ราคาก๊าซยุโรปร่วงแรงชั่วข้ามคืน—เหตุใดวิกฤตพลังงานยังเปราะบาง

อย่างไรก็ตาม การปรับตัวลงครั้งนี้สะท้อนเพียงความโล่งใจของตลาดในระยะสั้น ไม่ได้หมายความว่าวิกฤตพลังงานของยุโรปคลี่คลายแล้ว เพราะคลังก๊าซยังอยู่ในระดับต่ำ ความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน LNG ของกาตาร์อาจใช้เวลาหลายปีในการซ่อมแซม และช่องแคบฮอร์มุซยังไม่กลับมาเปิดดำเนินการตามปกติ

ทำไมราคาก๊าซจึงร่วงแรงในวันจันทร์

สหรัฐฯ หยุดการโจมตีอิหร่านหลังปฏิบัติการทางอากาศต่อเนื่อง 13 คืน ขณะที่เตหะรานส่งสัญญาณว่าจะระงับการโจมตีตอบโต้ในภูมิภาคตะวันออกกลาง

นักลงทุนตีความสัญญาณดังกล่าวว่าอาจนำไปสู่การเปิดเส้นทางเดินเรือผ่าน ช่องแคบฮอร์มุซ อีกครั้ง ช่องแคบสำคัญที่เป็นเส้นทางขนส่งพลังงานระดับโลกและได้รับผลกระทบอย่างหนักจากความขัดแย้งหลายเดือน

ราคาก๊าซอ้างอิง Dutch TTF ซึ่งใช้เป็นมาตรวัดราคาขายส่งก๊าซในยุโรป เปิดตลาดที่ประมาณ 49 ยูโรต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมง ลดลงจากราว 59 ยูโรในวันศุกร์ โดยตัวเลขการปรับลดอยู่ระหว่าง 7% ถึงเกือบ 9% ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่รายงาน ราคาน้ำมันดิบ Brent ก็ลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในการซื้อขายในเอเชีย

การร่วงลงเกิดขึ้นหลังราคาก๊าซเพิ่งแตะระดับสูงสุดในรอบ 4 เดือนที่สูงกว่า 60 ยูโรต่อเมกะวัตต์-ชั่วโมงเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม จากความกลัวว่ายุโรปอาจเผชิญก๊าซไม่เพียงพอในฤดูหนาว หากสหรัฐฯ ขยายการโจมตีและความขัดแย้งลุกลาม

คลังสำรองก๊าซยุโรปยังอยู่ในภาวะตึงตัว

แม้ราคาจะลดลง แต่สถานะคลังก๊าซของสหภาพยุโรปยังน่าจับตา

• ช่วงกลางเดือนกรกฎาคม 2026 คลังสำรองมีปริมาณก๊าซราว 53% ของความจุ ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยตามฤดูกาลในรอบ 5 ปี
• ภายในวันที่ 24 กรกฎาคม ระดับคลังลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 49% เทียบกับเกือบ 60% ในช่วงเดียวกันของปีก่อน
• ปลายเดือนเมษายน ระดับก๊าซเคยอยู่ที่เพียง 31% ซึ่งต่ำที่สุดสำหรับช่วงเวลานั้นนับตั้งแต่ปี 2022 หลังฤดูหนาวที่รุนแรงทำให้มีการเบิกใช้ก๊าซจำนวนมาก ขณะที่ราคาสูงก็ทำให้ผู้ค้าไม่จูงใจที่จะเติมคลัง
• กฎของสหภาพยุโรปกำหนดเป้าหมายให้คลังก๊าซเต็ม 90% ภายในวันที่ 1 พฤศจิกายน ของทุกปี

จากระดับราว 49% ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ยุโรปต้องเติมก๊าซอีกประมาณ 39 จุดเปอร์เซ็นต์ภายในเวลาราว 100 วันที่เหลือ ซึ่งเป็นอัตราที่การเติมคลังในเดือนมิถุนายนทำได้ไม่ถึงเป้า

คณะทำงานประสานงานก๊าซของคณะกรรมาธิการยุโรประบุเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคมว่า “ยังไม่มีความกังวลเร่งด่วน” ต่อความมั่นคงด้านก๊าซของยุโรปในฤดูหนาวหน้า และมองว่าการเติมคลังให้ถึง 80% ก็น่าจะเพียงพอ แต่หน่วยงานดังกล่าวยอมรับเช่นกันว่าปริมาณสำรองยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยก่อนเกิดวิกฤต

5 ความเสี่ยงที่การร่วงของราคาไม่ได้แก้ไข

1. การพักรบสหรัฐฯ–อิหร่านยังเปราะบาง

สหรัฐฯ และอิหร่านเคยตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์เมื่อวันที่ 8 เมษายน ก่อนขยายเวลาออกไปอีก 60 วันภายใต้บันทึกความเข้าใจเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน แต่ข้อตกลงดังกล่าวล่มในช่วงต้นเดือนกรกฎาคม หลังสหรัฐฯ กล่าวหาอิหร่านว่าละเมิดเงื่อนไขและกลับมาโจมตีอีกครั้ง

