SpaceX IPO ปลดล็อกหุ้น: ปฏิทินวันปลดล็อก ขนาดแต่ละงวด และเงื่อนไขทั้งหมด

สองงวดแรกที่ปลดล็อก: ตัวแปรจากผลประกอบการเดือนสิงหาคม

รายงานผลประกอบการไตรมาสแรกของ SpaceX ในฐานะบริษัทมหาชนมีกำหนดในวันที่ 4 สิงหาคม 2026 (สำหรับไตรมาสสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2026) รายงานนี้เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการปลดล็อกสองงวดแรก:

งวดที่ 1 – ปลดล็อก 20% แบบไม่มีเงื่อนไข: ในวันทำการซื้อขายวันที่สองเต็มหลังจากประกาศผลประกอบการไตรมาส 2 ปี 2026 (ประมาณวันที่ 6 สิงหาคม) หุ้นที่เรียกว่า "หุ้นที่สามารถปลดล็อกก่อนกำหนด" (Early Release Eligible Shares) สูงถึง 20% จะสามารถขายได้ กลุ่มนี้ครอบคลุมพนักงานทั่วไป ผู้บริหารระดับสูง คณะกรรมการบริษัท และนักลงทุนยุคแรกเริ่ม โดยมีจำนวนประมาณ 911.5 ล้านหุ้น คิดเป็นมูลค่าประมาณ 123 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

งวดที่ 2 – โบนัส 10% ตามผลงาน: หุ้นอีก 10% จะปลดล็อกในวันเดียวกัน แต่มีเงื่อนไขว่าราคาหุ้น SPCX ต้องปิดที่ สูงกว่าราคา IPO (135 ดอลลาร์) อย่างน้อย 30% ในจำนวน 5 ใน 10 วันทำการก่อนหน้า ที่ราคา 135 ดอลลาร์ เกณฑ์นี้คือประมาณ 175.50 ดอลลาร์ขึ้นไป งวดที่มีเงื่อนไขนี้มีจำนวนประมาณ 455.8 ล้านหุ้น มูลค่าประมาณ 62 พันล้านดอลลาร์

โครงสร้างปลดล็อกแบบแบ่งงวดต่อเนื่องจนถึงเดือนธันวาคม 2026

หลังจากปลดล็อกครั้งแรกจากการรายงานผลประกอบการ หุ้นที่เหลือในกลุ่มพนักงานและผู้ถือหุ้นภายในจะทยอยปลดล็อกเป็นงวดตามระยะเวลา :

• ห้างวดหมุนเวียน (ประมาณ 7% ต่องวด): งวดเหล่านี้จะเกิดขึ้นห่างกันประมาณ 30 วันหลังจากวันปลดล็อกแรก โดยจะเกิดขึ้นที่ 70, 90, 105, 120 และ 135 วันหลัง IPO โดยประมาณจะตกอยู่ในช่วงวันที่ 20 สิงหาคม, 9 กันยายน, 24 กันยายน, 9 ตุลาคม และ 25 ตุลาคม 2026
• ตัวแปรจากผลประกอบการไตรมาส 3 ปี 2026: งวดที่ใหญ่กว่า (ประมาณ 28% ของหุ้นที่สามารถปลดล็อกได้) จะเชื่อมโยงกับการรายงานผลประกอบการไตรมาสที่สาม ซึ่งเป็นวันปลดล็อกอีกวันที่เกี่ยวข้องกับผลประกอบการ
• 180 วันสุดท้าย (Final Cliff): หุ้นที่เหลือในกลุ่มพนักงานและผู้ถือหุ้นภายในจะถูกปลดล็อกทั้งหมดที่ วันครบ 180 วัน นับจากวัน IPO ซึ่งจะตกประมาณ เดือนธันวาคม 2026 เมื่อถึงจุดนั้น คาดว่าการปลดล็อกสะสมจะทำให้สัดส่วนหุ้นที่ซื้อขายได้ (Float) เพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 40% ของหุ้นทั้งหมด

หมายเหตุ: ตารางข้างต้นรวบรวมจากหลายแหล่ง วันที่และเปอร์เซ็นต์ที่แน่นอนอาจแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับวันที่ IPO และตารางผลประกอบการ

การล็อกดาวน์พิเศษ 366 วันสำหรับอีลอน มัสก์และนักลงทุนรายใหญ่

ตารางปลดล็อกที่กล่าวมาข้างต้น ไม่ใช่สำหรับ อีลอน มัสก์ หรือนักลงทุนก่อน IPO รายใหญ่อื่น ๆ :

