Qwen โมเดล AI จาก Alibaba ที่กำลังกลายเป็นโอเพ่นซอร์สยอดนิยมที่สุดในโลก

• Qwen แซงหน้า Llama ของ Meta ในยอดดาวน์โหลดสะสมตั้งแต่ช่วงปลายปี 2025
• เฉพาะเดือน ธันวาคม 2025 ยอดดาวน์โหลดของ Qwen มากกว่ายอดรวมของโมเดลยอดนิยมอีก 8 ตัวบนแพลตฟอร์มเดียวกัน
• ปัจจุบันมี โมเดลและแอปพลิเคชันต่อยอดหลายหมื่นตัว ที่สร้างขึ้นบนพื้นฐานของ Qwen

สิ่งนี้ทำให้ Qwen กลายเป็นเหมือน “เลเยอร์พื้นฐาน” สำหรับนักพัฒนาที่ต้องการสร้างแอป AI ใหม่ๆ

ทำไมนักพัฒนาถึงหันมาใช้โมเดลจากจีน

การเติบโตของ Qwen ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ในอุตสาหกรรม AI ของจีน

รายงานจาก U.S.–China Economic and Security Review Commission ระบุว่าจีนได้เลือกเดินเกม “ทุ่มเต็มตัวกับ AI แบบโอเพ่นซอร์ส” โดยห้องแล็บจำนวนมากเผยแพร่ทั้งโค้ดและน้ำหนักโมเดล พร้อมตั้งราคาการใช้งานต่ำกว่าคู่แข่งจากตะวันตกอย่างมาก

กลยุทธ์นี้สร้างวงจรการเติบโตแบบต่อเนื่อง

• โมเดลเปิดดึงดูดนักพัฒนา
• นักพัฒนาสร้างแอปและปรับปรุงโมเดล
• การปรับปรุงช่วยเร่งการพัฒนาเวอร์ชันใหม่
• ระบบนิเวศจึงขยายตัวเร็วขึ้นเรื่อยๆ

อีกเหตุผลสำคัญคือ ต้นทุน นักพัฒนาและนักลงทุนบางรายระบุว่า โมเดลจากจีนหลายตัวให้ประสิทธิภาพใกล้เคียงระบบชั้นนำจากตะวันตก แต่มีค่าใช้จ่ายต่ำกว่ามาก

สำหรับสตาร์ทอัพที่ต้องควบคุมต้นทุนอย่างเข้มงวด นี่คือปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจเลือกเทคโนโลยี

บริษัทเทคตะวันตกก็เริ่มใช้งาน

โมเดลจากจีนไม่ได้ถูกใช้แค่ในชุมชนนักพัฒนาเท่านั้น แต่เริ่มปรากฏในบริษัทเทคระดับโลกด้วย

ตัวอย่างเช่น

• Airbnb ใช้โมเดล Qwen ของ Alibaba อย่างหนักเพื่อขับเคลื่อนระบบบริการลูกค้าด้วย AI ตามคำกล่าวของ CEO Brian Chesky
• Pinterest ทดลองใช้โมเดลจากจีนอย่าง DeepSeek เพื่อปรับปรุงระบบแนะนำคอนเทนต์และฟีเจอร์ด้านการช้อปปิ้ง

ในหลายกรณี การเลือกใช้โมเดลไม่ได้เกี่ยวกับประเทศต้นกำเนิด แต่เกี่ยวกับ ประสิทธิภาพ ความยืดหยุ่น และต้นทุน

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มนี้ก็เริ่มถูกจับตามองในเชิงการเมือง

ในปี 2026 คณะกรรมาธิการของสภาคองเกรสสหรัฐได้เปิดการสอบสวนบริษัทอย่าง Airbnb และแพลตฟอร์ม AI Coding อย่าง Cursor เกี่ยวกับการใช้โมเดล AI จากจีน โดยอ้างถึงความกังวลด้านความปลอดภัยและข้อมูล

สตาร์ทอัพในซิลิคอนแวลลีย์ก็ทดลองใช้เช่นกัน

ในกลุ่มสตาร์ทอัพ การใช้งานอาจแพร่หลายยิ่งกว่า

การวิเคราะห์บางชิ้นที่อ้างถึงนักลงทุนด้านเทคโนโลยีระบุว่า ประมาณ 80% ของสตาร์ทอัพ AI แบบโอเพ่นซอร์สที่นำเสนอโปรเจกต์ต่อ Andreessen Horowitz ใช้โมเดลจากจีนเป็นฐาน

การประเมินอื่นๆ ก็ชี้ว่าโมเดลจากจีนเริ่มปรากฏอยู่ใน technology stack ของสตาร์ทอัพ AI จำนวนมาก แม้ตัวเลขจะแตกต่างกันตามวิธีการวัด

นักพัฒนามักให้เหตุผลคล้ายกัน

• โมเดลแบบเปิดสามารถปรับแต่งได้ลึก
• การรันบนเครื่องของตนเองช่วยลดค่า inference
• การอัปเดตโมเดลเกิดขึ้นเร็ว

กลยุทธ์ที่ต่างกันของจีนและสหรัฐ

การเติบโตของ Qwen สะท้อนความแตกต่างเชิงยุทธศาสตร์ในอุตสาหกรรม AI

บริษัทชั้นนำในสหรัฐจำนวนมากยังคงใช้โมเดลแบบ ปิด (closed models) ที่เข้าถึงผ่าน API แบบเสียค่าใช้จ่าย

ขณะที่บริษัทจีนจำนวนมากเลือกแนวทาง open‑weight distribution เพื่อให้โมเดลแพร่กระจายเร็วที่สุด

นักวิเคราะห์ด้านนโยบายของสหรัฐมองว่านี่เป็นกลยุทธ์ระยะยาว: เมื่อโมเดลถูกใช้ทั่วโลก ก็จะมีนักพัฒนามากขึ้น การปรับปรุงมากขึ้น และการใช้งานจริงจำนวนมหาศาลที่ช่วยให้ระบบพัฒนาเร็วขึ้น

ภาพใหญ่ของการแข่งขัน AI โลก

ตัวเลข 700 ล้านดาวน์โหลด อาจดูเหมือนเป็นเพียงสถิติหนึ่ง

แต่ในความเป็นจริง มันสะท้อนการเปลี่ยนแปลงสำคัญของอุตสาหกรรม AI

ศูนย์กลางของ AI แบบโอเพ่นซอร์สกำลังขยายจากซิลิคอนแวลลีย์ไปสู่ระบบนิเวศระดับโลกที่มีผู้เล่นจากจีนอย่าง Qwen, DeepSeek และ Moonshot เข้ามามีบทบาทสำคัญ

ทิศทางต่อไปของการแข่งขันนี้จะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งประสิทธิภาพของโมเดล กฎระเบียบ และภูมิรัฐศาสตร์

แต่สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนแล้วคือ

การแข่งขัน AI แบบโอเพ่นซอร์สไม่ได้ถูกครองโดยซิลิคอนแวลลีย์เพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป