Current AI เดิมพันสร้าง “อินเทอร์เน็ตของ AI” ที่เปิดให้ทุกคนใช้และร่วมกำกับดูแล

Current AI เปิดตัวในการประชุม AI Action Summit ที่กรุงปารีสในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 โดย Martin Tisné เป็นผู้ก่อตั้ง และ Ayah Bdeir ซึ่งเคยดูแลงานด้านกลยุทธ์ AI ที่ Mozilla และเป็นผู้ก่อตั้งบริษัท littleBits เข้ารับตำแหน่งซีอีโอในเดือนมกราคม 2026

เมื่อ AI ถูกมองเป็นสาธารณประโยชน์

Current AI มองว่าการที่ระบบ AI สำคัญ ๆ อยู่ภายใต้การควบคุมของบริษัทเอกชนเพียงไม่กี่แห่ง อาจทำให้รัฐบาลกังวลเรื่องอธิปไตยทางเทคโนโลยี และทำให้ผู้ใช้นับล้านคนต้องพึ่งพาการเปลี่ยนนโยบายหรือสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ของบริษัทเหล่านั้น

คำตอบขององค์กรคือการสร้างเทคโนโลยีที่ “เปิด เป็นสาธารณะ และตรวจสอบได้” โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการกำกับดูแล แทนที่จะขึ้นอยู่กับผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้น แนวทางสำคัญมี 3 ด้าน

• จัดเก็บข้อมูลในพื้นที่และให้ชุมชนมีสิทธิ์ยินยอม: ข้อมูลควรอยู่บนอุปกรณ์หรือภายในชุมชนเท่าที่เป็นไปได้ เพื่อลดการดึงข้อมูลไปรวมศูนย์แบบที่พบในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี และชุมชนสามารถหยุดหรือปรับเปลี่ยนวิธีใช้ข้อมูลได้ในทุกขั้นตอน
• ให้ความสำคัญกับกลุ่มที่ถูกมองข้าม: Current AI ตั้งใจสนับสนุนภาษา วัฒนธรรม และภูมิภาคที่ระบบ AI เชิงพาณิชย์ไม่ค่อยให้ความสำคัญ โดยเน้นการมีส่วนร่วมอย่างทั่วถึงมากกว่าการแข่งขันกันสร้างโมเดลที่ใหญ่ที่สุด
• เปิดซอร์สตั้งแต่เครื่องมือถึงฮาร์ดแวร์: โมเดล เครื่องมือ และแบบออกแบบฮาร์ดแวร์จะเปิดเผยต่อสาธารณะ เพื่อให้นักพัฒนา นักวิจัย และชุมชนอื่นนำไปเรียนรู้หรือปรับใช้ได้

Ayah Bdeir อธิบายกับ TechCrunch ว่าผู้สนับสนุนเหล่านี้เป็น “ผู้ให้ทุน” ไม่ใช่นักลงทุน หมายความว่าเงินดังกล่าวไม่ได้แลกกับหุ้นหรืออำนาจควบคุมองค์กร

เงินทุนกว่า 400 ล้านดอลลาร์ และเป้าหมาย 2,500 ล้านดอลลาร์

Current AI เริ่มต้นด้วยเงินทุนที่มีผู้ให้คำมั่นมากกว่า 400 ล้านดอลลาร์ โดยรัฐบาลฝรั่งเศสสนับสนุนเงินตั้งต้นราว 100 ล้านดอลลาร์ ร่วมกับ Ford Foundation, John D. and Catherine T. MacArthur Foundation, Google DeepMind, Salesforce, Patrick J. McGovern Foundation และ AI Collaborative ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานการกุศลของ Pierre Omidyar ผู้ก่อตั้ง eBay

องค์กรตั้งเป้าระดมเงินรวม 2,500 ล้านดอลลาร์ภายใน 5 ปี จากรัฐบาล มูลนิธิ และพันธมิตรภาคเอกชน ประเทศที่แสดงการสนับสนุนมีทั้งฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมนี ชิลี อินเดีย เคนยา โมร็อกโก ไนจีเรีย สโลวีเนีย และสวิตเซอร์แลนด์

จากแชตบอตโอเพนซอร์สสู่ AI ที่ทำงานได้แม้ไม่มีอินเทอร์เน็ต

แม้เพิ่งก่อตั้งได้ไม่นาน Current AI ก็เริ่มขยับจากแนวคิดไปสู่โครงการใช้งานจริงหลายรูปแบบ

Alpha Chat แชตบอตที่เปิดให้ชุมชนร่วมพัฒนา

Alpha Chat เปิดตัวในเดือนกรกฎาคม 2026 ที่งาน AI for Good Summit ในนครเจนีวา เป็นอินเทอร์เฟซสนทนาแบบโอเพนซอร์สที่กลุ่มพันธมิตร 10 องค์กร รวมถึง Hugging Face, Mozilla และ MIT Media Lab พัฒนาขึ้นภายในเวลา 7 สัปดาห์

