ทำไม GlobalEye ของ Saab จึงกลายเป็นเครื่องบินเตือนภัยทางอากาศที่ชาติตะวันตกต้องการ

Saab ไม่เปิดเผยชื่อผู้ซื้อ โดยระบุถึงลักษณะของอุตสาหกรรม สถานการณ์ของลูกค้า และประเด็นด้านความมั่นคงแห่งชาติเป็นเหตุผลที่ไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติมได้ Reuters, Janes, AeroTime และ AvWeb รายงานข้อมูลสำคัญในทิศทางเดียวกัน

NATO เลือก GlobalEye แทน Wedgetail: จุดเปลี่ยนของระบบเตือนภัยพันธมิตร

ยืนยันแล้ว ในการประชุมสุดยอด NATO ที่กรุงอังการาเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2026 ชาติพันธมิตร 11 ประเทศประกาศร่วมกันว่าจะจัดหา GlobalEye ให้เป็นระบบเตือนภัยและควบคุมทางอากาศรุ่นใหม่ของ NATO เพื่อทดแทนฝูงบิน Boeing E-3 Sentry ที่มีอายุการใช้งานสูง

มาร์ก รุตเทอ เลขาธิการ NATO ระบุว่าฝูงบินใหม่อาจมีจำนวน สูงสุด 10 ลำ ระบบ GlobalEye สามารถเฝ้าตรวจหลายมิติ ทั้งทางอากาศ ทางทะเล และภาคพื้นดินจากแพลตฟอร์มเดียว โดย NATO ระบุว่าจะช่วยยกระดับการตรวจจับและติดตามภัยคุกคามที่มีความซับซ้อน เช่น ฝูงโดรนและขีปนาวุธ

หลายแหล่งข่าวมองว่าการตัดสินใจนี้เท่ากับการไม่เลือก E-7 Wedgetail ของ Boeing และสะท้อนการเปลี่ยนทิศทางจากการพึ่งพาแพลตฟอร์มเตือนภัยทางอากาศที่ผลิตในสหรัฐฯ มาเป็นระบบจากยุโรปมากขึ้น อย่างไรก็ดี ตัวเลขมูลค่าดีลประมาณ 4.5 พันล้านดอลลาร์ยังไม่ได้รับการระบุอย่างชัดเจนในเอกสารของ NATO ที่พบ แหล่งข่าวในอุตสาหกรรมเพียงอธิบายว่าเป็นโครงการจัดซื้อระดับหลายพันล้านดอลลาร์

ฝรั่งเศส: เซ็นสัญญา 2 ลำ มูลค่า 1.34 พันล้านดอลลาร์

ยืนยันแล้ว เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2025 Saab ลงนามสัญญากับ Direction générale de l’armement หรือ DGA ซึ่งเป็นหน่วยงานจัดซื้อยุทโธปกรณ์ของฝรั่งเศส เพื่อจัดหา GlobalEye จำนวน 2 ลำ พร้อมอุปกรณ์ภาคพื้นดิน การฝึกอบรม และบริการสนับสนุน

มูลค่าสัญญาอยู่ที่ประมาณ 12.3 พันล้านโครนาสวีเดน หรือราว 1.34 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ การส่งมอบมีกำหนดระหว่างปี 2029 ถึง 2032 และสัญญายังเปิดทางให้ฝรั่งเศสเลือกซื้อเครื่องบินเพิ่มเติมได้อีก 2 ลำ

สัญญาฉบับนี้เกิดขึ้นหลังฝรั่งเศสและ Saab ลงนามในคำประกาศเจตจำนงร่วมกันเมื่อเดือนมิถุนายน 2025 GlobalEye จะเข้ามาทดแทนฝูงบิน E-3F Sentry รุ่นเก่าของฝรั่งเศส และเพิ่มขีดความสามารถด้านการเฝ้าตรวจทางอากาศให้กับประเทศ

แคนาดา: ดีล 5 พันล้านดอลลาร์แคนาดายังไม่ปิด

ยืนยันบางส่วน — อยู่ระหว่างการเจรจา ยังไม่ใช่คำสั่งซื้อที่ลงนามแล้ว เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2026 นายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ของแคนาดาประกาศในงานแสดงยุทโธปกรณ์ CANSEC ว่าแคนาดาเข้าสู่การเจรจาอย่างเป็นทางการกับ Saab โดยเลือกบริษัทสวีเดนเป็นผู้จัดหาที่ต้องการสำหรับขีดความสามารถ AEW&C ในอนาคต

GlobalEye ได้รับเลือกเหนือข้อเสนอจากสหรัฐฯ ได้แก่ E-7 Wedgetail ของ Boeing และ Aeris X ของ L3Harris ตัวเลขที่มีการรายงานอยู่ที่ประมาณ 5 พันล้านดอลลาร์แคนาดา สำหรับเครื่องบินสูงสุด 6 ลำ

แต่ Saab ย้ำอย่างชัดเจนว่ายังไม่มีการลงนามสัญญาและยังไม่ได้รับคำสั่งซื้อในขั้นตอนดังกล่าว ดังนั้น ข่าวที่ระบุว่าแคนาดา “สั่งซื้อ” GlobalEye แล้วจึงควรอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะสถานะที่ยืนยันได้คือการเข้าสู่การเจรจาในฐานะผู้จัดหาที่ได้รับเลือก ไม่ใช่การปิดดีลขั้นสุดท้าย

ข่าวเพิ่มกำลังผลิตยังไม่มีหลักฐานตรง

ยังยืนยันไม่ได้ ข้ออ้างว่า Saab เตรียมเพิ่มกำลังผลิต GlobalEye เป็น 6 ลำต่อปี และกำลังพิจารณาสร้างโรงงานแห่งที่สองในยุโรป ยังไม่พบแหล่งข้อมูลที่ระบุแผนดังกล่าวอย่างชัดเจน

ความต้องการจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ฝรั่งเศส NATO แคนาดา และลูกค้าใหม่ในตะวันออกกลาง อาจทำให้เกิดแรงกดดันด้านกำลังการผลิตในอนาคต แต่การคาดการณ์เชิงเหตุผลไม่ใช่หลักฐานว่า Saab ได้ประกาศแผนเพิ่มกำลังผลิตหรือสร้างโรงงานแห่งใหม่แล้ว

UAE คือลูกค้ารายแรก ส่วนข่าวประเทศอื่นยังไม่ชัดเจน

ยืนยันแล้วว่า UAE เป็นลูกค้ารายแรกของ GlobalEye โดยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ยังคงเป็นลูกค้าเปิดตัวของแพลตฟอร์มนี้

สำหรับรายงานว่ากาตาร์ ซาอุดีอาระเบีย และอียิปต์กำลังให้ความสนใจ GlobalEye นั้น ยังไม่พบหลักฐานยืนยันโดยตรงจากแหล่งข้อมูลที่นำมาตรวจสอบครั้งนี้ จึงไม่ควรนำเสนอในฐานะคำสั่งซื้อหรือการคัดเลือกอย่างเป็นทางการ

สรุปสถานะการตรวจสอบข้ออ้าง

ภาพรวมจึงชัดเจนว่า GlobalEye กำลังได้รับแรงส่งอย่างมากในตลาด AEW&C โดยเฉพาะหลัง NATO ประกาศเลือกแพลตฟอร์มนี้สำหรับการจัดหาร่วมของชาติพันธมิตร แต่ตัวเลขและสถานะของแต่ละดีลยังต้องแยกให้ออกระหว่าง “สัญญาที่ลงนามแล้ว” “การคัดเลือกผู้จัดหา” และ “ข่าวความสนใจ”