ซีอีโอ Etherealize เตือน 'Private Blockchain' ของวอลล์สตรีทกำลังแข่งขันกันแบบ 'ถอยหลังลงคลอง' — ทางออกเดียวคือ Ethereum แบบเปิด

วอลล์สตรีทกำลังหวนกลับมาให้ความสนใจกับบล็อกเชนส่วนตัว (Private Blockchain) อีกครั้ง — แต่ Vivek Raman ซีอีโอของบริษัท Etherealize ออกมาเตือนอย่างตรงไปตรงมาว่า นี่คือความผิดพลาดที่จะทำให้สภาพคล่องแตกกระจาย สร้างระบบปิดแบบกำแพงแก้ว (walled gardens) และซ้ำรอยความล้มเหลวของโครงการ Consortium ในอดีต เขาให้เหตุผลว่าหนทางที่ยั่งยืนเพียงอย่างเดียวคือการใช้บล็อกเชนแบบเปิดและสาธารณะอย่าง Ethereum เป็นเลเยอร์ฐาน แล้วค่อยเพิ่มระบบอนุญาต (Permissioning) และความเป็นส่วนตัว (Privacy) ทีหลัง

แก่นของข้อโต้แย้งของ Raman: Private Chains คือ 'Consortium Chain 2.0'

Raman เรียกกระแสการกลับมาของเครือข่ายแบบปิดที่ต้องได้รับอนุญาต (Permissioned) นี้ว่า "Consortium Chain 2.0" และมองว่ามันกำลังเข้าสู่ "การแข่งขันแบบถอยหลังลงคลอง" (race to the bottom) ข้อโต้แย้งหลักของเขามีสามประการ:

สภาพคล่องที่แตกกระจาย (Fragmented Liquidity) — โครงสร้างแบบปิด (Silos) จะแบ่งเงินทุนออกเป็นส่วนๆ ในเครือข่ายที่เข้ากันไม่ได้ แทนที่จะรวมสภาพคล่องไว้ในตลาดเดียวที่เข้าถึงได้ทั่วโลก แต่ละ Consortium Chain จะกลายเป็นแหล่งรวมของตัวเองที่แยกออกจากกัน ซึ่งเป็นการทำลายประสิทธิภาพที่บล็อกเชนถูกออกแบบมาเพื่อให้ได้

การสร้างระบบแยกส่วนแบบเดิม — เชนแบบมีรั้วล้อมเหล่านี้ไม่สามารถสื่อสารกันได้ Raman ให้เหตุผลว่าสิ่งนี้กำลังย้อนกลับไปสู่ปัญหา Walled Garden แบบเดิมที่บล็อกเชนควรจะกำจัดให้หมดไป: เครือข่ายที่เป็นกรรมสิทธิ์ซึ่งไม่สามารถทำงานร่วมกันได้

บทเรียนจากอดีต — Raman ชี้ไปที่ความล้มเหลวของโครงการ Consortium ในอดีต อย่าง R3 (ที่เคยมี Goldman Sachs, Morgan Stanley และอื่นๆ ถอนตัว) และ Hyperledger ว่าเป็นหลักฐานว่าเครือข่ายแบบปิดนั้นแทบจะไม่เคยยืนยาวได้

"นี่กำลังจะจบลงด้วยการแข่งขันแบบถอยหลังลงคลองของ Consortium Chains คุณจะเห็น Consortium Chains ต่อสู้กับ Consortium Chains ด้วยกันเอง" — Vivek Raman

ทางเลือกอื่น: Ethereum คือ HTTP, Permissioning คือ HTTPS

Raman เสนอทางเลือกที่ชัดเจน: ใช้บล็อกเชนแบบเปิดและสาธารณะเป็นเลเยอร์ฐาน แล้วค่อยเพิ่มระบบอนุญาต ความเป็นส่วนตัว และการควบคุมการเข้าถึงในเลเยอร์ที่สูงกว่า — ไม่ใช่ฝังไว้ในเครือข่ายโดยตรง

