ความกังวลทวีขึ้นเมื่อผู้ติดตามข้อมูลบนบล็อกเชนพบว่า Bitcoin และสินทรัพย์ดิจิทัลจำนวนมากจากกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับ BlackRock ถูกโอนไปยัง Coinbase Prime จนเกิดกระแสว่า “BlackRock กำลังขาย Bitcoin” แต่เมื่อพิจารณากลไกของ ETF อย่างละเอียด ธุรกรรมเหล่านี้สอดคล้องกับการดำเนินงานเพื่อชำระบัญชีคำสั่งไถ่ถอนของนักลงทุน มากกว่าจะเป็นการเดิมพันขาลงโดย BlackRock เอง

เงินไหลออกครั้งใหญ่แค่ไหน

ข้อมูลจาก SoSoValue ระบุว่า เงิน 1.72 พันล้านดอลลาร์ที่ไหลออกในสัปดาห์แรกของเดือนมิถุนายน เป็นส่วนหนึ่งของช่วงเงินไหลออกต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ ซึ่งมีเงินออกจากตลาดสะสมประมาณ 5.4 พันล้านดอลลาร์

IBIT เป็นกองทุนที่ได้รับแรงกดดันมากที่สุด โดยมีเงินไหลออก 1.34 พันล้านดอลลาร์ในสัปดาห์เดียว ถือเป็นยอดไถ่ถอนรายสัปดาห์สูงสุดของกองทุนนับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนมกราคม 2024 นอกจากนี้ ณ วันที่ 2 มิถุนายน กองทุน Bitcoin ETF แบบสปอตในสหรัฐฯ ยังทำสถิติเงินไหลออกติดต่อกัน 12 วันทำการ รวมเกือบ 4 พันล้านดอลลาร์

ตัวเลขรายวันสะท้อนความตึงเครียดได้ชัดเจนเช่นกัน ในวันที่ 1 มิถุนายนเพียงวันเดียว Bitcoin ETF ในสหรัฐฯ มีเงินไหลออก 483.8 ล้านดอลลาร์ โดย IBIT คิดเป็น 440.3 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 91% ของยอดรวมในวันนั้น

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นพร้อมกับราคาบิตคอยน์ที่ลดลงราว 18% ในหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งอาจทำให้คำสั่งตัดขาดทุนและการเรียกหลักประกันเพิ่มแรงขายในตลาด

ธุรกรรมไป Coinbase Prime ไม่ได้แปลว่า BlackRock เทขายเอง

ธุรกรรมขนาดใหญ่จากกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับ BlackRock ไปยัง Coinbase Prime ถูกแพลตฟอร์มวิเคราะห์บล็อกเชนอย่าง Arkham Intelligence ตรวจพบในช่วงที่ ETF มีเงินไหลออก จึงกลายเป็นประเด็นร้อนบนโซเชียลมีเดีย

รายการที่ถูกจับตา ได้แก่

• Bitcoin มูลค่าประมาณ 226 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน
• Bitcoin 1,978 BTC และ Ether 14,244 ETH มูลค่ารวมประมาณ 147.5 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน
• Bitcoin 2,448 BTC และ Ether 28,683 ETH มูลค่ารวมประมาณ 237 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม
• Bitcoin 2,538 BTC มูลค่าประมาณ 192.5 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม
• ธุรกรรม Bitcoin และ Ether มูลค่ารวมกว่า 500 ล้านดอลลาร์ ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม

อย่างไรก็ตาม การย้ายสินทรัพย์เหล่านี้ไม่ควรถูกตีความโดยอัตโนมัติว่าเป็นการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของ BlackRock ที่ต้องการถอนตัวจาก Bitcoin แต่เป็นส่วนหนึ่งของกลไกการดำเนินงานของกองทุน ETF แบบสปอต

เมื่อผู้ลงทุนหรือผู้เข้าร่วมที่ได้รับอนุญาตในระบบ หรือ Authorized Participant (AP) ไถ่ถอนหน่วยลงทุน IBIT กองทุนต้องจัดการ Bitcoin ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงผ่านผู้ดูแลสินทรัพย์และแพลตฟอร์มสำหรับการดำเนินการอย่าง Coinbase Prime เพื่อชำระบัญชีการไถ่ถอนดังกล่าว นักวิเคราะห์จึงอธิบายธุรกรรมลักษณะนี้ว่าเป็น “การชำระบัญชีตามปกติ” ที่เชื่อมโยงโดยตรงกับเงินไหลออกสุทธิของกองทุน

