โปรเจกต์ Digital Euro หรือสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลางยุโรป (ECB) ได้ก้าวเข้าสู่ช่วงชี้ขาดอีกขั้น หลังจากที่รัฐสภายุโรป (European Parliament) ลงมติรับรองจุดยืนในการเจรจาเมื่อเดือนกรกฎาคม 2026 ที่ผ่านมา ซึ่งจะนำไปสู่การร่างกฎหมายฉบับสมบูรณ์ หากทุกอย่างเป็นไปตามแผน คาดว่า Digital Euro จะเปิดตัวอย่างเป็นทางการได้ในช่วงปี 2029 ![]()
โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการลดการพึ่งพาระบบชำระเงินจากนอกสหภาพยุโรป โดยเฉพาะ Visa และ Mastercard ซึ่งครองตลาดการชำระเงินในยุโรปในปัจจุบัน [26, 28]
มติรัฐสภายุโรป ก้าวสำคัญของ Digital Euro
เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2026 ที่ประชุมรัฐสภายุโรปได้ลงมติด้วยคะแนน 416 ต่อ 169 เสียง (งดออกเสียง 22 เสียง) เพื่อรับรองอำนาจการเจรจา (negotiating mandate) สำหรับชุดกฎหมายว่าด้วย Digital Euro ![]()
ซึ่งต่อจากนี้ สภาจะสามารถเข้าสู่การเจรจาแบบไตรภาคี (trilogue negotiations) ร่วมกับคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป (Council of the EU) และคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) เพื่อสรุปเนื้อหากฎหมายฉบับสุดท้าย ![]()
คริสติน ลาการ์ด (Christine Lagarde) ประธาน ECB ให้สัมภาษณ์กับ Euronews หลังจากนั้นว่า “ขอให้ดิฉันได้ฉลองกับความจริงที่ว่ารัฐสภาได้รับรองอำนาจการเจรจาครั้งนี้อย่างท่วมท้น” ![]()
ปมร้อนในการเจรจา: ค่าชดเชยให้ธนาคารและ PSPs
ประเด็นที่ถูกจับตามากที่สุดในการเจรจาไตรภาคีที่กำลังจะมาถึง คือ “รูปแบบค่าชดเชย (compensation model)” สำหรับธนาคารและผู้ให้บริการชำระเงิน (Payment Service Providers หรือ PSPs) ที่จะเป็นผู้จัดจำหน่าย Digital Euro ให้กับประชาชน ![]()
โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:
- ไม่มีค่าธรรมเนียมผู้บริโภค: PSPs ที่เป็นผู้จัดจำหน่ายจะไม่สามารถเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากผู้บริโภคสำหรับบริการชำระเงินพื้นฐานของ Digital Euro ได้
![]()
- ค่าธรรมเนียมระหว่าง PSPs (Inter-PSP Fee): อาจมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมแบบมีเพดานระหว่าง PSPs เพื่อชดเชยต้นทุนการจัดจำหน่าย รวมถึงอัตรากำไรที่สมเหตุสมผล
![]()
- ข้อเสนอของ ECB: ECB เสนอโมเดลที่ธนาคารผู้ออกและธนาคารผู้รับชำระเงินไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมโครงสร้างหรือค่าดำเนินการ (scheme and processing fees) โดยจะมีการกำหนดเพดานค่าบริการร้านค้าและค่าธรรมเนียมระหว่าง PSPs โดยในช่วงเปลี่ยนผ่านอย่างน้อย 5 ปี เพดานค่าธรรมเนียมจะถูกกำหนดให้ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยของค่าธรรมเนียมบัตรเดบิต [14, 15]
- จุดที่ตกลงกันยาก: ธนาคารต้องการค่าชดเชยที่เพียงพอต่อต้นทุนการจัดจำหน่าย โดยไม่ต้องการสูญเสียความสัมพันธ์กับลูกค้าให้กับระบบที่ดำเนินการโดยธนาคารกลาง มุมมองระหว่างผู้ร่วมออกกฎหมายในเรื่องโครงสร้างค่าธรรมเนียมที่แน่ชัดยังคงแตกต่างกัน [12, 17]
Digital Euro จะทำงานอย่างไร? (ตามจุดยืนของรัฐสภา)
ภายใต้อำนาจการเจรจาของรัฐสภา Digital Euro ถูกออกแบบมาให้เป็นสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดย ECB (Central Bank Digital Currency - CBDC) ซึ่งจะมาเสริม ไม่ได้มาแทนที่เงินสด ![]()
