BIP-110 คืออะไร? ซอฟต์ฟอร์กจำกัดข้อมูลบน Bitcoin ที่แทบไม่มีนักขุดสนับสนุน

ข้อเสนอยังคงใช้ได้กับ UTXO ที่สร้างก่อนการเปิดใช้งาน ทำให้เหรียญที่มีอยู่แล้วสามารถเคลื่อนย้ายภายใต้กฎเดิมได้อย่างไม่มีกำหนด นอกจากนี้ยังปิดการใช้งานฟีเจอร์บางอย่างของ Taproot ที่อาจถูกใช้เพื่อฝังข้อมูลเป็นการชั่วคราว

เกณฑ์การเปิดใช้งานและเส้นตาย

ข้อเสนอดั้งเดิมกำหนดให้มี การส่งสัญญาณสนับสนุนจากนักขุด 55% ในช่วงปรับความยาก 2,016 บล็อกใดๆ สำหรับการล็อกอินแบบ Miner-Activated Soft Fork (MASF) แต่แรงสนับสนุนจากนักขุดไม่เคยเข้าใกล้เกณฑ์นั้นเลย

วันเดดไลน์แบบ User-Activated Soft Fork (UASF) ถูกกำหนดไว้ที่บล็อก 961,632 ซึ่งตรงกับประมาณ วันที่ 8 สิงหาคม 2026 ที่ความสูงบล็อกนั้น โหนดที่บังคับใช้จะเริ่มปฏิเสธบล็อกที่ไม่ส่งสัญญาณสนับสนุน โดยไม่คำนึงถึงส่วนแบ่งฮัชเรต ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงในการแยกเชน

สถานะการส่งสัญญาณปัจจุบัน — แรงสนับสนุนจากนักขุดน้อยมาก

การส่งสัญญาณจากนักขุดแทบจะเป็นศูนย์ตลอดช่วงการส่งสัญญาณที่เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม 2026

พูลขุดรายใหญ่ — Foundry USA (~28% ของฮัชเรตเน็ตเวิร์ก) และ Antpool — ได้ออกมาคัดค้านอย่างเปิดเผย Wang Chun ผู้ร่วมก่อตั้ง F2Pool ปฏิเสธข้อเสนออย่างชัดเจนในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 Ocean Pool เป็นพูลเดียวที่น่าสนใจที่เปิดสัญญาณ BIP-110 โดยใช้โมเดล opt-out ณ วันที่ 15 กรกฎาคม 2026

การลงคะแนนของ Foundry

เมื่อ วันที่ 17 กรกฎาคม 2026 Foundry Digital (พูลขุดที่ใหญ่ที่สุดในโลก ควบคุมประมาณ 237 EH/s หรือ ~28% ของเน็ตเวิร์ก) ได้เริ่มเปิดให้สมาชิกของตนลงคะแนนว่าจะส่งสัญญาณ BIP-110 หรือไม่

กลไกสำคัญของการลงคะแนน:

• น้ำหนักการลงคะแนนของสมาชิกแต่ละรายขึ้นอยู่กับ ฮัชเรตเฉลี่ย 10 วัน (คำนวณตั้งแต่วันที่ 6–15 กรกฎาคม)
• Foundry ระบุว่าจะปฏิบัติตาม คะแนนเสียงข้างมากโดยถ่วงน้ำหนักฮัชเรต ในการตัดสินใจจุดยืนการส่งสัญญาณของพูลต่อไป
• หากฮัชเรตที่ลงคะแนนมากกว่า 51% สนับสนุน BIP-110 พูลจะส่งสัญญาณ "ใช่" ใน 100% ของบล็อกที่ขุด มิฉะนั้นจะไม่ส่งสัญญาณสนับสนุนใดๆ

การลงคะแนนนี้มีความสำคัญเพราะฮัชเรตของ Foundry เพียงพูลเดียวสามารถเปลี่ยนเปอร์เซ็นต์การส่งสัญญาณได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่าการโหวตเห็นด้วยจากนักขุด Foundry ทั้งหมดก็ยังคงต่ำกว่าเกณฑ์ MASF ที่ 55% อยู่มาก

การถกเถียงเรื่องธรรมาภิบาล: การเซ็นเซอร์ vs จุดประสงค์ดั้งเดิม

ข้อเสนอได้แบ่งชุมชน Bitcoin ออกเป็นสองฝ่ายที่ขัดแย้งกันอย่างรุนแรง:

ฝ่ายคัดค้าน โต้แย้งว่า BIP-110 เป็นรูปแบบหนึ่งของการเซ็นเซอร์และเป็นแบบอย่างที่อันตราย — Bitcoin ควรคงไว้ซึ่งการไม่ต้องขออนุญาต (permissionless) และการจำกัดข้อมูลในธุรกรรมเป็นการละเมิดหลักการที่ว่า "เชนไม่สามารถถูกเซ็นเซอร์ได้" นักวิจารณ์ทางเทคนิคบางคนยังแย้งว่าเนื่องจาก BIP-110 จะปฏิเสธประเภทธุรกิจที่เคยถูกต้องมาก่อน มันจึงเป็น ฮาร์ดฟอร์ก (hard fork) ไม่ใช่ซอฟต์ฟอร์ก พูลขุดและนักขุดรายใหญ่ส่วนใหญ่เห็นด้วยกับมุมมองนี้โดยปฏิเสธที่จะส่งสัญญาณ

ฝ่ายสนับสนุน โต้แย้งว่า BIP-110 ฟื้นฟูจุดประสงค์ดั้งเดิมของ Bitcoin ในฐานะ เงินสดดิจิทัลแบบ Peer-to-Peer — ว่าสแปมข้อมูลในยุค Ordinals ทำให้ประสบการณ์ผู้ใช้แย่ลง ค่าธรรมเนียมสำหรับธุรกรรมปกติสูงขึ้น และทำให้ UTXO set บวมโต พวกเขามองว่าฟอร์กนี้เป็นการแก้ไขชั่วคราวที่ตรงจุด ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงปรัชญาถาวร ผู้เขียนข้อเสนอมองว่านี่เป็นมาตรการระยะเวลา 1 ปี เพื่อลดวิธีการฝังข้อมูลในขณะที่ให้เวลาเครือข่ายพัฒนาแนวทางระยะยาวที่ดีกว่า

ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้: ตัวชี้วัดทั้งหมดชี้ไปที่ความล้มเหลว

ณ วันที่ 17–18 กรกฎาคม 2026 ตัวชี้วัดทั้งหมดชี้ว่า BIP-110 จะไม่ได้รับการยอมรับจากนักขุดอย่างมีนัยสำคัญ Jason Hughes รองประธานฝ่ายปฏิบัติการของ Ocean Mining กล่าวต่อสาธารณะว่าข้อเสนอนี้ "กำลังจะล้มเหลว" โดยการส่งสัญญาณจากนักขุดติดอยู่ต่ำกว่า 1%

หากไม่มีการเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลันของฮัชเรตที่ส่งสัญญาณก่อนถึงบล็อก 961,632 วันเดดไลน์ UASF ยังคงสามารถก่อให้เกิด การแยกเชนที่มีฮัชเรตต่ำ ได้ แต่นักวิเคราะห์ส่วนใหญ่คาดว่าฟอร์กนี้จะขาดน้ำหนักทางเศรษฐกิจที่จะดำรงอยู่ต่อไป ผลลัพธ์น่าจะเป็นฟอร์กของชนกลุ่มน้อยอายุสั้นที่ไม่สามารถดึงดูดการขุดหรือปริมาณธุรกรรมที่ยั่งยืน

สำหรับตอนนี้ BIP-110 ถือเป็นการต่อสู้ทางธรรมาภิบาลที่ขัดแย้งมากที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ล่าสุดของ Bitcoin — การทดสอบว่าเครือข่ายสามารถกำหนดกฎฉันทามติให้เข้มงวดขึ้นชั่วคราวเพื่อจำกัดการใช้งานที่ไม่ใช่ทางการเงินได้หรือไม่ หรือว่าหลักการนวัตกรรมที่ไม่ต้องขออนุญาตของ Bitcoin จะยังคงอยู่