Perplexity AI โดนฟ้องร้องเป็นระลอกจากสำนักข่าวยักษ์ใหญ่ทั่วโลก ข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์และขโมยเนื้อหา

Perplexity AI สตาร์ทอัพด้านปัญญาประดิษฐ์ที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินอย่างหนาแน่นจาก Jeff Bezos และ Nvidia กำลังกลายเป็นหนึ่งในบริษัทที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์มากที่สุดในวงการ AI ฟังก์ชันการค้นหาของมันที่สัญญาว่าจะให้คำตอบแบบสังเคราะห์พร้อมอ้างอิงแหล่งที่มา กลับก่อให้เกิดปัญหาทางกฎหมายและจริยธรรมที่ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนถึงปี 2026

บทความนี้จะพาไปเจาะลึกประเด็นจริยธรรมหลักของ Perplexity ทั้งการละเมิดลิขสิทธิ์และการลอกเลียน การขูดข้อมูลเว็บไซต์ที่ไม่ถูกต้องตามจรรยาบรรณ ความเสี่ยงด้านความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ตลอดจนปัญหาการสร้างข้อมูลที่ผิดพลาด และการลงมือแก้ไขของบริษัทที่ยังดูไม่เพียงพอ

การละเมิดลิขสิทธิ์และการลอกเลียน: ปัญหาใหญ่ที่สุด

ข้อกล่าวหาร้ายแรงที่สุดต่อ Perplexity คือการที่ระบบคัดลอกและเผยแพร่เนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์จากสำนักข่าวโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือให้เครดิตอย่างเหมาะสม สื่อใหญ่หลายแห่งได้ออกมาประณามบริษัทในข้อหาลอกเลียนงาน

Forbes พบว่าฟีเจอร์ 'Perplexity Pages' ของบริษัทได้เผยแพร่เนื้อหาที่ลอกเลียนแบบจากบทความเฉพาะสมาชิก เนื้อหาที่ถูกคัดลอกมานั้นรวมถึงการลอกวลีโดยตรงและภาพประกอบจากบทความเก่าของ Forbes โดยที่ต้นฉบับ Forbes กลับถูกให้เครดิตเพียงเล็กน้อยด้วยไอคอน 'F' ขนาดเล็กเท่านั้น Randall Lane หัวหน้าเจ้าหน้าที่ด้านเนื้อหาของ Forbes เรียกพฤติกรรมนี้ว่า 'การขโมยอย่างหน้าไม่อาย'

Wired รายงานว่า Perplexity น่าจะขูดข้อมูลจากเว็บไซต์ของตนและเว็บไซต์อื่นๆ ในเครือ Condé Nast 'หลายพันครั้ง' แม้เว็บไซต์เหล่านั้นจะใช้มาตรการปิดกั้นแล้วก็ตาม การสืบสวนพบว่า AI ของ Perplexity สรุปเนื้อหาจากบทความของพวกเขาโดยแทบจะลอกคำต่อคำ ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อ Wired ตีพิมพ์บทความว่าด้วยความ 'ไร้สาระ' ของ Perplexity ตัว Perplexity กลับไปลอกเลียนบทความนั้นซ้ำ

คลื่นคดีความที่ถาโถม

ข้อกล่าวหาการลอกเลียนได้นำไปสู่การดำเนินคดีอย่างต่อเนื่อง:

• Condé Nast (บริษัทแม่ของ Wired, The New Yorker และอื่นๆ) ส่งจดหมายยุติการดำเนินการ (Cease-and-Desist) กล่าวหา Perplexity ว่าลอกเลียนงานและหลีกเลี่ยง Robots Exclusion Protocol ที่เว็บไซต์ใช้ปิดกั้นการขูดข้อมูล
• The New York Times ยื่นฟ้องในเดือนธันวาคม 2025 โดยอ้างว่า Perplexity คัดลอกบทความหลายล้านบทความอย่างผิดกฎหมาย และ AI ของมันสร้างเนื้อหาที่หลอน (Hallucination) ซึ่งให้เครดิตผิดๆ ว่ามาจาก Times
• Reddit ฟ้อง Perplexity ในเดือนตุลาคม 2025 ข้อหาเก็บเกี่ยวโพสต์ของผู้ใช้เพื่อฝึกโมเดล AI โดยกล่าวหาว่าสตาร์ทอัพแอบอ้างบอทเป็นผู้ใช้ทั่วไปเพื่อขูดข้อมูลที่มีลิขสิทธิ์
• News Corp (เจ้าของ Wall Street Journal, The Times และอื่นๆ) ฟ้อง Perplexity ในข้อหาคัดลอกและนำเนื้อหาไปใช้ใหม่โดยไม่ได้รับอนุญาตใน 'วงกว้างมหาศาล'
• CNN ก็เข้าร่วมวงฟ้องร้องในปี 2026 ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และอนาคตของสื่อสารมวลชน

การสืบสวนโดย Copyleaks ซึ่งเป็นเครื่องมือตรวจจับเนื้อหา AI พบว่า Perplexity สามารถถอดความหรือลอกเลียนเนื้อหาส่วนใหญ่จากบทความที่ต้องเสียเงิน แม้แต่เนื้อหาที่มันอ้างว่าไม่สามารถเข้าถึงได้