ความขัดแย้งทวีความรุนแรงในเดือนกรกฎาคม จนราคาก๊าซยุโรปแตะระดับสูงสุดในรอบ 4 เดือนเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม หลังสหรัฐฯ ขยายการโจมตี ดังนั้น “การพักการโจมตีร่วมกัน” ในครั้งล่าสุดจึงยังไม่ใช่ข้อตกลงหยุดยิงอย่างเป็นทางการ และประวัติการพังทลายของข้อตกลงก่อนหน้านี้ทำให้ตลาดยังไม่กล้าวางใจเต็มที่

2. ความเสียหายของ LNG กาตาร์อาจกระทบตลาดหลายปี

การโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนต่อโรงงาน LNG ราส ลัฟฟานของกาตาร์ในช่วงต้นเดือนมีนาคม 2026 ทำให้การผลิตของศูนย์ส่งออก LNG ขนาดใหญ่ที่สุดของโลกต้องหยุดชะงัก

ความเสียหายดังกล่าวทำให้กำลังส่งออก LNG ของกาตาร์หายไปประมาณ 17% หรือราว 12.8 ล้านตันต่อปี ขณะที่การประเมินระบุว่าอาจต้องใช้เวลาซ่อมแซม 3–5 ปี

QatarEnergy ยังประกาศใช้เงื่อนไขเหตุสุดวิสัยกับสัญญา LNG และขยายการแจ้งดังกล่าวอย่างน้อยจนถึงเดือนกันยายน 2026 นั่นหมายถึงแหล่งก๊าซสำคัญที่ยุโรปหวังใช้ทดแทนก๊าซจากท่อส่งของรัสเซียยังไม่สามารถกลับมาช่วยตลาดได้เต็มที่

3. ช่องแคบฮอร์มุซยังเปิดเพียงบางส่วน

ช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นจุดคอขวดด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก แม้การหยุดยิงเมื่อวันที่ 8 เมษายนจะเปิดทางให้เรือบางส่วนเดินทางผ่านได้ แต่ปริมาณการสัญจรยังคง ต่ำกว่าระดับก่อนสงครามอย่างมาก

แม้มีการพักการโจมตีครั้งใหม่ บริษัทเดินเรือและผู้รับประกันภัยก็ยังระมัดระวัง เหตุโจมตีเป็นระยะและความพยายามของอิหร่านในการควบคุมการเดินเรือผ่านช่องแคบยังคงเป็นอุปสรรค S&P Global จึงมองว่าความผ่อนคลายจากข้อตกลงก่อนหน้านี้เป็น “ความโล่งใจที่ดี แต่มีขอบเขตจำกัด” เนื่องจากยังมีปัญหาด้านโลจิสติกส์

4. ความขัดแย้งขยายไปสู่หลายแนวรบ

ความขัดแย้งสหรัฐฯ–อิหร่านเกี่ยวข้องกับกลุ่มพันธมิตรในภูมิภาค รวมถึงกองกำลังฮูษีในเยเมนซึ่งเคยพุ่งเป้าไปยังโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของซาอุดีอาระเบีย

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของ Saudi Aramco โดยฮูษีในเดือนกรกฎาคม 2026 ยังไม่มีอยู่ในขอบเขตการค้นคว้านี้ หลักฐานที่มีระบุว่า การโจมตีด้วยโดรนต่อราส ลัฟฟานในเดือนมีนาคมถูกกล่าวหาว่าเชื่อมโยงกับกลุ่มที่อยู่ฝ่ายเดียวกับอิหร่าน ทำให้ภัยคุกคามด้านพลังงานครอบคลุมตั้งแต่ช่องแคบฮอร์มุซ ทะเลแดง ไปจนถึงอ่าวเปอร์เซีย

5. ราคาที่สูงเองก็ทำให้สถานการณ์แย่ลง

ราคาก๊าซขายส่งที่อยู่ในระดับสูงทำให้ผู้ค้าไม่อยากซื้อก๊าซมาเติมคลัง ทั้งที่ยุโรปจำเป็นต้องเร่งสะสมสำรองก่อนเข้าสู่ฤดูหนาว

จึงอาจเกิดวงจรที่น่ากังวล: คลังก๊าซต่ำทำให้ราคาฤดูหนาวสูงขึ้น และราคาที่สูงก็ยิ่งลดแรงจูงใจในการเติมคลัง หากเกิดอากาศหนาวจัด การขาดแคลนอาจบีบให้ภาคอุตสาหกรรมลดการใช้พลังงาน หรือทำให้ตลาดเผชิญภาวะตึงตัวอย่างรวดเร็ว

บทสรุป: ตลาดคลายกังวล แต่ยุโรปยังไม่พ้นความเสี่ยง

การร่วงลงของราคาก๊าซในวันจันทร์เป็นผลจากการที่ตลาดลด “ค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” หลังการสู้รบชะลอลง ไม่ใช่สัญญาณว่าวิกฤตพลังงานสิ้นสุดแล้ว

คลังก๊าซยุโรปยังต่ำสำหรับช่วงเวลานี้ของปี กำลังผลิต LNG ของกาตาร์ส่วนหนึ่งอาจหายไปนานหลายปี ช่องแคบฮอร์มุซยังทำงานได้ไม่เต็มที่ และข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านก็เคยล่มมาแล้ว การปรับตัวลงจึงเป็นข่าวดีที่ยังเปราะบาง—หากการสู้รบกลับมาปะทุ ราคาก๊าซยุโรปก็มีโอกาสพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็วอีกครั้ง