กล่าวอีกแบบคือ ข้อมูลบนบล็อกเชนที่เห็นอาจเป็น ผลตามหลัง ของการที่นักลงทุนถอนเงินจาก ETF แล้ว ไม่ใช่สัญญาณล่วงหน้าว่า BlackRock กำลังตัดสินใจเทขาย Bitcoin ครั้งใหม่ นักวิเคราะห์รายหนึ่งระบุว่า “ตรงกันข้ามกับความเข้าใจที่แพร่หลาย BlackRock ไม่ได้ตัดสินใจซื้อขายเชิงดุลยพินิจเพื่อถอนตัวจาก Bitcoin โดยตรง”

แรงขับเคลื่อนหลักมาจากเศรษฐกิจมหภาค

ต้นตอของเงินไหลออกครั้งนี้ดูเหมือนจะเป็นการเปลี่ยนโหมดของนักลงทุนสถาบันเข้าสู่ภาวะระมัดระวังความเสี่ยง หรือที่เรียกว่า macro-driven risk-off shift มากกว่าจะเป็นปัญหาเฉพาะของตลาดคริปโต

ปัจจัยสำคัญที่กำลังกดดันสินทรัพย์ผันผวนมีดังนี้

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ สูงขึ้น: เมื่อพันธบัตรรัฐบาลซึ่งมักถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ “ปลอดความเสี่ยง” ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น พันธบัตรก็มีความน่าสนใจมากขึ้นเมื่อเทียบกับ Bitcoin ที่มีความผันผวนสูง จึงอาจทำให้เงินทุนบางส่วนย้ายจากคริปโตไปยังตราสารหนี้
• ตลาดคาดการณ์นโยบายดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ ในทิศทางเข้มงวดขึ้น: การปรับมุมมองไปทาง hawkish ทำให้สภาพคล่องและความน่าสนใจของสินทรัพย์เติบโตสูงแต่มีความเสี่ยงมากลดลง
• ราคาบิตคอยน์ปรับตัวแรง: ราคาบิตคอยน์ร่วงจากราว 82,000 ดอลลาร์ลงมาอยู่ในช่วงประมาณ 60,000–63,000 ดอลลาร์ในช่วงเงินไหลออก การลดลงอย่างรวดเร็วอาจกระตุ้นคำสั่งตัดขาดทุนและการเรียกหลักประกัน ซึ่งยิ่งซ้ำเติมแรงขาย
• แรงขายกระจุกตัวในสหรัฐฯ: ข้อมูลจาก CoinShares ระบุว่า ผลิตภัณฑ์ลงทุนคริปโตที่จดทะเบียนในสหรัฐฯ เป็นแรงขับเคลื่อนหลักของเงินไหลออกทั่วโลก โดยมีเงินไหลออกจากผลิตภัณฑ์สินทรัพย์ดิจิทัลทั่วโลกราว 1.67 พันล้านดอลลาร์ สะท้อนว่าแรงกดดันครั้งนี้เกี่ยวข้องอย่างมากกับการจัดสรรเงินของสถาบันในสหรัฐฯ และการเปลี่ยนแปลงของความคาดหวังด้านเศรษฐกิจมหภาค

มองให้ไกลกว่าตัวเลขสีแดงระยะสั้น

แม้ยอดไหลออกช่วงล่าสุดจะรุนแรงในแง่สถิติระยะสั้น แต่ภาพรวมตั้งแต่เปิดตัว ETF ยังไม่ใช่การถอนตัวจาก Bitcoin ของนักลงทุนสถาบันทั้งหมด

เงินไหลเข้าสุทธิสะสมของ Bitcoin ETF แบบสปอตในสหรัฐฯ นับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนมกราคม 2024 อยู่ที่ประมาณ 53.94 พันล้านดอลลาร์ ดังนั้น เงินไหลออกหลายพันล้านดอลลาร์ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา แม้จะมีขนาดใหญ่และสร้างแรงกดดันต่อตลาด แต่ยังไม่ได้ลบล้างเงินทุนส่วนใหญ่ที่ไหลเข้าสู่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ในช่วงก่อนหน้า

ข้อสรุปในเวลานี้จึงอาจไม่ใช่ “BlackRock กำลังหนีจาก Bitcoin” แต่เป็นภาพของการปรับลดน้ำหนักการลงทุนอย่างรวดเร็วท่ามกลางความกังวลด้านดอกเบี้ย บอนด์ยีลด์ สภาพคล่อง และราคาที่ปรับตัวลงแรง ขณะที่ธุรกรรมบนบล็อกเชนไปยัง Coinbase Prime เป็นหลักฐานของกระบวนการชำระบัญชี ETF มากกว่าจะเป็นหลักฐานยืนยันการเทขายโดยสมัครใจของผู้จัดการกองทุน

