สองหมุดหมายฟิวชันของจีน บอกอะไรได้—and ยังพิสูจน์อะไรไม่ได้

ข่าวฟิวชันจากจีนระยะนี้มีความคืบหน้า 2 แบบที่ควรแยกให้ออก ด้านหนึ่งคือแม่เหล็กชิ้นใหญ่สำหรับเครื่องทดลอง BEST ผ่านการทดสอบและการพิจารณาจากผู้เชี่ยวชาญ อีกด้านคือ ENN Group ระบุว่าอุปกรณ์ EXL-50U ทำให้เกิดปฏิกิริยาฟิวชันระหว่างไฮโดรเจนกับโบรอน ทั้งสองเรื่องเป็นหมุดหมายด้านการวิจัย แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าโครงการใดผลิตไฟฟ้าหรือทำพลังงานสุทธิได้แล้ว 521921

BEST: แม่เหล็กผ่านขั้นสำคัญ แต่เครื่องยังไม่เปิดใช้งาน

สถาบันฟิสิกส์พลาสมาภายใต้สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน (ASIPP) พัฒนาแม่เหล็กยิ่งยวดสนามทอรอยด์สำหรับ BEST ซึ่งเป็นเครื่องโทคาแมกทดลองฟิวชันที่กำลังก่อสร้างในเมืองเหอเฝย์ แม่เหล็กมีน้ำหนัก 582 เมตริกตันและยาวประมาณ 21 เมตร รายงานระบุว่าชิ้นส่วนนี้ผ่านการทดสอบ และผ่านการพิจารณาอย่างครอบคลุมจากคณะผู้เชี่ยวชาญ 523435

แม่เหล็กเป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับการกักพลาสมา แต่การทดสอบชิ้นส่วนหนึ่งยังไม่เท่ากับการเดินเครื่องระบบฟิวชันครบชุด BEST วางบทบาทไว้เป็นก้าวต่อจาก EAST ซึ่งเป็นโทคาแมกเพื่อการวิจัย ก่อนจะไปสู่เครื่องสาธิตทางวิศวกรรมที่วางแผนไว้ในอนาคต 41

เป้าหมายที่มีการรายงานคือก่อสร้าง BEST ให้เสร็จภายในปลายปี 2027 และมุ่งสาธิตการผลิตไฟฟ้าจากฟิวชันราวปี 2030 กำหนดการเหล่านี้เป็นแผนงาน ไม่ใช่ผลสำเร็จที่ยืนยันแล้ว 4150

EXL-50U: ENN รายงานปฏิกิริยาไฮโดรเจน-โบรอน

ENN ระบุว่า EXL-50U ซึ่งเป็นโทคาแมกทรงกลมขนาดกะทัดรัดของบริษัท ทำให้เกิดปฏิกิริยาฟิวชันระหว่างไฮโดรเจนกับโบรอน รายงานที่มีอยู่ยืนยันเพียงคำประกาศเกี่ยวกับปฏิกิริยาทดลอง ยังไม่มีข้อมูลที่แสดงว่าอุปกรณ์ผลิตไฟฟ้าหรือทำพลังงานสุทธิได้ 1921

แนวทางนี้ใช้เชื้อเพลิงต่างจากการทดลองดิวเทอเรียม-ทริเทียมที่วางแผนไว้กับ BEST ฟิวชันไฮโดรเจน-โบรอนมักถูกอธิบายว่าอาจเป็นปฏิกิริยาแบบแทบไม่ปล่อยนิวตรอน เพราะผลิตภัณฑ์ที่ต้องการเป็นอนุภาคมีประจุ ต่างจากนิวตรอนพลังงานสูงที่เกี่ยวข้องกับฟิวชันดิวเทอเรียม-ทริเทียม อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเส้นทางวิจัยอีกแบบหนึ่ง และผลที่ ENN รายงานยังไม่ได้แสดงว่าพร้อมผลิตไฟฟ้า 1917

ก้าวถัดไปที่ ENN วางแผนไว้คือ Helong-2 แพลตฟอร์มทดลองไฮโดรเจน-โบรอนที่กำลังก่อสร้างในเมืองหลางฟาง World Nuclear News รายงานเป้าหมายให้พร้อมติดตั้งอุปกรณ์ภายในเดือนมิถุนายน 2027 เริ่มทดลองภายในสิ้นปีเดียวกัน และผลิตไฟฟ้าครั้งแรกในปี 2030 ขณะที่ข้อมูลภาพรวมของ ENN ระบุเป้าหมายสาธิตการผลิตไฟฟ้าจากโปรตอน-โบรอนในปี 2035 กำหนดการเหล่านี้อาจหมายถึงคนละขั้นของโครงการ จึงไม่ควรตีความว่าเป็นผลที่เกิดขึ้นแล้ว 1828

สองเส้นทางในแผนระยะยาวของจีน

BEST กับโครงการของ ENN เดินหน้าคนละแนวทาง: BEST พัฒนาการกักพลาสมาแบบโทคาแมกเพื่อไปสู่การสาธิตทางวิศวกรรม ส่วน ENN สำรวจทางเลือกเชื้อเพลิงไฮโดรเจน-โบรอน สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีนระบุให้ฟิวชันนิวเคลียร์แบบควบคุมได้เป็นหนึ่งในประเด็นวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสำคัญสำหรับแผนปี 2026–2030 นอกจากนี้ ASIPP ยังเปิดแพลตฟอร์มวิจัยบางแห่ง รวมถึง BEST ให้เกิดความร่วมมือกับนักวิจัยนานาชาติ 310

ภาพใหญ่คือการขยับจากการทดลองในห้องปฏิบัติการ ไปสู่การพิสูจน์ด้านวิศวกรรม และในระยะยาวจึงค่อยไปถึงโรงไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ การทดสอบแม่เหล็กของ BEST คือความคืบหน้าด้านฮาร์ดแวร์สำคัญ ส่วนปฏิกิริยาที่ ENN รายงานคือผลการทดลองอีกแบบหนึ่ง แต่ไม่มีหมุดหมายใดเพียงลำพังที่ยืนยันว่าพลังงานฟิวชันใช้งานได้จริงกำลังจะมาถึงในเร็ววัน 1421