โดยคุณสมบัติสำคัญมีดังนี้:
- ใช้ได้ทั้งออนไลน์และออฟไลน์: รองรับการชำระเงินทั้งในขณะที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตและในโหมดออฟไลน์ รวมถึงในระหว่างที่ไฟฟ้าหรือเครือข่ายขัดข้อง [7, 26] การชำระเงินแบบออฟไลน์จะให้ความเป็นส่วนตัวเหมือนการใช้เงินสด โดยมีเพียงผู้จ่ายและผู้รับเท่านั้นที่รู้รายละเอียดของธุรกรรม
![]()
- การปกป้องความเป็นส่วนตัว: ECB “ไม่มีผลประโยชน์ในการติดตามพฤติกรรมการชำระเงินของผู้คนและไม่มีแรงจูงใจในเชิงพาณิชย์” และจะไม่จัดเก็บข้อมูลส่วนบุคคลที่สามารถระบุตัวตนได้
![]()
- Zero-Knowledge Proofs: จุดยืนของรัฐสภาสนับสนุนเทคนิคการเข้ารหัสขั้นสูง รวมถึง Zero-Knowledge Proofs เพื่อให้สามารถยืนยันธุรกรรมได้โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
![]()
- วงเงินถือครองสูงสุดต่อบุคคล: การถือครองจะถูกจำกัด โดยคณะกรรมาธิการยุโรปจะเป็นผู้กำหนดวงเงินตามคำแนะนำของ ECB เพื่อป้องกันการไหลออกของเงินฝากจากธนาคารพาณิชย์มากเกินไปและหลีกเลี่ยงการตัดตัวกลางทางการเงิน (disintermediation)
![]()
มีรายงานว่าวงเงินดังกล่าวจะอยู่ที่ประมาณ 3,000 ยูโร [22, 44]
- ไม่มีดอกเบี้ย: เช่นเดียวกับเงินสด การถือครอง Digital Euro จะไม่ได้รับดอกเบี้ย
![]()
ไทม์ไลน์ของโปรเจกต์: ทดสอบปี 2027, เปิดตัวปี 2029
- เฟสเตรียมการของ ECB: เสร็จสิ้นตามแผนตั้งแต่พฤศจิกายน 2023 ถึงตุลาคม 2025 คณะกรรมการบริหาร ECB มีมติ ณ สิ้นเดือนตุลาคม 2025 ให้เดินหน้าสู่ขั้นตอนต่อไป [5, 9]
- การพัฒนา Pilot โดย PSPs: การพัฒนาที่เกี่ยวข้องกับ PSPs ที่ถูกคัดเลือกเริ่มต้นขึ้นในไตรมาสที่ 3 ของปี 2026
![]()
- Pilot ระยะเวลา 12 เดือน: ECB ตั้งเป้าจะเริ่มโปรแกรมนำร่อง (Pilot) ในช่วงครึ่งหลังของปี 2027 ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการอนุมัติกฎหมายทันเวลา [42, 45]
- เปิดตัวทั่วทั้งสหภาพยุโรป: หากสมาชิกสภานิติบัญญัติของสหภาพยุโรปนำกฎระเบียบมาใช้ในระหว่างปี 2026 Digital Euro ก็สามารถออกใช้ได้ภายในปี 2029 [9, 42]
ภาพใหญ่: ลดการพึ่งพาเครือข่ายชำระเงินของสหรัฐฯ
แรงจูงใจหลักประการหนึ่งของ Digital Euro คือการเสริมสร้างอธิปไตยทางการเงินของยุโรปและความเป็นอิสระเชิงยุทธศาสตร์ในด้านการชำระเงิน [27, 28] Digital Euro จะ “เสนอวิธีชำระเงินที่เป็นส่วนตัว ปลอดภัย และสร้างสรรค์แก่ประชาชนและธุรกิจ ในขณะที่ลดการพึ่งพาผู้ให้บริการนอกสหภาพยุโรป” ซึ่งหมายถึงเครือข่ายบัตรของสหรัฐฯ อย่าง Visa และ Mastercard ที่ครองตลาดการชำระเงินค้าปลีกในยุโรป [26, 28]
สำนักข่าว Reuters รายงานในเดือนมิถุนายน 2026 ว่า ความคิดริเริ่มนี้มีเป้าหมายในการ “ทำให้ยูโรโซนพึ่งพาบัตรเครดิตของสหรัฐฯ น้อยลง ในช่วงเวลาที่ความสัมพันธ์ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเริ่มเปราะบาง” ![]()
เจ้าหน้าที่ ECB อธิบายว่า โปรเจกต์นี้จำเป็นต่อ “การเสริมสร้างอธิปไตยทางการเงินของสหภาพยุโรป ลดความแตกแยกในการชำระเงินค้าปลีก และสนับสนุนบทบาทระหว่างประเทศของเงินยูโร” ![]()
Digital Euro จะช่วยให้ PSPs ในยุโรปมี “ทางเลือกอื่นที่ได้รับการยอมรับอย่างเต็มที่ โดยไม่มีค่าธรรมเนียมโครงสร้างหรือค่าดำเนินการ” ซึ่งจะช่วยเพิ่มอำนาจในการต่อรองกับเครือข่ายของสหรัฐฯ ![]()
