากองโบนัสมากเพียงใด และควรคงเพดานโบนัสไว้หรือไม่

สรุปประเด็นสำคัญ

การเจรจาแรงงานของ Samsung ล่มเพราะข้อพิพาทเรื่องค่าตอบแทนตามผลงาน โดยเฉพาะขนาดกองโบนัสและเพดานการจ่าย สหภาพต้องการกองโบนัสเท่ากับ 15% ของกำไรจากการดำเนินงาน พร้อมยกเลิกเพดานโบนัส และบางรายงานระบุถึงข้อเรียกร้องขึ้นค่าจ้างฐาน 7%

หากไม่มีข้อตกลง แผนนัดหยุดงานจะกินเวลา 18 วันตั้งแต่วันที่ 21 พฤษภาคม เนื่องจากผู้ร่วมจำนวนมากคาดว่าจะเกี่ยวข้องกับธุรกิจชิป การหยุดงานจึงอาจกระทบการผลิตชิป AI และชิปอื่น รวมถึงเพิ่มแรงตึงในซัพพลายเมโมรีโลก แต่ความรุนแรงของผลกระทบยังต้องรอดูจำนวนผู้หยุดงานจริง ระยะเวลาของการหยุดงาน และแผนรับมือของ Samsung