การเปรียบเทียบหลักของเขาคือ Ethereum Mainnet นั้นเหมือนกับ HTTP ซึ่งเป็นรากฐานที่โปร่งใสและไม่ต้องขออนุญาตของอินเทอร์เน็ต ส่วนสถาบันต่างๆ สามารถสร้างฟีเจอร์ที่ต้องมีสิทธิ์และความเป็นส่วนตัวได้ที่ เลเยอร์แอปพลิเคชันหรือบน L2 ซึ่งเปรียบได้กับ HTTPS ที่ทำงานอย่างปลอดภัยบน HTTP

"เราเชื่อมั่นอย่างยิ่ง และเป็นเช่นนั้นเสมอมา ว่าคุณจำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานระดับโลกที่เปิดกว้างและไม่ต้องขออนุญาตเป็นเลเยอร์ฐาน จากนั้นคุณจึงค่อยสร้างระบบอนุญาตทั้งหมดต่อยอดบนนั้นได้" — Vivek Raman

นี่คือหลักการทางสถาปัตยกรรมเบื้องหลัง Etherealize ซึ่งเป็นบริษัทที่ Raman ร่วมก่อตั้งและเป็นซีอีโอ โดยมีเป้าหมายหลักในการเชื่อมต่อการเงินแบบดั้งเดิม (Traditional Finance) เข้ากับ Ethereum บริษัทนี้ได้รับการสนับสนุนจาก Vitalik Buterin และมูลนิธิ Ethereum

บริบทที่กว้างขึ้น: Tokenization ในสถาบันการเงินถึงทางแยก

การถกเถียงนี้เป็นหัวใจของทางแยกเชิงกลยุทธ์ที่กำลังเกิดขึ้นในการนำ Blockchain มาใช้ในสถาบันการเงิน:

กระแส Private-Chain — บริษัทการเงินรายใหญ่กำลังสร้างหรือเข้าร่วมเครือข่ายแบบปิด เช่น Canton Network ของ Digital Asset, ARC ของ Circle และ Tempo ของ Stripe Consortium Chains เหล่านี้ให้ความเป็นส่วนตัวในตัวและลดความเสี่ยงของคู่สัญญา ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่การเงินกระแสหลักพบว่าน่าสนใจในทันที

กระแสสวนทางของ Public-Chain — ในขณะเดียวกัน BlackRock และผู้จัดการสินทรัพย์รายใหญ่อื่นๆ ก็กำลังขยายผลิตภัณฑ์ Tokenized บน Ethereum ซึ่งส่งสัญญาณถึงความต้องการที่แท้จริงสำหรับเลเยอร์การชำระบัญชีแบบเปิดที่สามารถทำหน้าที่เป็นกระดูกสันหลังที่เป็นกลางและเข้าถึงได้ทั่วโลก

คำถามสำคัญ — โมเดลไหนจะชนะ? จุดยืนของ Raman คือตลาดจะให้คุณค่ากับ การกระจายศูนย์และการทำงานร่วมกันได้ (Decentralization และ Interoperability) ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้บล็อกเชนสาธารณะมีประโยชน์ แต่แนวทางแบบ Consortium ให้ความสำคัญกับ การควบคุมขององค์กรและความเป็นส่วนตัวที่คัดสรรแล้ว Christian Catalini จาก MIT สังเกตว่าการที่ระบบแบบปิดถูกนำไปใช้อย่างรวดเร็วแสดงให้เห็นว่าสถาบันหลายแห่งอาจไม่ได้ให้ความสำคัญกับอุดมคติดั้งเดิมของบล็อกเชนมากนัก

ข้อโต้แย้งของ Raman คือเชนสาธารณะอย่าง Ethereum เติบโตเต็มที่พอที่จะทำหน้าที่เป็นกระดูกสันหลังที่เป็นกลางได้แล้ว — และข้อกำหนดของสถาบันในเรื่องความเป็นส่วนตัวและการควบคุมการเข้าถึงนั้นสามารถตอบสนองได้ผ่านสถาปัตยกรรมแบบเลเยอร์ แทนที่จะเป็นเครือข่ายแบบปิด