VivaTech 2026: ยุโรปเปิดศึกหุ่นยนต์รับมือจีน พร้อมตั้งคำถามถึงอธิปไตยทางเทคโนโลยี

ขุมพลังหุ่นยนต์ยุโรป: เลือกสู้แบบเฉพาะทาง

ยุโรปไม่ได้หวังจะแข่งปริมาณกับจีน แต่เลือกเจาะตลาดเฉพาะทางที่มีมูลค่าสูงและสร้างความแตกต่าง

• PAL Robotics (สเปน) โชว์หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์รุ่น KANGAROO ที่มีความคล่องตัวสูง ใช้เทคโนโลยีการเรียนรู้แบบเสริมแรง (Reinforcement Learning) พัฒนาร่วมกับศูนย์วิจัยหลายแห่งในยุโรป เป้าหมายคือการใช้งานในภาคอุตสาหกรรม โลจิสติกส์ และวิทยาศาสตร์ พวกเขายังสาธิตหุ่นยนต์เคลื่อนที่ Tiago Pro ด้วย
• HABS (ฝรั่งเศส) สร้างปรากฏการณ์กับ การทดลอง 'เทเลพาธี' สดระหว่างมนุษย์กับหุ่นยนต์ เป็นครั้งแรกของโลก โดยใช้ผ้าคาดศีรษะ EEG ที่ไม่ต้องผ่าตัด ส่งสัญญาณสมองไปยังหุ่นยนต์ Unitree เพื่อให้ผู้ใช้สั่งการได้โดยไม่ต้องพูด
• Foxconn ซึ่งมีชื่อเสียงในฐานะโรงงานประกอบไอทีใหญ่ที่สุดในโลก ร่วมงาน VivaTech เป็นครั้งแรก ด้วยการโชว์รถยนต์ไฟฟ้าอัจฉริยะ หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ และแร็คเซิร์ฟเวอร์ AI เพื่อตอบสนองความต้องการ AI ที่เป็นอธิปไตยของยุโรป

งานในปีนี้ถือว่าใหญ่ที่สุด: มีสตาร์ทอัพ 15,000 ราย นักลงทุน 4,000 ราย พื้นที่จัดแสดงใหญ่ขึ้น 30% และมีเยอรมนีเป็นประเทศแห่งปี นำสตาร์ทอัพมาเกือบ 200 ราย

ปรากฏการณ์จีน: เจ้าตลาดหุ่นยนต์ที่ไร้เทียมทาน

ความเป็นเจ้าตลาดของจีนถูกแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนในงานนี้

• Agibot ซึ่งถูกจัดอันดับโดย Omdia ให้เป็นผู้ผลิตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์อันดับ 1 ของโลกในปี 2025 (ส่งมอบแล้วกว่า 10,000 ตัว) นำหุ่นยนต์มาจัดแสดง
• Unitree ซึ่งมีมูลค่าบริษัทถึง 1.7 พันล้านดอลลาร์ และยื่นขอจดทะเบียน IPO ในปี 2026 จัดการแสดงหุ่นยนต์ที่สามารถชกมวย ทรงตัว และเต้นตามจังหวะได้อย่างน่าทึ่ง ดึงดูดฝูงชนจำนวนมาก

ความห่างชั้นของกำลังการผลิตนั้นชัดเจน: ประมาณ 87% ของหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ 13,000 ตัวที่ถูกใช้งานทั่วโลกในปี 2025 ผลิตจากสายการผลิตของจีน

ปมกังวลเรื่องความมั่นคงและซัพพลายเชน

ภายใต้ธีม "อธิปไตยทางเทคโนโลยีของยุโรป" ความเป็นจริงบนพื้นที่งานกลับสะท้อนความเปราะบางของยุโรปอย่างชัดเจน

ริชาร์ด มัลแตร์ (Richard Malterre) ผู้บริหารวงการหุ่นยนต์ยุโรป ให้สัมภาษณ์กับ AFP ว่า "อย่างน้อย 60% ของหุ่นยนต์ผลิตในยุโรป และเรากำลังสู้เพื่อให้เป็นอย่างนั้นต่อไป" แต่ตัวเลขนี้ยังชี้ให้เห็นปัญหาพื้นฐาน เพราะส่วนประกอบสำคัญ เช่น ชิป เซ็นเซอร์ และแบตเตอรี่ ยังคงต้องพึ่งพาการนำเข้าจากนอกยุโรป ซึ่งทำให้เกิดความกังวลเรื่องความยืดหยุ่นของซัพพลายเชน

ศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติฝรั่งเศส (CNRS) ซึ่งร่วมจัดแสดงข้อมูลในงานนี้ เตือนว่ายุโรปกำลังตามหลังสหรัฐฯ และจีนในด้านแบตเตอรี่ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเซมิคอนดักเตอร์ พร้อมกับเน้นย้ำว่านวัตกรรมที่ขับเคลื่อนโดยวิทยาศาสตร์เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อหลุดพ้นจากการพึ่งพาดังกล่าว

นอกจากเรื่องหุ่นยนต์แล้ว ผู้กำหนดนโยบายและผู้บริหารในยุโรปที่อยู่ระหว่างการประชุม G7 ประเทศฝรั่งเศสในช่วงเวลาเดียวกัน ยังกังวลถึงการครอบงำของ AI จากสหรัฐฯ โดยระบุว่าทางเลือกอื่นนอกเหนือจากบริษัทเทคโนโลยีอเมริกันนั้นหาได้ยาก

บทสรุปเชิงยุทธศาสตร์

ข้อความสำคัญจาก VivaTech 2026 คือ สตาร์ทอัพหุ่นยนต์ยุโรปหันมาเน้นเจาะตลาดเฉพาะทางที่มีมูลค่าสูง อย่างการเกษตร (หุ่นยนต์เก็บองุ่น) การบริการ (พนักงานต้อนรับหลายภาษา) หรือนิวโร-เอไอ แทนที่จะไปแข่งผลิตปริมาณกับยักษ์ใหญ่จากจีน แต่บทสนทนาภายในงานกลับวนเวียนอยู่กับความกังวลเรื่องอธิปไตย ความสามารถในการฟื้นตัวของซัพพลายเชน และคำถามที่ว่ายุโรปจะสามารถปิดช่องว่างนี้ได้ทันก่อนที่จะสายเกินไปหรือไม่