ความกังวลทวีขึ้นเมื่อผู้ติดตามข้อมูลบนบล็อกเชนพบว่า Bitcoin และสินทรัพย์ดิจิทัลจำนวนมากจากกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับ BlackRock ถูกโอนไปยัง Coinbase Prime จนเกิดกระแสว่า “BlackRock กำลังขาย Bitcoin” แต่เมื่อพิจารณากลไกของ ETF อย่างละเอียด ธุรกรรมเหล่านี้สอดคล้องกับการดำเนินงานเพื่อชำระบัญชีคำสั่งไถ่ถอนของนักลงทุน มากกว่าจะเป็นการเดิมพันขาลงโดย BlackRock เอง

เงินไหลออกครั้งใหญ่แค่ไหน

ข้อมูลจาก SoSoValue ระบุว่า เงิน 1.72 พันล้านดอลลาร์ที่ไหลออกในสัปดาห์แรกของเดือนมิถุนายน เป็นส่วนหนึ่งของช่วงเงินไหลออกต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ ซึ่งมีเงินออกจากตลาดสะสมประมาณ 5.4 พันล้านดอลลาร์

IBIT เป็นกองทุนที่ได้รับแรงกดดันมากที่สุด โดยมีเงินไหลออก 1.34 พันล้านดอลลาร์ในสัปดาห์เดียว ถือเป็นยอดไถ่ถอนรายสัปดาห์สูงสุดของกองทุนนับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนมกราคม 2024 นอกจากนี้ ณ วันที่ 2 มิถุนายน กองทุน Bitcoin ETF แบบสปอตในสหรัฐฯ ยังทำสถิติเงินไหลออกติดต่อกัน 12 วันทำการ รวมเกือบ 4 พันล้านดอลลาร์

ตัวเลขรายวันสะท้อนความตึงเครียดได้ชัดเจนเช่นกัน ในวันที่ 1 มิถุนายนเพียงวันเดียว Bitcoin ETF ในสหรัฐฯ มีเงินไหลออก 483.8 ล้านดอลลาร์ โดย IBIT คิดเป็น 440.3 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 91% ของยอดรวมในวันนั้น

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นพร้อมกับราคาบิตคอยน์ที่ลดลงราว 18% ในหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งอาจทำให้คำสั่งตัดขาดทุนและการเรียกหลักประกันเพิ่มแรงขายในตลาด

ธุรกรรมไป Coinbase Prime ไม่ได้แปลว่า BlackRock เทขายเอง

ธุรกรรมขนาดใหญ่จากกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับ BlackRock ไปยัง Coinbase Prime ถูกแพลตฟอร์มวิเคราะห์บล็อกเชนอย่าง Arkham Intelligence ตรวจพบในช่วงที่ ETF มีเงินไหลออก จึงกลายเป็นประเด็นร้อนบนโซเชียลมีเดีย

รายการที่ถูกจับตา ได้แก่

• Bitcoin มูลค่าประมาณ 226 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน
• Bitcoin 1,978 BTC และ Ether 14,244 ETH มูลค่ารวมประมาณ 147.5 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน
• Bitcoin 2,448 BTC และ Ether 28,683 ETH มูลค่ารวมประมาณ 237 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม
• Bitcoin 2,538 BTC มูลค่าประมาณ 192.5 ล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม
• ธุรกรรม Bitcoin และ Ether มูลค่ารวมกว่า 500 ล้านดอลลาร์ ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม

อย่างไรก็ตาม การย้ายสินทรัพย์เหล่านี้ไม่ควรถูกตีความโดยอัตโนมัติว่าเป็นการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของ BlackRock ที่ต้องการถอนตัวจาก Bitcoin แต่เป็นส่วนหนึ่งของกลไกการดำเนินงานของกองทุน ETF แบบสปอต

เมื่อผู้ลงทุนหรือผู้เข้าร่วมที่ได้รับอนุญาตในระบบ หรือ Authorized Participant (AP) ไถ่ถอนหน่วยลงทุน IBIT กองทุนต้องจัดการ Bitcoin ที่เป็นสินทรัพย์อ้างอิงผ่านผู้ดูแลสินทรัพย์และแพลตฟอร์มสำหรับการดำเนินการอย่าง Coinbase Prime เพื่อชำระบัญชีการไถ่ถอนดังกล่าว นักวิเคราะห์จึงอธิบายธุรกรรมลักษณะนี้ว่าเป็น “การชำระบัญชีตามปกติ” ที่เชื่อมโยงโดยตรงกับเงินไหลออกสุทธิของกองทุน

