ChatGPT คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง และควรตรวจคำตอบอย่างไร

ChatGPT คือแชตบอต AI สร้างเนื้อหา หรือ generative AI chatbot ที่พัฒนาโดย OpenAI อยู่ในกลุ่มเครื่องมือ AI เชิงสนทนาที่สร้างข้อความคล้ายภาษามนุษย์จากพรอมป์ของผู้ใช้ สำนักข่าว Reuters อธิบายว่า แชตบอตคือซอฟต์แวร์ที่ออกแบบมาเพื่อเลียนแบบการสนทนาคล้ายมนุษย์ตามคำสั่งหรือคำถามของผู้ใช้

สิ่งที่ทำให้ ChatGPT ใช้งานต่างจากการถามครั้งเดียวแล้วจบ คือการสนทนาได้หลายรอบ OpenAI ระบุว่าระบบสามารถตอบคำถามต่อเนื่อง ยอมรับข้อผิดพลาด โต้แย้งสมมติฐานที่ไม่ถูกต้อง และปฏิเสธคำขอบางประเภทที่ไม่เหมาะสมได้ ดังนั้น วิธีใช้ที่มักได้ผลกว่า คือให้บริบทเพิ่ม ขอ examples ขอระดับความยากที่เหมาะกับตัวเอง หรือบอกให้ปรับคำตอบตามเป้าหมาย เช่น สั้นลง สุภาพขึ้น หรือเหมาะกับผู้อ่านกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

ChatGPT ใช้ทำอะไรได้บ้าง

OpenAI ระบุความสามารถของ ChatGPT หลายด้าน เช่น ตอบคำถาม อธิบายแนวคิด ร่างข้อความ เขียนใหม่ สรุป เสนอไอเดีย ช่วยใช้เหตุผล และแปลระหว่างภาษา หากแบ่งตามการใช้งานจริง จะเห็นได้เป็น 5 กลุ่มหลัก

1. ถามตอบและเรียนรู้เร็วขึ้น

ChatGPT ช่วยอธิบายคำศัพท์ สรุปหัวข้อ เปรียบเทียบแนวคิด หรือยกตัวอย่างในระดับง่ายไปจนถึงซับซ้อนได้ Coursera ก็อธิบายว่า ChatGPT เป็นเครื่องมือที่ตอบคำถาม อธิบายเรื่องซับซ้อน และช่วยสร้างเนื้อหาได้

2. เขียน แก้ไข และสรุปงาน

คุณสามารถใช้ ChatGPT ช่วยร่างอีเมล โครงบทความ คำอธิบายสินค้า สคริปต์นำเสนอ หรือสรุปเอกสารได้ Built In อธิบายว่า ChatGPT เป็นแชตบอต AI สร้างเนื้อหาที่สร้างข้อความคล้ายมนุษย์ สรุปเนื้อหา ตอบคำถาม และเขียนโค้ดได้

3. แปลภาษาและปรับสำนวน

OpenAI ระบุว่าการแปลระหว่างภาษาเป็นหนึ่งในความสามารถของ ChatGPT ในการใช้งานจริง งานกลุ่มนี้ยังรวมถึงการปรับประโยคให้เป็นทางการขึ้น อ่านง่ายขึ้น กระชับขึ้น หรือเหมาะกับผู้อ่านเฉพาะกลุ่ม เช่น ผู้เริ่มต้น ลูกค้า หรือทีมงานภายใน

4. ช่วยงานเขียนโปรแกรม

Coursera และ Built In ต่างระบุว่า ChatGPT สามารถช่วยเขียนหรือทำงานกับโค้ดได้ อย่างไรก็ตาม โค้ดที่ AI สร้างควรถูกอ่านทวน รันจริง และตรวจข้อผิดพลาดก่อนนำไปส่งงาน ใช้ในระบบภายใน หรือใช้งานกับผลิตภัณฑ์จริง เพราะ OpenAI เองเตือนว่าโมเดลอาจสร้างคำตอบที่ไม่ถูกต้องได้

5. ทำงานกับเว็บ ไฟล์ ข้อมูล เสียง และรูปภาพ

ขึ้นอยู่กับบัญชี แพ็กเกจ และโหมดการใช้งาน OpenAI ระบุว่า ChatGPT อาจค้นหาข้อมูลบนเว็บ ประมวลผลไฟล์ที่อัปโหลด วิเคราะห์ข้อมูล สนทนาด้วยเสียง วิเคราะห์รูปภาพ รวมถึงสร้างหรือแก้ไขภาพด้วยคำสั่งภาษาธรรมชาติได้ ดังนั้น หากอ่านคู่มือใดแล้วพบว่ามีฟีเจอร์บางอย่าง ควรตรวจในบัญชีของตัวเองก่อนว่าฟีเจอร์นั้นเปิดให้ใช้จริงหรือไม่

