Boeing 777-9 ปฏิเสธล็อตแรก: Emirates และ Lufthansa ไม่ขอรับ เช็คความคืบหน้าและผลกระทบทางการเงิน

โปรแกรมเครื่องบินโบอิ้ง 777-9 ซึ่งเคยเป็นความหวังสูงสุดในกลุ่มเครื่องบินลำตัวกว้างของโบอิ้ง กำลังอยู่ในภาวะวิกฤต ความล่าช้าในการรับรองมาตรฐานจากสำนักงานการบินแห่งชาติสหรัฐฯ (FAA) นานถึง 7 ปี ส่งผลให้เครื่องบินที่ผลิตขึ้นในช่วงแรกกลายเป็นสินทรัพย์ที่สายการบินลูกค้ารายใหญ่ปฏิเสธที่จะรับมอบ บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกถึงสาเหตุ สถานการณ์ปัจจุบัน และผลกระทบต่ออนาคตของโปรแกรมนี้

สายการบินใดบ้างที่ปฏิเสธรับมอบเครื่องบิน 777-9 รุ่นแรก

สายการบินเอมิเรตส์ (Emirates) คือสายการบินหลักที่ประกาศปฏิเสธรับมอบอย่างเป็นทางการและชัดเจนที่สุด ในงาน Farnborough Airshow เมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 เซอร์ ทิม คลาร์ก ประธานสายการบิน ประกาศว่าเอมิเรตส์จะไม่รับมอบเครื่องบิน 777-9 ที่ผลิตในช่วงแรกจำนวน 10-11 ลำ นอกจากนี้ สายการบินลุฟท์ฮันซ่า (Lufthansa) ยังอยู่ระหว่างการเจรจาเพื่อไม่รับมอบเครื่องบินล็อตแรกเช่นกัน และมีรายงานว่า "ลูกค้ารายอื่นๆ" กำลังพิจารณาดำเนินการในลักษณะเดียวกัน ที่น่าสนใจคือ ไม่มีสายการบินในสหรัฐฯ รายใดสั่งซื้อเครื่องบินรุ่น 777-9 เลย

เหตุใดสายการบินจึงปฏิเสธรับมอบ?

สาเหตุหลักมาจากเครื่องบินเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นระหว่างปี 2562 ถึง 2564 ซึ่งเป็นช่วงก่อนที่กระบวนการรับรองมาตรฐานจะเสร็จสมบูรณ์ แบบของเครื่องบินที่ผ่านการรับรอง (certified type design) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้การปรับปรุงเครื่องบินที่ผลิตแล้วให้เป็นไปตามมาตรฐานปัจจุบันต้องใช้ "การปรับปรุงครั้งใหญ่" (massive rework)

ประธานสายการบินเอมิเรตส์กล่าวว่าเครื่องบินเหล่านี้แทบจะล้าสมัยแล้ว และจำเป็นต้องได้รับการดัดแปลงครั้งใหญ่เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานการผลิตและการรับรองในปัจจุบัน ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ เครื่องบินทดสอบ WH007 ที่ยังไม่เคยบินขึ้นฟ้า ถูกทิ้งและนำไปรีไซเคิลแล้ว เนื่องจากต้นทุนการ "ปรับเปลี่ยนให้เป็นไปตามแบบ" (change incorporation) สูงเกินกว่าที่จะคุ้มทุน

ความคืบหน้าในการรับรองมาตรฐานและการทดสอบบิน

แม้จะเผชิญวิกฤตการปฏิเสธรับมอบ แต่โปรแกรม 777-9 ก็มีความคืบหน้าที่สำคัญในปี 2569 ในด้านการทดสอบและการรับรอง:

• มีนาคม 2569: FAA อนุมัติให้ 777-9 เข้าสู่ขั้นตอนการทดสอบรับรอง Phase 4A ซึ่งเป็นครั้งแรกที่นักบินของ FAA จะขึ้นบินร่วมในห้องนักบินเพื่อประเมินสมรรถนะ
• มิถุนายน 2569: FAA อนุมัติ Phase 4B ซึ่งเป็นขั้นตอนการทดสอบที่สำคัญถัดไป โดยครอบคลุมการทดสอบระบบการบิน ความมั่นคง และการควบคุม
• กรกฎาคม 2569: โบอิ้งประกาศว่ากองบินทดสอบสะสมชั่วโมงบินมากกว่า 4,800 ชั่วโมง จากการบินประมาณ 1,700 เที่ยวบิน และดำเนินการทดสอบเพื่อรับรองมาตรฐานไปแล้ว 50%
• 29 กรกฎาคม 2569: เครื่องบินทดสอบลำที่ 7 ของ 777-9 ทำการบินครั้งแรก เครื่องบินลำนี้มีภารกิจเฉพาะสำหรับการทดสอบ ETOPS (Extended-range Twin-engine Operations) และการทดสอบด้านฟังก์ชันและความน่าเชื่อถือ ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนการรับรองมาตรฐาน

กำหนดการส่งมอบที่คาดหวัง

ปัจจุบันโบอิ้งตั้งเป้าหมายที่จะ ส่งมอบเครื่องบิน 777-9 ให้ลูกค้าได้ในปี 2570 ซึ่งล่าช้ากว่าเป้าหมายเดิมที่วางไว้ในปี 2563 ถึงประมาณ 7 ปี กำหนดการนี้ยังคงขึ้นอยู่กับความสำเร็จของขั้นตอนการรับรอง Phase 4B และ 5 รวมถึงการตรวจสอบ ETOPS [แหล่งข้อมูล]

ผลกระทบทางการเงินและอนาคตของเครื่องบินที่ผลิตแล้ว

สถานการณ์ทางการเงินของโบอิ้งจากโปรแกรม 777X นั้นรุนแรง:

• โบอิ้งได้บันทึก ค่าใช้จ่ายสะสมประมาณ 15,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เกี่ยวข้องกับโปรแกรม 777X ที่ล่าช้า
• ในเดือนตุลาคม 2568 เพียงเดือนเดียว โบอิ้งเปิดเผย ผลขาดทุนล่วงหน้า (reach-forward loss) 4,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่เกี่ยวข้องกับ 777X ซึ่งเกิดจากกำหนดการส่งมอบปี 2570 และต้นทุน "การปรับเปลี่ยนให้เป็นไปตามแบบ" สำหรับเครื่องบินที่ผลิตแล้ว
• เครื่องบิน 777-9 ที่ผลิตช่วงแรกประมาณ 30 ลำ ปัจจุบันถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ที่ด้อยค่าทางการเงิน หรือต้องผ่านการปรับปรุงครั้งใหญ่ที่มีค่าใช้จ่ายสูงมาก
• เครื่องบิน WH007 ถูกทิ้ง และโบอิ้งยังคงรื้อถอนเครื่องบินทดสอบลำอื่นๆ เนื่องจากการอัปเกรดไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจอีกต่อไป
• เครื่องบินของเอมิเรตส์ที่ถูกปฏิเสธจอดอยู่ที่เมืองเอเวอเรตต์ รัฐวอชิงตัน โดยไม่มีแนวทางชัดเจนในการส่งมอบ เว้นแต่โบอิ้งจะยอมรับภาระต้นทุนการปรับปรุงครั้งใหญ่ หรือเจรจาเงื่อนไขใหม่กับสายการบิน

สรุป

วิกฤตการปฏิเสธรับมอบโบอิ้ง 777-9 รุ่นแรกนี้เป็นบทเรียนราคาแพงสำหรับอุตสาหกรรมการบิน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงมหาศาลของการผลิตเครื่องบินก่อนที่การรับรองมาตรฐานจะแล้วเสร็จ ความล่าช้าที่ยืดเยื้อไม่เพียงแต่สร้างความเสียหายทางการเงินเป็นหมื่นล้านดอลลาร์ให้กับโบอิ้ง แต่ยังส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของลูกค้าและภาพลักษณ์ของบริษัทอีกด้วย สถานการณ์นี้เป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของกระบวนการพัฒนาที่เข้มงวดและความจำเป็นในการบริหารจัดการความเสี่ยงในโครงการขนาดใหญ่อย่างรอบคอบ