ทั่วโลกกำลังคุมเข้มโซเชียลมีเดียเด็ก! ฝรั่งเศสผ่านกฎหมายแบนเด็กต่ำกว่า 15 ขณะที่เวียดนามเสนอโมเดลใหม่ 'อ่านอย่างเดียว'

• ตั้งแต่กันยายน 2026: ห้ามเปิดบัญชีใหม่สำหรับผู้ใช้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปี และแพลตฟอร์มต้องมีระบบยืนยันอายุบังคับ
• ตั้งแต่มกราคม 2027: ทุกคนที่เข้าใช้โซเชียลมีเดียในฝรั่งเศสต้องยืนยันว่ามีอายุเกิน 15 ปี

นอกจากนี้ กฎหมายยังรวมถึงการแบนการใช้โทรศัพท์มือถือในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายด้วย จุดสำคัญคือ ความยินยอมของผู้ปกครองไม่สามารถยกเลิกการแบนนี้ได้

เวียดนาม: ร่างกฎหมายนวัตกรรม 'อ่านอย่างเดียว' สำหรับเด็กต่ำกว่า 16

ในวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 กระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยวเวียดนามเสนอร่างกฎหมาย (draft decree) ที่ใช้แนวทางแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง แทนที่จะแบนการเข้าถึงเด็ดขาด เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ยังคงมีบัญชีโซเชียลมีเดียได้ แต่ถูกห้ามโพสต์ คอมเมนต์ แชร์ หรือรีแอคเนื้อหาใดๆ – กลายเป็นโหมด 'อ่านอย่างเดียว' หรือ 'ปิดปาก' นั่นเอง

ผู้ปกครองหรือผู้ปกครองตามกฎหมายต้องเป็นผู้ลงทะเบียนบัญชีให้เด็ก และต้องรับผิดชอบดูแลกิจกรรมในโลกออนไลน์ของเด็ก ร่างกฎหมายนี้ยังรวมถึงการตรวจสอบอายุสำหรับเกมออนไลน์ด้วย Meta และ TikTok แสดงท่าทีคัดค้านระหว่างการรับฟังความคิดเห็น นักวิจารณ์มองว่าข้อเสนอนี้เข้มงวดเป็นพิเศษ เพราะจำกัดการมีส่วนร่วมแบบโต้ตอบ ขณะที่ยังปล่อยให้เด็กเสพเนื้อหาเฉยๆ ได้

เปรียบเทียบกฎหมายเวียดนาม vs. ฝรั่งเศส

โมเดลของเวียดนามถือเป็นโมเดลที่ผิดปกติมากที่สุดในโลก เพราะอนุญาตให้เด็กอยู่บนแพลตฟอร์มได้แต่จำกัดการแสดงความคิดเห็น ขณะที่ฝรั่งเศสเดินตามโมเดลแบนเด็ดขาดแบบออสเตรเลีย

ออสเตรเลีย: ตัวจุดชนวนกระแสโลก

ออสเตรเลียคือประเทศแรกของโลกที่บังคับใช้กฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดีย ภายใต้ Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act 2024 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม 2025 แพลตฟอร์มอย่าง TikTok, Instagram, Facebook และ YouTube ต้องใช้ 'มาตรการที่เหมาะสม' เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีมีบัญชี โดยมีบทปรับสูงถึง 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียหากไม่ปฏิบัติตาม รายงานระบุว่าบัญชีจำนวนหลายแสนบัญชีถูกระงับในวันแรกที่กฎหมายมีผลบังคับใช้ กฎหมายนี้เป็นแรงบันดาลใจโดยตรงให้หลายประเทศออกกฎหมายเลียนแบบตามมา

สหรัฐอเมริกา: รัฐบาลกลางชะงัก รัฐเดินหน้า

ในระดับรัฐบาลกลาง สภาคองเกรสเสนอร่างกฎหมายหลายฉบับ แต่ ยังไม่ผ่านสักฉบับ ณ เดือนกรกฎาคม 2026 ร่างกฎหมายสำคัญที่รอการพิจารณา ได้แก่:

• Kids Off Social Media Act (S.278): ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีมีบัญชีโซเชียลมีเดีย และห้ามใช้ระบบแนะนำเนื้อหาด้วยอัลกอริทึมสำหรับผู้ใช้ต่ำกว่า 17 ปี
• Kids Online Safety Act (S.1748): กำหนดให้แพลตฟอร์มใช้มาตรการป้องกันเฉพาะสำหรับผู้เยาว์
• COPPA 2.0: อัปเดตกฎความเป็นส่วนตัวออนไลน์ของเด็ก จากเดิมอายุต่ำกว่า 13 ปีเป็นต่ำกว่า 17 ปี

ในระดับรัฐ อย่างน้อย 20 รัฐของสหรัฐฯ ออกกฎหมายของตนเองเกี่ยวกับการเข้าถึงโซเชียลมีเดียของผู้เยาว์ แต่การฟ้องร้องทำให้เกิดสภาพที่กฎหมายบางส่วนบังคับใช้ได้ บางส่วนถูกสั่งห้าม และบางส่วนยังไม่มีผลบังคับใช้

บทสรุป

สัปดาห์นี้ (20-25 กรกฎาคม 2026) เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในกระแสการควบคุมการใช้โซเชียลมีเดียของเด็กทั่วโลก กฎหมายแบนเด็ดขาดของฝรั่งเศสและโมเดล 'อ่านอย่างเดียว' ของเวียดนามเป็นตัวแทนของปรัชญาการกำกับดูแลที่แตกต่างกันสองแนวทาง คือ การจำกัดการเข้าถึงโดยสิ้นเชิง กับการให้มีส่วนร่วมแบบจำกัดและอยู่ภายใต้การดูแล กฎหมายของออสเตรเลียยังคงเป็นต้นแบบระดับโลก ขณะที่สหรัฐฯ ยังคงเป็นประเทศที่โดดเด่นในแง่ที่รัฐบาลกลางยังไปไม่ถึงไหน