แพลตฟอร์มนี้ออกแบบให้เป็นระบบแบบโมดูล นักพัฒนาอิสระจึงสามารถเพิ่มโมเดลภาษา ระบบความปลอดภัย หรือทรัพยากรประมวลผลได้ แนวคิดดังกล่าวทำให้ Current AI เปรียบโครงการของตนกับ “World Wide Web ของ AI” ซึ่งเป็นระบบเปิดที่ผู้คนทั่วโลกสามารถร่วมสร้างได้

Sakana AI กับเครื่องมือสำหรับภาษาญี่ปุ่น

Current AI ร่วมมือกับ Sakana AI บริษัท AI จากโตเกียว เพื่อพัฒนาเฟรมเวิร์ก AI แบบโอเพนซอร์สที่คำนึงถึงบริบททางภาษาและวัฒนธรรมของญี่ปุ่น โดยตั้งใจให้แนวทางนี้นำไปประยุกต์ใช้กับชุมชนในประเทศกำลังพัฒนาและภูมิภาค Global South ได้ด้วย

Suno Sutra อุปกรณ์ AI ออฟไลน์สำหรับอินเดีย

ในการประชุม India AI Summit เดือนกุมภาพันธ์ 2026 Current AI ร่วมมือกับ Bhashini หน่วยงานด้านภาษาของรัฐบาลอินเดีย เปิดตัว Suno Sutra หรือ “บันทึกเรื่องราวแห่งการรับฟัง”

อุปกรณ์ขนาดพกพานี้ทำงานแบบออฟไลน์โดยไม่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต และรองรับภาษาของอินเดีย 22 ภาษา ที่สำคัญคือแบบออกแบบฮาร์ดแวร์เปิดเป็นโอเพนซอร์ส ทำให้ผู้อื่นสามารถนำไปศึกษาและพัฒนาต่อได้

ทุน 3.2 ล้านดอลลาร์สำหรับโครงการระดับภูมิภาค

ในเดือนมิถุนายน 2026 Current AI จัดสรรทุนรวม 3.2 ล้านดอลลาร์ ให้แก่องค์กรระดับภูมิภาค 4 แห่ง

แผนที่ช่องว่างของ AI โอเพนซอร์ส

ในเดือนกรกฎาคม 2026 Current AI เผยแพร่ Open Source AI Gap Map v0.1 ซึ่งสำรวจโครงการ AI แบบโอเพนซอร์สมากกว่า 24,626 โครงการ เพื่อค้นหาพื้นที่ที่ยังขาดการพัฒนา และช่วยประสานงานโครงการที่มุ่งประโยชน์สาธารณะ ข้อมูลดังกล่าวเผยแพร่ภายใต้ใบอนุญาต MIT ทำให้บุคคลทั่วไปสามารถนำไปใช้ต่อได้

บททดสอบว่า AI เพื่อสาธารณะจะโตได้จริงหรือไม่

Current AI ไม่ได้เป็นเพียงองค์กรที่แจกทุนให้โครงการ AI แต่กำลังทดสอบรูปแบบใหม่ของการกำกับดูแลเทคโนโลยี โดยนำรัฐบาล มูลนิธิ บริษัทเอกชน นักวิจัย และนักพัฒนาระดับชุมชนมาทำงานร่วมกันในลักษณะหุ้นส่วนสาธารณะ-เอกชน

จุดท้าทายอยู่ที่การทำให้ระบบเปิดสามารถเติบโตและใช้งานได้จริง โดยยังรักษาความเป็นอิสระ ความรับผิดชอบ และสิทธิในการควบคุมข้อมูลของชุมชนไว้ได้ ขณะเดียวกัน Current AI ยังต้องพิสูจน์ว่าจะระดมทุนได้ถึงเป้าหมาย 2,500 ล้านดอลลาร์ และสร้างผลกระทบในระดับที่แข่งขันกับระบบเชิงพาณิชย์ได้หรือไม่

อย่างไรก็ตาม โครงการที่เกิดขึ้นแล้วสะท้อนทิศทางชัดเจน: Current AI ไม่ได้วัดความสำเร็จจากขนาดโมเดลเพียงอย่างเดียว แต่ต้องการให้ผู้คนในแต่ละภาษาและแต่ละชุมชนมีส่วนร่วมในการสร้าง เป็นเจ้าของ และตรวจสอบ AI ได้

สรุป: Current AI เชื่อว่าวิธีทำให้ AI รับใช้ทุกคน คือการทำให้ทุกคนมีโอกาสร่วมสร้าง ใช้งาน และมีส่วนรับผิดชอบต่อเทคโนโลยีนี้