ยุทธศาสตร์ 'AI for All' ของแคนาดา: เงิน 6.6 พันล้าน แสนตำแหน่งงาน และกฎใหม่เพื่ออธิปไตยดิจิทัล

เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2026 นายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ (Mark Carney) ได้เปิดตัวยุทธศาสตร์ปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติฉบับใหม่ของแคนาดาภายใต้ชื่อ "AI for All" (AI เพื่อทุกคน) ซึ่งเป็นแผนห้าปีที่มีความทะเยอทะยาน เปิดตัว ณ เมืองโทรอนโต ร่วมกับรัฐมนตรีกระทรวง AI อีวาน โซโลมอน (Evan Solomon) โดยมีหัวใจสำคัญคือการสร้างระบบนิเวศ AI ที่มีอธิปไตย (Sovereign) มีความรับผิดชอบ และเข้าถึงได้สำหรับชาวแคนาดาทุกคน ยุทธศาสตร์นี้พยายามรับมือกับ "ช่องว่างการนำไปใช้" (Adoption Gap) ที่น่าตกใจ กล่าวคือในปัจจุบัน มีภาคธุรกิจแคนาดาเพียง 12% เท่านั้นที่ใช้ AI โดยจะแก้ไขผ่านกฎหมายใหม่, การลงทุนรวมประมาณ 6.6 พันล้านดอลลาร์แคนาดา, และเป้าหมายการสร้างงานที่ยิ่งใหญ่

ปิดช่องว่างการนำ AI ไปใช้ด้วยเป้าหมายเศรษฐกิจที่ท้าทาย

หัวใจสำคัญทางเศรษฐกิจของแผนนี้คือความเชื่อที่ว่า การลงทุนและโครงการอบรมความรู้ที่หนุนโดยรัฐ จะเป็นตัวเร่งให้เกิดประสิทธิภาพการผลิตในวงกว้าง โดยยุทธศาสตร์ประเมินว่าจะช่วยสร้าง ตำแหน่งงานที่เกี่ยวข้องกับ AI ประมาณ 250,000 ตำแหน่ง ภายในปี 2031 และสร้าง การเติบโตของ GDP ที่ 3% คิดเป็นมูลค่าเกือบ 200,000 ล้านดอลลาร์แคนาดา เป้าหมายหลักคือการเพิ่มการใช้งาน AI ในเศรษฐกิจอย่างก้าวกระโดด โดยตั้งเป้าให้ ภาคธุรกิจนำ AI ไปใช้ถึง 60% ภายในปี 2034 จากระดับปัจจุบันที่ 12% อุตสาหกรรม 5 ภาคส่วนหลักที่จะตกเป็นเป้าหมายในการขยายผลนี้คือ: สุขภาพและวิทยาศาสตร์ชีวภาพ, พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติ, การขนส่ง, เกษตรกรรม, และการผลิตขั้นสูง

เจาะลึกคำมั่นสัญญาทางการเงิน

แม้พาดหัวข่าวช่วงแรกจะมุ่งเน้นที่ตัวเลข 2.3 พันล้านดอลลาร์แคนาดา แต่งบประมาณทั้งหมดที่ผูกโยงกับยุทธศาสตร์ AI for All นั้นสูงกว่านั้นมาก โดยใช้เงินทุนใหม่และงบประมาณที่เคยมีอยู่แล้วรวมกันราว 6.6 พันล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับงบประมาณใหม่ที่โดดเด่นประกอบด้วย:

• 500 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับกองทุน Canadian Tech Growth Fund: เพื่อจัดหาเงินทุนที่ยืดหยุ่นให้บริษัท AI สัญชาติแคนาดา และยังอนุญาตให้รัฐบาลเข้าถือหุ้นเพื่อปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ
• 500 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับโครงการ BDC LIFT: เพื่อขยายสินเชื่อผ่านธนาคารพัฒนาเพื่อธุรกิจแห่งแคนาดา โดยเฉพาะการช่วยเหลือวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ในการจัดหาและลงมือใช้เครื่องมือ AI
• 500 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับโครงการริเริ่ม AI ระดับภูมิภาค: ส่งมอบการสนับสนุนในวงกว้างผ่านหน่วยงานพัฒนาภูมิภาคต่างๆ ของแคนาดา
• 700 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับกองทุน Compute Access Fund: มีเป้าหมายเพื่อให้บริการพลังการคำนวณที่ถูกลงสำหรับธุรกิจขนาดเล็กและนักวิจัยในสถาบันการศึกษา
• 200 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับโครงการ AI Missions Program: เงินทุนนี้จะเริ่มต้นด้วยการมุ่งเน้นไปที่การบรรลุผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีขึ้น
• 130 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับสถาบัน AI แห่งชาติ: เพื่อสนับสนุนโครงการเชิงพาณิชย์ เช่น การจัดให้มีผู้ก่อตั้งบริษัทพักอาศัยทำงานในศูนย์กลางการวิจัย
• 50 ล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับสถาบันความปลอดภัย AI แห่งแคนาดา: หน่วยงานใหม่นี้มีหน้าที่ติดตามความเสี่ยงอุบัติใหม่ของ AI และประเมินแบบจำลองล้ำยุค

การลงทุนใหม่เหล่านี้ถูกอัดฉีดเพิ่มเติมบนฐานของงบประมาณ 2 พันล้านดอลลาร์แคนาดาที่เคยผูกมัดไว้แล้วสำหรับพลังประมวลผลภายในประเทศผ่านโครงการ AI Compute Challenge และเงินกระตุ้นการร่วมลงทุนภาคเอกชนอีก 1.75 พันล้านดอลลาร์แคนาดาที่เคยประกาศไปก่อนหน้า

ปกป้องชาวแคนาดา: กฎหมายใหม่เพื่อความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย

เสาหลักสำคัญของยุทธศาสตร์นี้คือการสร้างความไว้วางใจจากสาธารณะผ่านกฎระเบียบที่รัดกุม โดยกฎหมายคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของผู้บริโภคที่วางแผนไว้นั้นออกแบบมาเพื่อ ปกป้องข้อมูลของเด็ก และมุ่งเป้าจัดการกับการสร้างและการกระจาย ภาพดีปเฟค (Deepfake) ที่เป็นอันตราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ใช้ในรูปแบบความรุนแรงทางเพศ กฎหมายใหม่นี้จะยัง ออกกฎจำกัดแนวทางปฏิบัติ Surveillance Pricing (การตั้งราคาโดยสอดแนมข้อมูลผู้บริโภค) ที่เป็นที่ถกเถียง และเสริมสร้างการควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลให้เข้มแข็งขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ยุทธศาสตร์นี้ยังมีเป้าหมายแก้ไขอคติของอัลกอริทึมและบังคับใช้มาตรการความปลอดภัยสำหรับการโต้ตอบกับแชทบอท เพื่อให้มั่นใจว่าเทคโนโลยีนี้ยังคงอยู่ภายใต้ค่านิยมของแคนาดา

การสร้างโครงสร้างพื้นฐานแห่งอธิปไตยและความรู้เท่าทัน

เพื่อลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างชาติ ยุทธศาสตร์ได้ให้คำมั่นในการสร้างศูนย์ข้อมูลภายในประเทศ "ขนาดใหญ่" โดยเป้าหมายเบื้องต้นคือ ปริมาณพลังการคำนวณ 850 เมกะวัตต์ภายในปี 2030 และสามารถขยายขีดความสามารถได้ถึง 2.3 กิกะวัตต์ และเพื่อให้แน่ใจว่าบุคลากรในอนาคตสามารถใช้โครงสร้างพื้นฐานใหม่นี้ได้ รัฐบาลจึงริเริ่มโครงการอบรมความรู้ด้าน AI แห่งชาติ โดยจะเสนอ หลักสูตรเบื้องต้นฟรีตามห้องสมุดสาธารณะและศูนย์ผู้สูงอายุ โดยตั้งเป้าเข้าถึงนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา 1 ล้านคน และอบรมครู 3,000 คน พร้อมกันนี้ก็จะมีการออกตราสัญลักษณ์รับรองใหม่แบบสมัครใจที่เรียกว่า “Canadian Trusted AI Certification” เพื่อช่วยให้ผู้บริโภคและธุรกิจสามารถระบุผลิตภัณฑ์ AI ที่ปลอดภัยและเชื่อถือได้