นอกเหนือจากหนังไดโนเสาร์แล้ว ผลงานเด่นอื่นๆ ของนีลยังรวมถึง The Piano (1993), The Hunt for Red October (1990), Event Horizon (1997) และ The Lost World: Jurassic Park (1997) ทางฝั่งซีรีส์ เขาเป็นที่รู้จักจาก Peaky Blinders และซีรีส์ของ HBO อย่าง The Twelve โปรเจกต์ล่าสุดของเขาคือ Godzilla x Kong: Supernova ที่ประกาศสร้างในเดือนเมษายน 2025
ในเดือนมีนาคม 2022 แซม นีลได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด angioimmunoblastic T-cell lymphoma (AITL) ระยะที่ 3 ซึ่งเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด non-Hodgkin ที่หายากและรุนแรง เขาสังเกตเห็นต่อมน้ำเหลืองที่คอโตผิดปกติขณะโปรโมทหนัง Jurassic World Dominion การรักษาแรกของเขาคือเคมีบำบัด ซึ่งได้ผลในระยะหนึ่ง แต่สุดท้ายก็เริ่มดื้อยา
ต่อมาเขาเปลี่ยนไปใช้ยาใหม่ที่ทำให้มะเร็งสงบลง แต่แพทย์เตือนเขาว่ายานี้จะหมดประสิทธิภาพในที่สุด ในช่วงต้นปี 2026 นีลต้องเพิ่มขนาดยาที่เขาเรียกว่าเป็นยา "หดหู่และน่าหดหู่"
เมื่อเคมีบำบัดไม่ได้ผล นีลจึงสมัครเข้าร่วมการทดลองทางคลินิกในออสเตรเลียสำหรับ CAR T-cell Therapy ซึ่งเป็นการรักษาที่ดัดแปลงยีนเม็ดเลือดขาว (T-cells) ของผู้ป่วยเองให้ทำลายเซลล์มะเร็ง ในเดือนเมษายน 2026 เขาให้สัมภาษณ์กับ 7News Australia ว่าผลสแกนล่าสุดไม่พบร่องรอยของมะเร็งอีกแล้ว "ผมปลอดมะเร็งแล้ว ทุกคนคิดว่าผมคงไปไม่รอด" เขากล่าว เขายกความดีความชอบให้ CAR T-cell Therapy ที่ช่วยชีวิตเขาไว้
นีลเชื่อว่าการรักษานี้ควรเข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดในออสเตรเลีย โดยปัจจุบันการบำบัดนี้อยู่ในขั้นตอนการทดลองทางคลินิกสำหรับรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลืองและมัยอีโลมาบางประเภท
ในเดือนสิงหาคม 2025 มีข่าวลือเท็จแพร่สะพัดทางออนไลน์ว่าแซม นีลเสียชีวิตแล้ว รายงานดังกล่าวเป็นเรื่องที่สร้างขึ้นมาทั้งหมด — ในช่วงเวลานั้น นีลยังมีชีวิตอยู่ มะเร็งสงบ และยังคงทำงานอยู่ ไม่มีรายงานการเสียชีวิตของเขาที่น่าเชื่อถือ ณ เดือนกรกฎาคม 2026 สำนักข่าวใหญ่ๆ เช่น Variety, The Guardian, People และ The Independent ต่างรายงานข่าวการปลอดมะเร็งของเขาในเดือนเมษายน 2026
นีลเขียนบันทึกความทรงจำชื่อ Did I Ever Tell You This? ซึ่งตีพิมพ์ในปี 2023 โดยเล่าถึงการต่อสู้กับมะเร็งและชีวิตการแสดงกว่า 50 ปีของเขา ในหนังสือ เขาเขียนถึงวันที่มืดมนของเคมีบำบัด และมุมมองของเขาที่มีต่อชีวิตและความตาย
แซม นีลไม่ได้เสียชีวิต เขายังมีชีวิตอยู่ ปราศจากมะเร็ง และยังคงทำงานในโปรเจกต์หนังใหม่ๆ เรื่องราวของเขาคือบทพิสูจน์ถึงความยืดหยุ่นของมนุษย์ — มะเร็งที่หายาก การรักษาที่ทรหด และการบำบัดเชิงทดลองที่สำเร็จซึ่งมอบชีวิตครั้งที่สองให้กับเขา