‘เจ้าพ่อ AI’ แฉ xAI ของอีลอน มัสก์ ‘ล้มเหลว’ เตือนฟองสบู่ AI แตก

ความท้าทายด้านปฏิบัติการและการแข่งขันกับโอเพนเอไอและแอนโทรปิก

การวินิจฉัยของเลอคุนต่อสถานะการแข่งขันของ xAI นั้นรุนแรง เขาให้เหตุผลว่าโอเพนเอไอและแอนโทรปิกยังคงเป็นผู้นำแนวหน้าซึ่ง xAI ไม่สามารถเทียบชั้นได้ ปัญหาหลักคือเรื่องบุคลากร: หลังจากทีมผู้ก่อตั้งจากไป ตอนนี้มัสก์กำลัง “จ้างคนจากกองขยะ”

เลอคุนยังชี้ให้เห็นรายละเอียดการดำเนินงานที่ชัดเจน: xAI กำลังปล่อยเช่าดาต้าเซ็นเตอร์ ‘Colossus’ ขนาดใหญ่ให้กับคู่แข่งเพื่อทวงคืนต้นทุน นี่เป็นสัญญาณว่าบริษัทไม่สามารถหาเงินเลี้ยงดูต้นทุนการประมวลผลของตัวเองได้อย่างยั่งยืน ตามรายงานหนึ่ง มีรายงานว่า Google จ่ายเงินให้ SpaceX ประมาณ 920 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อเดือนเพื่อใช้พลังประมวลผล ข้อสรุปของเลอคุน: xAI ดูเหมือนบริษัทให้เช่าดาต้าเซ็นเตอร์ มากกว่าห้องปฏิบัติการ AI แนวหน้า

คำเตือนเกี่ยวกับ ‘ฟองสบู่แตกครั้งใหญ่'

คำเตือนของเลอคุนแผ่ขยายออกไปไกลเกินกว่า xAI เขาบอกกับ CNBC ว่าอุตสาหกรรม AI ทั้งหมดกำลังดำเนินการอยู่บนสิ่งที่เขาเรียกว่า ‘เงินอุดหนุนจากนักลงทุน’—ห้องปฏิบัติการต่างๆ ใช้เงินมหาศาลไปกับการประมวลผลและการอนุมาน ในขณะที่คิดค่าบริการต่ำกว่าต้นทุนมาก “การใช้งานของคนส่วนใหญ่ได้รับทุนจากนักลงทุน สิ่งนั้นไม่สามารถดำเนินต่อไปได้นาน” เขากล่าว

เขาเตือนว่าหากห้องปฏิบัติการต่างๆ ไม่ลดต้นทุนและขึ้นราคา พลวัตนี้เสี่ยงที่จะทำให้เกิด “ฟองสบู่แตกครั้งใหญ่” เขามองว่านี่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่แผ่ไปทั่วทั้งอุตสาหกรรม ไม่ใช่แค่ที่ xAI ในทัศนะของเขา บริษัทอย่างโอเพนเอไอและแอนโทรปิกก็เผชิญกับเศรษฐศาสตร์ที่ไม่ยั่งยืนเช่นเดียวกัน

สนับสนุน ‘เวิลด์โมเดล’ เหนือกว่า LLMs

เบื้องหลังคำวิจารณ์ทั้งหมดของเลอคุนคือความเชื่อที่ลึกซึ้งกว่า: กระบวนทัศน์ LLM ในปัจจุบันนั้นผิดโดยสิ้นเชิงสำหรับการบรรลุปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป เขาโต้แย้งเรื่องนี้มาหลายปีแล้ว โดยบอกกับ MIT Technology Review ตั้งแต่ปี 2022 ว่า LLMs ไม่สามารถไปถึงระดับสติปัญญาของมนุษย์ได้

“ผู้คนมีความเข้าใจผิด หรือภาพลวงตา ว่ามันเป็นเพียงเรื่องของเวลาที่เราจะขยายขนาดมันไปจนถึงระดับสติปัญญาของมนุษย์ และนั่นมันผิดโดยสิ้นเชิง” เขากล่าว เขาได้กล่าวอย่างชัดเจนว่า “ไม่ว่าโมเดลภาษาจะใหญ่ขึ้นแค่ไหน มันก็จะไม่มีวันถึงระดับสติปัญญาของมนุษย์”

ทางเลือกของเลอคุนคือ ‘เวิลด์โมเดล’ (world models)—ระบบ AI ที่เรียนรู้ว่าความเป็นจริงทางกายภาพทำงานอย่างไร โดยการทำความเข้าใจฟิสิกส์ การรักษาความทรงจำ และการวางแผนการกระทำ แทนที่จะแค่ทำนายคำถัดไปในลำดับ

เขาได้ลงมือทำตามที่พูด หลังจากออกจาก Meta ในเดือนพฤศจิกายน 2025 เลอคุนได้ก่อตั้ง AMI Labs (Advanced Machine Intelligence Labs) ซึ่งในเดือนมีนาคม 2026 ระดมทุนได้ 1.03 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ—เป็นรอบการระดมทุน Seed Round ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาโดยบริษัทในยุโรป—เพื่อสร้างเวิลด์โมเดล สถาปัตยกรรมที่เขาเลือกคือ JEPA (Joint Embedding Predictive Architecture) ซึ่งเรียนรู้การนำเสนอนามธรรม แทนที่จะสร้างการคาดการณ์ในระดับพิกเซล

ภาพรวมที่ใหญ่กว่า

การสัมภาษณ์ของเลอคุนกับ CNBC ในเดือนมิถุนายน 2026 ไม่ใช่แค่การโจมตีคู่แข่ง แต่เป็นข้อโต้แย้งที่สอดคล้องกันว่าวงการ AI กำลังมุ่งหน้าไปทางไหน ข้อกล่าวอ้างของเขาได้รับการสนับสนุนจากข้อเท็จจริงที่สังเกตได้: ทีมผู้ก่อตั้ง xAI ส่วนใหญ่จากไปแล้วจริง, บริษัทกำลังปล่อยเช่าโครงสร้างพื้นฐานของตัวเอง, และห้องปฏิบัติการ AI รายใหญ่ดูเหมือนจะใช้จ่ายมากกว่ารายได้ที่ได้รับมาก ไม่ว่าการคาดการณ์ฟองสบู่แตกของเขาจะเป็นจริงหรือไม่ หรือเวิลด์โมเดลจะพิสูจน์ได้ดีกว่า LLMs ที่ถูกขยายขนาดหรือไม่นั้น ยังต้องรอดูกันต่อไป แต่เลอคุนได้เดิมพันทั้งชื่อเสียงและเงินมากกว่าหนึ่งพันล้านดอลลาร์ไว้กับมันแล้ว