สหรัฐฯ ขู่แบนนำเข้าอุปกรณ์ดาต้าเซ็นเตอร์จากจีน หุ้นกลุ่มออปติคอลร่วงหนัก นักวิเคราะห์ชี้โอกาสบังคับใช้ต่ำ

วงการเทคโนโลยี AI สั่นสะเทือน! หลังจากมีรายงานว่ารัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังร่างมาตรการแบนนำเข้า ‘ออปติคอลทรานซีฟเวอร์’ (Optical Transceivers) รุ่นใหม่จากจีน ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญในดาต้าเซ็นเตอร์สำหรับเชื่อมต่อสัญญาณด้วยแสง ทำให้หุ้นกลุ่ม AI ฮาร์ดแวร์ของจีนร่วงหนักในวันที่ 5 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา

สาเหตุของการเทขาย

เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานแต่เพียงผู้เดียวว่า คณะกรรมการกำกับดูแลกิจการสื่อสารกลางของสหรัฐฯ (FCC) กำลังร่างกฎหมายเพื่อห้ามนำเข้า ‘ออปติคอลทรานซีฟเวอร์’ รุ่นใหม่จากจีนที่ใช้ในดาต้าเซ็นเตอร์ โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงทางไซเบอร์ ว่าอาจถูกใช้เป็นช่องทางในการโจรกรรมข้อมูล หรือฝังมัลแวร์โดยบริษัทจีน ซึ่งเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ หวังว่าจะประกาศใช้มาตรการนี้ได้ภายในปี 2569 แต่แหล่งข่าวเผยว่าอาจมีการแก้ไขหรือพับแผนไปก็ได้ ทำให้หุ้นกลุ่มออปติคอลทรานซีฟเวอร์ของจีนถูกเทขายอย่างหนักในวันรุ่งขึ้น

บริษัทที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด

• Zhongji Innolight – หนักที่สุด: หุ้นร่วงถึง 14% ระหว่างวัน ก่อนปิดลดลง 7.1% ในตลาดฮ่องกง และ 7.0% ในตลาดเซินเจิ้น
• Eoptolink Technology – ร่วงลงอย่างหนักตามบริษัทอื่นๆ ในกลุ่ม
• ดัชนี CSI300 Telecommunication Services – ดิ่งลงถึง 9% ในช่วงเช้า

นอกจากนี้ ยังมีหุ้นกลุ่ม AI ฮาร์ดแวร์และออปติคอลอื่นๆ ของจีน อาทิ Accelink และ Hisense Broadband ที่ปรับตัวลดลงเช่นกัน

รายละเอียดของมาตรการแบนที่เสนอ

• FCC กำลังร่างกฎเพื่อห้ามนำเข้า ออปติคอลทรานซีฟเวอร์รุ่นใหม่จากจีน ที่ใช้ในดาต้าเซ็นเตอร์ AI
• เหตุผลที่แถลงคือเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลจีนใช้อุปกรณ์เหล่านี้เป็นเครื่องมือในการจารกรรมหรือก่อวินาศกรรม
• ข้อจำกัดนี้จะใช้กับอุปกรณ์ รุ่นใหม่เท่านั้น ยังไม่ชัดเจนว่าอุปกรณ์รุ่นเก่าจะได้รับข้อยกเว้นหรือไม่ หรือนิยามของ “รุ่นใหม่” จะกว้างแค่ไหน
• เจ้าหน้าที่ตั้งเป้าจะประกาศใช้กฎให้ได้ ภายในสิ้นปี 2569 แต่อาจถูกแก้ไขหรือยกเลิกได้

ความเสี่ยงของผู้ผลิตออปติคอลจีนต่อตลาดสหรัฐฯ

• ผู้ผลิตจีนครองส่วนแบ่งตลาดอุปกรณ์ทรานซีฟเวอร์โลกประมาณ สองในสาม
• สหรัฐฯ เป็นตลาดปลายทางที่สำคัญ โดยอุปกรณ์เหล่านี้ถูกใช้โดย Amazon, Microsoft, Google และ Meta ในดาต้าเซ็นเตอร์ AI ของพวกเขา
• Counterpoint Research เตือนว่า ยังไม่มีผู้ผลิตตะวันตก (เช่น Coherent, Lumentum, Applied Optoelectronics) รายใดที่สามารถดูดซับปริมาณความต้องการนั้นได้ภายใน 1-2 ปี ซึ่งหมายความว่าการแบนจะทำให้เกิดคอขวดด้านอุปทานอย่างรุนแรง
• ผู้ผลิตจีน เช่น Innolight และ Eoptolink ได้ขยายกำลังการผลิต นอกประเทศจีน (เช่น ไทย) ตั้งแต่ปี 2022 เพื่อลดผลกระทบจากข้อจำกัดทางการค้า โดยการส่งออกไปยังอเมริกาเหนือส่วนใหญ่มาจากโรงงานในต่างประเทศแล้ว
• รัฐบาลจีนโต้แย้งว่าการแบนจะ “ย้อนกลับมาเข้าตัว” และเป็น “สถานการณ์ที่เป็นไปไม่ได้” เนื่องจากไม่มีแหล่งผลิตอื่นมาทดแทน