กล่าวอีกแบบคือ ข้อมูลบนบล็อกเชนที่เห็นอาจเป็น ผลตามหลัง ของการที่นักลงทุนถอนเงินจาก ETF แล้ว ไม่ใช่สัญญาณล่วงหน้าว่า BlackRock กำลังตัดสินใจเทขาย Bitcoin ครั้งใหม่ นักวิเคราะห์รายหนึ่งระบุว่า “ตรงกันข้ามกับความเข้าใจที่แพร่หลาย BlackRock ไม่ได้ตัดสินใจซื้อขายเชิงดุลยพินิจเพื่อถอนตัวจาก Bitcoin โดยตรง”

แรงขับเคลื่อนหลักมาจากเศรษฐกิจมหภาค

ต้นตอของเงินไหลออกครั้งนี้ดูเหมือนจะเป็นการเปลี่ยนโหมดของนักลงทุนสถาบันเข้าสู่ภาวะระมัดระวังความเสี่ยง หรือที่เรียกว่า macro-driven risk-off shift มากกว่าจะเป็นปัญหาเฉพาะของตลาดคริปโต

ปัจจัยสำคัญที่กำลังกดดันสินทรัพย์ผันผวนมีดังนี้

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ สูงขึ้น: เมื่อพันธบัตรรัฐบาลซึ่งมักถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ “ปลอดความเสี่ยง” ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น พันธบัตรก็มีความน่าสนใจมากขึ้นเมื่อเทียบกับ Bitcoin ที่มีความผันผวนสูง จึงอาจทำให้เงินทุนบางส่วนย้ายจากคริปโตไปยังตราสารหนี้
• ตลาดคาดการณ์นโยบายดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ ในทิศทางเข้มงวดขึ้น: การปรับมุมมองไปทาง hawkish ทำให้สภาพคล่องและความน่าสนใจของสินทรัพย์เติบโตสูงแต่มีความเสี่ยงมากลดลง
• ราคาบิตคอยน์ปรับตัวแรง: ราคาบิตคอยน์ร่วงจากราว 82,000 ดอลลาร์ลงมาอยู่ในช่วงประมาณ 60,000–63,000 ดอลลาร์ในช่วงเงินไหลออก การลดลงอย่างรวดเร็วอาจกระตุ้นคำสั่งตัดขาดทุนและการเรียกหลักประกัน ซึ่งยิ่งซ้ำเติมแรงขาย
• แรงขายกระจุกตัวในสหรัฐฯ: ข้อมูลจาก CoinShares ระบุว่า ผลิตภัณฑ์ลงทุนคริปโตที่จดทะเบียนในสหรัฐฯ เป็นแรงขับเคลื่อนหลักของเงินไหลออกทั่วโลก โดยมีเงินไหลออกจากผลิตภัณฑ์สินทรัพย์ดิจิทัลทั่วโลกราว 1.67 พันล้านดอลลาร์ สะท้อนว่าแรงกดดันครั้งนี้เกี่ยวข้องอย่างมากกับการจัดสรรเงินของสถาบันในสหรัฐฯ และการเปลี่ยนแปลงของความคาดหวังด้านเศรษฐกิจมหภาค

มองให้ไกลกว่าตัวเลขสีแดงระยะสั้น

แม้ยอดไหลออกช่วงล่าสุดจะรุนแรงในแง่สถิติระยะสั้น แต่ภาพรวมตั้งแต่เปิดตัว ETF ยังไม่ใช่การถอนตัวจาก Bitcoin ของนักลงทุนสถาบันทั้งหมด

เงินไหลเข้าสุทธิสะสมของ Bitcoin ETF แบบสปอตในสหรัฐฯ นับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนมกราคม 2024 อยู่ที่ประมาณ 53.94 พันล้านดอลลาร์ ดังนั้น เงินไหลออกหลายพันล้านดอลลาร์ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา แม้จะมีขนาดใหญ่และสร้างแรงกดดันต่อตลาด แต่ยังไม่ได้ลบล้างเงินทุนส่วนใหญ่ที่ไหลเข้าสู่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ในช่วงก่อนหน้า

ข้อสรุปในเวลานี้จึงอาจไม่ใช่ “BlackRock กำลังหนีจาก Bitcoin” แต่เป็นภาพของการปรับลดน้ำหนักการลงทุนอย่างรวดเร็วท่ามกลางความกังวลด้านดอกเบี้ย บอนด์ยีลด์ สภาพคล่อง และราคาที่ปรับตัวลงแรง ขณะที่ธุรกรรมบนบล็อกเชนไปยัง Coinbase Prime เป็นหลักฐานของกระบวนการชำระบัญชี ETF มากกว่าจะเป็นหลักฐานยืนยันการเทขายโดยสมัครใจของผู้จัดการกองทุน