• ล็อกดาวน์ 366 วัน: มัสก์ (ซึ่งถือหุ้นประมาณ 40–46% ของทุน และมีสิทธิออกเสียงควบคุมมากกว่า 80% ผ่านหุ้นประเภท B) และนักลงทุนรายใหญ่อื่น ๆ ตกลงโดยสมัครใจที่จะ ล็อกดาวน์ 366 วัน นับจากวัน IPO โดยห้ามขายหุ้นใด ๆ ในช่วงเวลานั้นโดยเด็ดขาด
• วันหมดอายุ: ช่วงเวลา 366 วันนี้จะสิ้นสุดประมาณ กลางปี 2027 (ประมาณวันที่ 12–13 มิถุนายน 2027 ตามรายงานส่วนใหญ่) ซึ่งจุดนั้นหุ้นทั้งหมดของมัสก์จะพร้อมขายได้ทันที เป็นการปลดล็อกแบบครั้งเดียวทั้งหมด (Single Cliff) แทนที่จะเป็นการทยอยปลดล็อก
• วัตถุประสงค์: การล็อกดาวน์ที่ยาวนานขึ้นนี้ออกแบบมาเพื่อลดแรงกดดันในการขายและความผันผวนหลัง IPO ป้องกันไม่ให้ผู้ก่อตั้งทิ้งหุ้นในขณะที่พนักงานกลุ่มอื่นกำลังทยอยปลดล็อกหุ้น

ข้อแตกต่างสำคัญ: หุ้นของผู้บริหารและพนักงานจะทยอยปลดล็อกตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2026 ถึงธันวาคม 2026 ทำให้ Float เพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 40% ส่วนหุ้นของมัสก์ (~40%+) จะยังคงถูกล็อกไว้จนถึงกลางปี 2027 ซึ่งจะสร้างเหตุการณ์ปลดล็อกครั้งใหญ่ครั้งที่สองประมาณหนึ่งปีหลังจาก IPO ซึ่งในที่สุดอาจทำให้หุ้นมากกว่า 95% พร้อมสำหรับการซื้อขาย

เหตุใดโครงสร้างแบบแบ่งงวดจึงสำคัญสำหรับนักลงทุน

แนวทางของ SpaceX นั้นผิดปกติแต่ไม่ใช่เรื่องที่ไม่เคยมีมาก่อน การล็อกดาวน์แบบดั้งเดิมจะปลดล็อกหุ้นที่ถูกจำกัดทั้งหมดในวันครบ 180 วัน ซึ่งมักจะทำให้เกิดแรงขายอย่างรุนแรง ระบบแบ่งงวดของ SpaceX กระจายแรงกดดันในการขายไปยังหลายวัน ลดความเสี่ยงที่ราคาหุ้นจะดิ่งลงอย่างรุนแรงในครั้งเดียว

อย่างไรก็ตาม ขนาดที่ใหญ่โตของการปลดล็อกในที่สุดนั้นเป็นที่น่าสังเกต งวดแรกมูลค่าประมาณ 123 พันล้านดอลลาร์เพียงอย่างเดียวนั้นมากกว่ามูลค่าหุ้นประมาณ 86 พันล้านดอลลาร์ที่มีการซื้อขายเริ่มแรกในตลาด Nasdaq และเมื่อหุ้นของมัสก์ปลดล็อกในกลางปี 2027 ปริมาณหุ้นที่อาจเข้าสู่ตลาดนั้นมหาศาล แม้ว่าเขาจะขายจริงหรือไม่นั้นก็ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของเขา

ความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ

เจฟฟ์ จาค็อบสัน (Jeff Jacobson) นักกลยุทธ์จาก 22V Research กล่าวกับ Yahoo Finance ว่าการปลดล็อก 20% หลังรายงานผลประกอบการ, การปลดล็อกเพิ่มเติมแบบมีเงื่อนไข 10% และการปลดล็อก 7% ประมาณวันที่ 21 สิงหาคมและ 10 กันยายน เป็นวันสำคัญระยะใกล้ที่ต้องจับตา Reuters รายงานในเดือนกรกฎาคม 2026 ว่าการหมดอายุการล็อกดาวน์จนถึงเดือนธันวาคมจะเพิ่มหุ้นที่ซื้อขายได้เป็น 40% ของ Float ซึ่งอาจเป็น "สัญญาณที่ไม่ดี" หากแรงขายสะสม

สรุป

การล็อกดาวน์ IPO ของ SpaceX ควรทำความเข้าใจว่าเป็นปฏิทินของเหตุการณ์ที่แตกต่างกัน ไม่ใช่วันหมดอายุเพียงวันเดียว สำหรับนักลงทุนรายย่อยที่ติดตาม SPCX วันสำคัญคือ ต้นเดือนสิงหาคม 2026 (ปลดล็อก 20-30% ครั้งแรก), งวดหมุนเวียนจนถึงเดือนตุลาคม, ตัวแปรจากผลประกอบการ Q3, การครบ 180 วันในเดือนธันวาคม และสุดท้ายคือการหมดอายุการล็อกดาวน์ของมัสก์ในกลางปี 2027 แต่ละเหตุการณ์แสดงถึงปริมาณหุ้นที่เพิ่มขึ้นซึ่งอาจส่งผลต่อราคาหุ้น และไม่มีเหตุการณ์ใดควรถูกมองข้าม