การขูดข้อมูลเว็บไซต์ที่ผิดจริยธรรม

อีกประเด็นหนึ่งคือแนวทางการขูดข้อมูลของ Perplexity สตาร์ทอัพถูกกล่าวหาว่าละเลย Robots Exclusion Protocol ซึ่งเป็นมาตรฐานที่เว็บไซต์ใช้ในการอนุญาตหรือปฏิเสธบอทอัตโนมัติ การสืบสวนพบว่าโปรแกรมรวบรวมข้อมูลของ Perplexity ยังคงเข้าถึงเนื้อหาที่ถูกจำกัดจากผู้เผยแพร่ที่ปฏิเสธอย่างชัดเจน

พฤติกรรมนี้ถูกมองว่าเป็นการละเมิดบรรทัดฐานที่เข้าใจกันของโลกออนไลน์ แม้ว่าคำตัดสินทางกฎหมายที่ชัดเจนยังคงอยู่ในระหว่างการพิจารณา

ความเสี่ยงด้านความซื่อสัตย์ทางวิชาการ

นอกจากโลกของข่าวสารแล้ว Perplexity ยังสร้างความกังวลในแวดวงวิชาการอีกด้วย การศึกษาเกี่ยวกับการใช้ Perplexity AI ในงานเขียนเชิงวิชาการพบว่า นักเรียนมีความเสี่ยงต่อการลอกเลียนโดยอ้อมหากพวกเขาคัดลอกผลลัพธ์จาก AI โดยไม่เรียบเรียงหรือทำความเข้าใจ ซึ่งถือเป็นการละเมิดหลักความซื่อสัตย์ทางวิชาการ นักวิจัยชี้ว่าแม้ AI จะช่วยรวบรวมงานเขียนได้ แต่ความรับผิดชอบในความถูกต้องของงานยังคงอยู่ที่ผู้ใช้ และเครื่องมืออาจสร้างข้อมูลหรือคำพูดจากแหล่งที่ไม่ชัดเจน

ข้อมูลเท็จและการหลอน (Hallucination)

การสืบสวนยังพบว่าคำตอบจาก AI ของ Perplexity บางครั้งมีเนื้อหาที่สร้างขึ้นใหม่ (Fabricated) ปนอยู่กับเนื้อหาที่ลอกเลียนมา Wired รายงานว่าเมื่อถามถึงเรื่องราวเฉพาะที่ AI ไม่ควรเข้าถึง แชทบอทจะส่งสรุปที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งเป็นการผสมผสานข้อมูลจริงและรายละเอียดที่สร้างขึ้น คดีความของ New York Times ก็กล่าวหาในทำนองเดียวกันว่าเอาต์พุตของ Perplexity มี 'การหลอน' ของ AI ที่ถูกโยงไปถึงหนังสือพิมพ์อย่างผิดๆ

การรวมกันของการคัดลอกเนื้อหาจริงและการประดิษฐ์รายละเอียดเท็จนี้ก่อให้เกิดอันตรายเฉพาะตัว: ผู้ใช้อาจเชื่อถือคำตอบเพราะบางส่วนสามารถตรวจสอบได้จริง ทำให้ชิ้นส่วนที่ถูกกุขึ้นตรวจจับได้ยากขึ้น

การตอบสนองด้วยการแบ่งปันรายได้

เพื่อตอบโต้กระแสข้อกล่าวหา Perplexity ได้เปิดตัวโปรแกรมแบ่งปันรายได้ให้กับผู้เผยแพร่ในเดือนกรกฎาคม 2024 โดยโปรแกรมดังกล่าวถูกประกาศว่าเป็นหนทางในการแบ่งปันรายได้จากโฆษณาให้กับผู้สร้างเนื้อหา อย่างไรก็ตาม โปรแกรมนี้ไม่ได้ช่วยคลี่คลายข้อพิพาทที่เกิดขึ้น เนื่องจากจดหมายยุติการดำเนินการและคดีความจาก Condé Nast, The New York Times, Reddit, News Corp และอื่นๆ ยังคงดำเนินต่อไปจนถึงปี 2026

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่ถูกอ้างถึงในรายงานหลายฉบับชี้ว่าความตึงเครียดพื้นฐานคือ ยิ่งคำตอบของ Perplexity เข้าใกล้การแสดงออกดั้งเดิมของผู้เผยแพร่มากเท่าไหร่ หรือยิ่งเข้ามาแทนที่ความจำเป็นที่ผู้ใช้จะต้องเข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซต์ของผู้เผยแพร่มากเท่าไหร่ ก็ยิ่งเปิดช่องให้เกิดข้อเรียกร้องด้านลิขสิทธิ์และการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมมากขึ้นเท่านั้น คำถามนี้ไม่ใช่แค่เรื่องทฤษฎีอีกต่อไป มันกลายเป็นประเด็นหลักที่กำหนดผลิตภัณฑ์ของบริษัท AI Search

สรุป

ปัญหาด้านจริยธรรมที่ Perplexity AI กำลังเผชิญอยู่ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแยกกัน แต่เป็นความขัดแย้งเชิงระบบระหว่างโมเดลธุรกิจของ 'answer engine' ที่ขับเคลื่อนด้วย AI กับสิทธิและแรงจูงใจทางเศรษฐกิจของผู้สร้างเนื้อหา บริษัทกำลังเผชิญกับคดีความสำคัญหลายคดี ข้อกล่าวหาสาธารณะจากสำนักข่าวที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก และการจับตามองแนวทางปฏิบัติในการขูดข้อมูลของตนมากขึ้น ไม่ว่าแนวทางที่มีการอ้างอิงของ Perplexity จะรอดพ้นจากการท้าทายทางกฎหมายได้หรือไม่ หรือท้ายที่สุดแล้วจะถูกจำกัดโดยศาลหรือกฎระเบียบ จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่ออนาคตของ AI Search