สองยานอวกาศ บินผ่านดาวเคราะห์น้อยสองดวงในสุดสัปดาห์เดียว

ภายในสุดสัปดาห์เดียวกันของเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2026 หน่วยงานอวกาศสองชาติได้เผยแพร่ภาพถ่ายระยะใกล้ครั้งแรกของดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกสองดวงที่แตกต่างกัน ยานเทียนเหวิน-2 (Tianwen-2) ของจีนเปิดเผยว่าโคโมโอลีวา (Kamoʻoalewa) ซึ่งเป็น 'มิจัน' หรือควาซิ-จันทรา (quasi-moon) ของโลกนั้น มีขนาดเล็กกว่าที่คาดไว้ ผลการค้นพบนี้นักวิทยาศาสตร์ภารกิจกล่าวว่าจะทำให้การเก็บตัวอย่าง "ยากกว่าที่เคยทำในภารกิจของญี่ปุ่นและอเมริกา" ในขณะเดียวกัน ยานฮายาบูสะ 2 (Hayabusa2) ของญี่ปุ่นบินผ่านโทริฟูเนะ (Torifune) ด้วยความเร็วสูง และยืนยันว่าดาวเคราะห์น้อยนี้มีรูปร่างสองก้อนเชื่อมกันคล้าย 'มนุษย์หิมะ' (snowman) หรือ 'รูปถั่วลิสง' (contact-binary) ซึ่งมีความกว้างประมาณ 450 เมตร ภาพเหล่านี้ถือเป็นก้าวสำคัญคู่ที่หาได้ยากในการสำรวจดาวเคราะห์น้อย และส่งผลโดยตรงต่อวิทยาศาสตร์การเก็บตัวอย่างและการป้องกันดาวเคราะห์

เทียนเหวิน-2 กับโคโมโอลีวา: มิจันที่ทำให้นักประหลาดใจ

ภาพถ่าย: ยานเทียนเหวิน-2 ถ่ายภาพระยะใกล้ครั้งแรกของโคโมโอลีวาจากระยะประมาณ 20 กิโลเมตร (12.4 ไมล์) หลังจากทำการซ้อมรบเพื่อเข้าสู่วงโคจรในวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 2026 องค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) เผยแพร่ภาพดังกล่าวในวันที่ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 2026 แสดงให้เห็นดาวเคราะห์น้อยที่มีรูปร่างไม่สม่ำเสมอ

เกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อย: โคโมโอลีวา (หมายเลข 469219 หรือที่รู้จักในชื่อ 2016 HO3) เป็นดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกและเป็น 'ควาซิ-จันทรา' หรือ 'มิจัน' ของโลก ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ในสัดส่วน 1:1 กับโลก ทำให้มันอยู่ใกล้โลกแต่ไกลกว่าดวงจันทร์มาก ภาพใหม่เผยให้เห็นว่ามันมีขนาดเล็กกว่าที่คาดไว้ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ภารกิจกล่าวว่าการเก็บตัวอย่างจะ "ยากกว่าภารกิจก่อนหน้าของญี่ปุ่นและอเมริกา"

รายละเอียดการบินผ่าน: เทียนเหวิน-2 ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 2025 ด้วยจรวดลองมาร์ช 3B หลังจากเดินทางประมาณ 400 วัน ยานได้ทำการซ้อมรบในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2026 และเข้าใกล้มากที่สุดในวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 2026 ปัจจุบันยานโคจรรอบดาวเคราะห์น้อยและกำลังสำรวจหาจุดที่จะเก็บตัวอย่างก่อนจะพยายามเก็บตัวอย่างพื้นผิว

เป้าหมายถัดไป: หลังจากเก็บตัวอย่างจากโคโมโอลีวาแล้ว เทียนเหวิน-2 จะส่งตัวอย่างกลับมายังโลก (คาดว่าในปี ค.ศ. 2027 ผ่านแคปซูลที่เข้าสู่ชั้นบรรยากาศ) จากนั้นจะเดินทางต่อไปยังดาวหางในแถบหลัก

ฮายาบูสะ 2 กับโทริฟูเนะ: มนุษย์หิมะอวกาศที่ความเร็ว 5 กม./วินาที

ภาพถ่าย: เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 2026 ยานฮายาบูสะ 2 บินผ่านโทริฟูเนะและส่งภาพกลับมาเผยให้เห็นรูปร่างสองพูคล้าย 'มนุษย์หิมะ' หรือ 'รูปถั่วลิสง' (contact-binary asteroid) JAXA เผยแพร่ภาพถ่ายระยะใกล้ที่ถ่ายเพียงวินาทีก่อนถึงจุดใกล้ที่สุด แสดงรายละเอียดโครงสร้างที่ชัดเจน

เกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อย: โทริฟูเนะ (หมายเลข 98943 หรือรู้จักในชื่อ 2001 CC21) เป็นดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกประเภท S (หิน) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 450 เมตร ในขณะที่บินผ่าน มันอยู่ห่างจากโลกประมาณ 100 ล้านกิโลเมตร

รายละเอียดการบินผ่าน: ฮายาบูสะ 2 บินผ่านด้วยความเร็วสัมพัทธ์ 5 กม./วินาที (ประมาณ 18,000 กม./ชม.) และจุดใกล้ที่สุดประมาณ 800 เมตรถึง 1 กิโลเมตร ซึ่งถือเป็นการบินเฉียดดาวเคราะห์น้อยที่ใกล้ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศ การบินผ่านนี้เป็นการบินผ่านด้วยความเร็วสูงโดยไม่หยุดหรือโคจร การนำทางที่แม่นยำเป็นสิ่งสำคัญที่สุด และภารกิจนี้ทำหน้าที่ทดสอบว่ายานสามารถสกัดกั้นดาวเคราะห์น้อยขนาดเล็กที่เคลื่อนที่เร็วได้อย่างแม่นยำในการป้องกันโลกในอนาคต

เป้าหมายถัดไป: หลังจากบินผ่านโทริฟูเนะ ฮายาบูสะ 2 (ในภารกิจขยายเวลาที่เรียกว่า ฮายาบูสะทู# (Hayabusa2#)) จะโคจรเฉียดโลกอีกครั้งในปี ค.ศ. 2027 และ 2028 จากนั้นจะเดินทางไปพบกับดาวเคราะห์น้อย 1998 KY26 ซึ่งมีขนาดเล็กและหมุนเร็วมาก โดยมีกำหนดเดินทางถึงในปี ค.ศ. 2031

ความสำคัญในวงกว้างต่อการสำรวจดาวเคราะห์น้อย

• ซ้อมป้องกันโลก: การบินผ่านโทริฟูเนะของฮายาบูสะ 2 ถูกออกแบบมาเพื่อทดสอบการเข้าใกล้และการนำทางด้วยความเร็วสูงอย่างแม่นยำ ซึ่งเป็นทักษะเดียวกับที่จำเป็นในการสกัดกั้นและเบี่ยงเบนดาวเคราะห์น้อยที่อาจเป็นอันตราย JAXA ระบุว่าการบินผ่านนี้เป็น "การสาธิตเทคโนโลยีเพิ่มเติมที่ช่วยในการป้องกันโลก"
• ความท้าทายในการเก็บตัวอย่าง: การค้นพบของเทียนเหวิน-2 ที่ว่าโคโมโอลีวามีขนาดเล็กกว่าที่คาดไว้ ตอกย้ำว่าเรารู้จักวัตถุเหล่านี้น้อยเพียงใดก่อนที่จะไปถึง และเทคนิคการเก็บตัวอย่างต้องปรับตัวได้มากเพียงใด คาดว่าการเก็บตัวอย่างจะ "ยากกว่าภารกิจก่อนหน้า" เนื่องจากขนาดที่ไม่คาดคิดของดาวเคราะห์น้อย
• สองกลยุทธ์ในการศึกษาดาวเคราะห์น้อย: การเยือนคู่นี้แสดงให้เห็นกลยุทธ์สองแบบที่เสริมกัน — การเก็บตัวอย่างแบบโคจรช้า (เทียนเหวิน-2 ช้าและเข้าใกล้ โคจรรอบเป้าหมาย) กับ การบินผ่านสำรวจด้วยความเร็วสูง (ฮายาบูสะ 2 รวดเร็วและแม่นยำ บินผ่านที่ 5 กม./วินาที) — ทั้งสองแบบให้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมที่มีค่า
• ข้อมูลระยะใกล้ที่หายาก: ก่อนภารกิจเหล่านี้ ทั้งโคโมโอลีวาและโทริฟูเนะรู้จักกันเพียงเป็นจุดแสงจางๆ ในกล้องโทรทรรศน์ ภาพใหม่ให้ข้อมูลรูปร่าง ขนาด คุณสมบัติพื้นผิว และองค์ประกอบเบื้องต้นของวัตถุเหล่านี้เป็นครั้งแรก