ความแตกต่างในกลุ่มฮาร์ดแวร์ AI ในวงกว้าง

เกิดความแตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างหุ้นกลุ่มออปติคอลจีนและ หุ้นที่ได้ประโยชน์ในสหรัฐฯ :

• หุ้นกลุ่มออปติคอลสหรัฐฯ พุ่งแรง ในวันที่ 4 สิงหาคม: Applied Optoelectronics พุ่ง 16–19%, Coherent บวก 13–15%, Lumentum เพิ่มขึ้น 11–15%, และ Corning ปรับขึ้น ~8%
• หุ้น NVIDIA และหุ้นกลุ่มชิป AI อื่นๆ ของสหรัฐฯ ไม่ได้ ร่วง และส่วนใหญ่ทรงตัวหรือปรับขึ้น เนื่องจากการแบนถูกมองว่าอาจเปลี่ยนทิศทางความต้องการทรานซีฟเวอร์ไปยังซัพพลายเออร์ในสหรัฐฯ หรือพันธมิตร
• ในทางตรงกันข้าม กลุ่มฮาร์ดแวร์ AI ในเอเชีย (เช่น Samsung, SK Hynix) ปรับตัวลดลงเพียงเล็กน้อย ในขณะที่หุ้นกลุ่มออปติคอลจีนได้รับผลกระทบหนักที่สุด

มุมมองของนักวิเคราะห์จาก Jefferies

บทวิเคราะห์ของ Jefferies และนักวิเคราะห์ส่วนใหญ่ ระบุว่ามาตรการนี้ มีโอกาสถูกบังคับใช้ต่ำ และเป็น สัญญาณรบกวนมากกว่าภัยคุกคามระยะใกล้ โดยให้เหตุผลสำคัญดังนี้:

• โอกาสบังคับใช้ต่ำ: การที่จีนครองส่วนแบ่งอุปทานทรานซีฟเวอร์โลกถึง 66% ทำให้การแบนแบบเบ็ดเสร็จจะย้อนกลับมาทำร้ายผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ของสหรัฐฯ เอง
• การย้ายฐานผลิต: ผู้ผลิตจีนย้ายกำลังการผลิตไปยัง ไทย และประเทศอื่นนอกจีนแล้ว ทำให้การนำเข้าอุปกรณ์รุ่นใหม่อาจถูกส่งผ่านโรงงานเหล่านั้น ลดผลกระทบจากการแบน
• ทางเลือกตอบโต้: ผู้ผลิตจีนอาจเร่ง ขยายโรงงานในต่างประเทศ หรือหา พันธมิตรทางเทคโนโลยี กับลูกค้านอกสหรัฐฯ เพื่อเลี่ยงข้อจำกัด
• แรงกดดันจากยักษ์ใหญ่คลาวด์สหรัฐฯ: Amazon, Microsoft, Google และ Meta มีสัญญาจัดซื้อจำนวนมากกับผู้ผลิตโมดูลจีน และจะล็อบบี้ต่อต้านการแบนใดๆ ที่จะขัดขวางการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI

Jefferies มองว่ามาตรการนี้อาจเป็นเพียง กลยุทธ์การต่อรอง ก่อนการพบปะระหว่างประธานาธิบดีทรัมป์และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ที่คาดว่าจะมีขึ้นในเดือนกันยายน

โดยสรุป แม้ข่าวนี้จะสร้างความตื่นตระหนกในระยะสั้น แต่นักวิเคราะห์ส่วนใหญ่มองว่าเป็นเพียง ลมปาก มากกว่าภัยคุกคามที่ใกล้จะเกิดขึ้นจริง ความเสี่ยงที่แท้จริงถูกบรรเทาลงด้วยแผนการย้ายฐานผลิตในต่างประเทศของบริษัทจีน และการขาดแคลนอุปกรณ์ทดแทนในปริมาณมาก