Oratomic สตาร์ทอัพพันล้าน ท้าทายความเชื่อเดิม ควอนตัมคอมพิวเตอร์ใช้ได้จริง ต้องการแค่ 10,000 คิวบิต

ในช่วงต้นปี 2026 สตาร์ทอัพเล็กๆ แห่งหนึ่งในเมืองพาซาดีน่า (Pasadena) รัฐแคลิฟอร์เนีย ได้ตีพิมพ์งานวิจัยที่ท้าทายความเชื่อหลักของวงการควอนตัมคอมพิวติ้ง นั่นคือการสร้างเครื่องจักรที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดและใช้งานได้จริง จำเป็นต้องใช้คิวบิต (qubits) หรือหน่วยประมวลผลควอนตัมหลายแสนถึงหลายล้านตัว แต่ Oratomic กลับมีข้อเรียกร้องที่ว่า อัลกอริทึมของ Shor (Shor's algorithm) ซึ่งเป็นอัลกอริทึมที่มีชื่อเสียงในการถอดรหัส สามารถทำงานได้โดยใช้คิวบิตเพียงประมาณ 10,000 ตัวเท่านั้น ซึ่งงานวิจัยนี้ได้ทำให้ Oratomic กลายเป็นหนึ่งในบริษัทที่ถูกจับตามากที่สุดในวงการควอนตัม race ในทันที

ด้วยเงินทุน Series A มูลค่าสูงถึง 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 1 หมื่นล้านบาท) ซึ่งนับเป็นหนึ่งในการระดมทุนรอบแรกที่ใหญ่ที่สุดในวงการควอนตัมคอมพิวติ้ง ปัจจุบัน Oratomic กำลังแข่งกับเวลาเพื่อสร้าง 'ควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ใช้งานได้จริงระดับสาธารณูปโภค' (utility-scale quantum computer) เครื่องแรกของโลกให้สำเร็จภายในปี 2030

Oratomic คือใคร?

Oratomic เป็นสตาร์ทอัพที่ตั้งอยู่ในพาซาดีน่า รัฐแคลิฟอร์เนีย โดยมุ่งเน้นการพัฒนาควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดและสามารถใช้งานได้ในระดับสาธารณูปโภค โดยใช้เทคโนโลยี 'คิวบิตอะตอมที่เป็นกลาง' (neutral-atom qubits) บริษัทเปิดตัวจากโหมดลับ (stealth mode) เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2026 โดยมีทีมผู้ก่อตั้งซึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันชั้นนำอย่าง Caltech, Harvard และ Google

จุดเด่นสำคัญและความก้าวหน้าทางการวิจัย

ข้อเรียกร้องหลักของ Oratomic คือ "การประมวลผลควอนตัมในระดับที่เกี่ยวข้องกับการเข้ารหัส (cryptographically relevant) สามารถทำได้ด้วยจำนวนคิวบิตที่น้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้ก่อนหน้านี้อย่างมาก" โดยงานวิจัยต้นกำเนิดของบริษัท ซึ่งตีพิมพ์บน arXiv (arXiv:2603.28627) และถูกกล่าวถึงโดย Caltech แสดงให้เห็นว่าอัลกอริทึมของ Shor สามารถทำงานในระดับที่มีนัยสำคัญต่อการเข้ารหัสได้ โดยใช้คิวบิตอะตอมแบบปรับโครงสร้างใหม่ได้ (reconfigurable atomic qubits) เพียงประมาณ 10,000 ตัว ซึ่งเป็นไปได้ด้วยสถาปัตยกรรมการแก้ไขข้อผิดพลาดควอนตัมแบบใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูง

• ก่อนหน้านี้ การประมาณการว่าควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำลายระบบเข้ารหัสได้จริงนั้น มักต้องการคิวบิตหลายแสนถึงหลายล้านตัว แต่งานของ Oratomic โต้แย้งว่า โค้ดแก้ไขข้อผิดพลาดควอนตัมที่มีอัตราสูง (high-rate quantum error-correcting codes), ชุดคำสั่งทางตรรกะที่มีประสิทธิภาพ (efficient logical instruction sets), และการออกแบบวงจรที่เหมาะสม (optimized circuit design) สามารถลดความต้องการดังกล่าวลงได้อย่างมาก
• บริษัทอธิบายแนวทางนี้ว่าเป็น "ระบบการแก้ไขข้อผิดพลาดที่มีประสิทธิภาพสูงแบบใหม่ โดยใช้เพียงแสงและอะตอม"
• การทดลองกับอะตอมที่เป็นกลางในปัจจุบันได้แสดงให้เห็นถึงการทำงานที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดแบบสากลแล้วในระดับที่ต่ำกว่าเกณฑ์การแก้ไขข้อผิดพลาด การประมวลผลบนแถวคิวบิตหลายร้อยตัว และการจัดเรียงแถวคิวบิตที่เกิน 6,100 ตัว ผู้เขียนงานวิจัยโต้แย้งว่าการขยายขนาดไปถึง 10,000 คิวบิตนั้นเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ด้วยเทคโนโลยีวิศวกรรมที่มีอยู่ในปัจจุบัน

ทีมผู้นำ

ทีมงานของ Oratomic ประกอบด้วยนักวิจัยชั้นนำจาก Caltech, Harvard และ Google โดยบุคคลที่มีชื่อปรากฏในประกาศเปิดตัวบริษัทและรายงานของ Caltech ได้แก่:

• Dolev Bluvstein — ผู้ร่วมก่อตั้ง อดีตนักวิจัยจาก Harvard ผู้เชี่ยวชาญด้านควอนตัมคอมพิวติ้งแบบอะตอมเป็นกลาง
• Madelyn Cain — หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ด้านทฤษฎีของ Oratomic และเป็นหนึ่งในผู้เขียนคนแรกของงานวิจัยสำคัญ
• Qian Xu — นักวิจัยของ Oratomic และเป็นอีกหนึ่งในผู้เขียนคนแรกของงานวิจัยสำคัญ
• Manuel Endres — ศาสตราจารย์จาก Caltech และบุคคลสำคัญในวงการควอนตัมคอมพิวติ้งแบบอะตอมเป็นกลาง
• John Preskill — ศาสตราจารย์ฟิสิกส์ทฤษฎี Richard P. Feynman แห่ง Caltech และเป็นหนึ่งในผู้เขียนอาวุโสของงานวิจัย
• สมาชิกคนอื่นๆ ในทีม: Jackson Ellis, Simon Evered, Andrew Glaetzle, Harry Levine, Hannah Manetsch, Lewis Picard, Nickolas Pilgram, Robbie King, Andrei Faraon, Hsin-Yuan (Robert) Huang

บริษัทเริ่มต้นด้วยพนักงาน 14 คน และขยายตัวอย่างรวดเร็วหลังจากการระดมทุน Series A โดยมีแผนที่จะขยายทีมงานด้านการผลิตฮาร์ดแวร์ การวิจัยอัลกอริทึม และทีมฟิสิกส์/วิศวกรรม

รายละเอียดการระดมทุน Series A

• มูลค่า: 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 1 หมื่นล้านบาท)
• นักลงทุนนำ: ARCH Venture Partners, Spark Capital และ Khosla Ventures
• นักลงทุนรายอื่น: Bezos Expeditions, Index Ventures, General Catalyst, Lowercarbon Capital, Bain Capital, Formation, Nebular, David and Scott Aaronson และอื่นๆ
• วัตถุประสงค์การใช้เงิน: ขยายกำลังการผลิตฮาร์ดแวร์ควอนตัม ขยายงานวิจัย และเพิ่มจำนวนพนักงานด้านฟิสิกส์และวิศวกรรม

ภารกิจที่ประกาศไว้

สร้างควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดและใช้งานได้จริงระดับสาธารณูปโภค เครื่องแรกของโลกให้สำเร็จภายในสิ้นทศวรรษนี้ (ก่อนปี 2030)

Oratomic ระบุเป้าหมายอย่างชัดเจนว่า "ควอนตัมคอมพิวเตอร์ระดับสาธารณูปโภคอยู่ใกล้แค่เอื้อม" และ "การวิ่งระยะสั้นได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว" โดยบริษัทกำลังดำเนินการบนแพลตฟอร์มอะตอมเป็นกลางที่มีการเชื่อมต่อคิวบิตแบบปรับโครงสร้างใหม่ได้ (ผ่านแหนบแสงและแถวอะตอม) ควบคู่กับการแก้ไขข้อผิดพลาดที่มีประสิทธิภาพสูง เพื่อให้ถึงจุดที่สามารถทำงานได้ทนทานต่อข้อผิดพลาดในเชิงพาณิชย์ และเป้าหมายของบริษัทนั้นตรงไปตรงมา คือ "สร้างควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ทนทานต่อข้อผิดพลาด เราจะไม่ดำเนินการพัฒนาผลิตภัณฑ์ระดับกลางหรือระบบเชิงพาณิชย์ใดๆ ระหว่างทาง"

นอกจากนี้ บริษัทยังประกาศความร่วมมือเชิงกลยุทธ์กับ Monarch Quantum (เมษายน 2026) เพื่อบูรณาการระบบโฟโตนิกส์เข้ากับสถาปัตยกรรมอะตอมเป็นกลาง โดยมุ่งเป้าไปที่ระบบที่มีคิวบิตทางกายภาพหลายหมื่นตัว ซึ่งเข้ารหัสเป็นคิวบิตเชิงตรรกะอีกหลายพันตัว

สรุป

Oratomic คือสตาร์ทอัพด้านควอนตัมคอมพิวติ้งแบบอะตอมเป็นกลางที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินอย่างงามและมีรากฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่ง พวกเขาโต้แย้งว่าจุดต่ำสุด (threshold) สำหรับควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดและใช้งานได้จริงนั้นอยู่ที่ ประมาณ 10,000 คิวบิต ซึ่งต่ำกว่าที่วงการส่วนใหญ่เคยคาดการณ์ไว้อย่างมาก ต้องขอบคุณความก้าวหน้าในโค้ดแก้ไขข้อผิดพลาดและสถาปัตยกรรมที่ออกแบบมาให้มีประสิทธิภาพสูง การระดมทุน Series A มูลค่า 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และกลุ่มนักลงทุนคุณภาพสูงเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความเชื่อมั่นอย่างแรงกล้าในแนวคิดนี้ บริษัทกำลังเร่งสร้างเครื่องจักรที่ทนทานต่อข้อผิดพลาดและใช้งานได้จริงภายในปี 2030 ด้วยทีมงานที่ดึงมาจากกลุ่มวิจัยอะตอมเป็นกลางชั้นนำของสหรัฐอเมริกา