ข้อจำกัดสำคัญ: คำตอบของ ChatGPT ไม่ใช่หลักฐานสุดท้าย

ChatGPT ช่วยในกระบวนการตรวจสอบได้ เช่น สรุปเอกสาร แยกประเด็นที่ควรเช็ก หรือช่วยตั้งคำถามต่อ แต่คำตอบของ ChatGPT ไม่ได้กลายเป็นหลักฐานโดยอัตโนมัติ

OpenAI ระบุข้อจำกัดสำคัญไว้ชัดเจนว่า โมเดลบางครั้งอาจสร้างคำตอบที่ฟังดูมีเหตุผล แต่ไม่ถูกต้องหรือไร้ความหมาย ข้อนี้สำคัญมากเมื่อเป็นเรื่องที่มีความเสี่ยง เช่น ตัวเลข วันที่ กฎหมาย สุขภาพ การเงิน การอ้างอิงเชิงวิชาการ ข้อมูลเทคนิค หรือการตัดสินใจในงานจริง ในกรณีเหล่านี้ ควรใช้ ChatGPT เป็นผู้ช่วยอ่านและจัดระเบียบความคิดขั้นต้น ส่วนการตัดสินใจสุดท้ายควรอ้างอิงเอกสารต้นทางหรือแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้

วิธีตรวจคำตอบของ ChatGPT

หลักง่าย ๆ คืออย่าเชื่อคำตอบทั้งก้อน ให้แยกออกมาเป็นข้อ ๆ แล้วตรวจเฉพาะจุดที่สำคัญ

1. แยกประเด็นที่ต้องตรวจ มองหาตัวเลข วันที่ ชื่อองค์กร คำจำกัดความ ข้อสรุป คำแนะนำ และข้อความที่ฟังดูเป็นข้อเท็จจริง
2. ขอให้ ChatGPT บอกฐานของคำตอบ ถามว่าข้อไหนอ้างอิงจากแหล่งข้อมูล ข้อไหนเป็นการอนุมาน และข้อไหนยังไม่แน่ใจ วิธีนี้ช่วยเปลี่ยนคำตอบให้เป็นรายการที่ต้องตรวจ ไม่ใช่หลักฐานสุดท้าย
3. เปิดแหล่งต้นทางอ่านเอง หากเป็นข้อมูลเกี่ยวกับความสามารถและข้อจำกัดของ ChatGPT ควรเริ่มจากข้อมูลทางการของ OpenAI และเมื่อต้องการมุมมองอิสระ สามารถเทียบกับแหล่งอื่น เช่น Reuters, IBM, TechTarget, Coursera หรือ Built In
4. ตรวจว่าฟีเจอร์ใช้ได้กับบัญชีของคุณหรือไม่ ความสามารถอย่างค้นเว็บ อัปโหลดไฟล์ วิเคราะห์ข้อมูล ใช้เสียง หรือทำงานกับรูปภาพ อาจขึ้นกับบัญชี แพ็กเกจ และโหมดที่เปิดใช้งาน
5. ระวังคำตอบที่มั่นใจมากแต่ไม่มีแหล่งอ้างอิง นี่คือสัญญาณว่าควรตรวจซ้ำ เพราะ OpenAI ยอมรับความเสี่ยงที่โมเดลอาจให้คำตอบฟังดูสมเหตุสมผลแต่ผิดได้

ตัวอย่างพรอมป์ที่ช่วยให้ได้คำตอบดีขึ้น

• อธิบายแนวคิดนี้สำหรับผู้เริ่มต้น พร้อมตัวอย่างและจุดที่คนมักเข้าใจผิด
• สรุปเอกสารนี้เป็น 5 ประเด็นหลัก แล้วบอกว่าประเด็นแต่ละข้ออิงจากส่วนใดของเอกสาร
• เขียนย่อหน้านี้ใหม่ให้สั้นลง แต่คงใจความเดิม
• เปรียบเทียบสองมุมมองนี้ และทำเครื่องหมายว่าส่วนใดควรตรวจสอบเพิ่มเติม
• ช่วยแยกข้อเท็จจริงที่ต้องมีแหล่งอ้างอิง ข้อที่ยังไม่แน่ใจ และสมมติฐานในคำตอบของคุณ

สรุป

ChatGPT เป็นแชตบอต AI เชิงสนทนาที่มีประโยชน์กับการถามตอบ เรียนรู้ ร่างและแก้ข้อความ สรุป แปล ช่วยงานโค้ด และบางงานด้านไฟล์ ข้อมูล เสียง หรือรูปภาพเมื่อฟีเจอร์นั้นเปิดให้ใช้งาน วิธีใช้ที่ดีคือมองมันเป็นผู้ช่วยให้คิด อ่าน และเขียนเร็วขึ้น ส่วนวิธีใช้ที่ปลอดภัยคือเก็บคำตอบสำคัญไปตรวจจากแหล่งต้นทางหรือแหล่งอิสระที่เชื่อถือได้เสมอ เพราะ OpenAI เตือนเองว่าคำตอบของโมเดลอาจฟังดูมีเหตุผลแต่ไม่ถูกต้องได้