จากชัยชนะของมองโกลสู่ราชวงศ์หยวน: ทำไมต้องแยกปี 1271 กับ 1279

ราชวงศ์หยวนไม่ได้เกิดขึ้นจากการยึดจีนได้ในคราวเดียว แต่เป็นผลจากการขยายอำนาจของมองโกลที่ดำเนินต่อเนื่องหลายสิบปี จุดสำคัญที่ควรแยกให้ออกคือ ปี 1271 คือปีที่กุบไลข่านประกาศตั้งราชวงศ์หยวน ส่วนปี 1279 คือปีที่มองโกลปราบซ่งใต้และครองจีนได้ทั้งหมด 138

เริ่มจากการรบทางเหนือ

เจงกิสข่านรวบรวมชนเผ่ามองโกลได้ในปี 1206 จากนั้นจึงขยายอำนาจเข้าสู่จีนตอนเหนือ กองทัพมองโกลเริ่มโจมตีราชวงศ์จินในปี 1211 และยึดเมืองหลวงได้ในปี 1215 ทำให้มองโกลมีอำนาจเหนือพื้นที่ส่วนใหญ่ทางเหนือ 16

กุบไลข่านประกาศตั้งราชวงศ์หยวน

การพิชิตดำเนินต่อมาถึงสมัยกุบไลข่าน ในปี 1271 เขาประกาศใช้ชื่อราชวงศ์ว่า “ต้าหยวน” หรือ “มหาหยวน” เป็นการสถาปนาราชวงศ์มองโกลในจีน แต่ในเวลานั้นอำนาจของซ่งใต้ยังคงอยู่ในจีนตอนใต้ การประกาศตั้งราชวงศ์จึงยังไม่เท่ากับการครอบครองจีนทั้งประเทศ 48

ปี 1279: ซ่งใต้พ่ายแพ้ การพิชิตจึงเสร็จสิ้น

ซ่งใต้ต้านทานกองทัพมองโกลต่อไปจนถึงปี 1279 เมื่อกองกำลังของกุบไลข่านเข้าควบคุมจีนตอนใต้ได้ ชัยชนะครั้งนั้นทำให้จีนอยู่ใต้การปกครองของหยวน และปิดฉากการพิชิตจีนของมองโกล 37

สรุปสั้น ๆ คือ 1271 เป็นหมุดหมายทางการเมืองของการก่อตั้งราชวงศ์หยวน ส่วน 1279 เป็นหมุดหมายที่ทำให้ราชวงศ์หยวนครองจีนได้จริงทั้งประเทศ 38