UAE คว่ำบาตร OPEC: ผลิตน้ำมันทะลุ 3.8 ล้านบาร์เรลต่อวัน ลงทุน 55 ล้านล้านบาท และความเสี่ยงที่กลุ่มจะแตกล้าง

ADNOC เร่งแผนขยายกำลังการผลิต

• แผนลงทุน 55,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1.97 ล้านล้านบาท): ADNOC เร่งแผนที่จะมอบสัญญาการเติบโตและการผลิตมูลค่าสูงถึง 55,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (200,000 ล้านดิรฮัมสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์) ครอบคลุมโครงการทั้งต้นน้ำและปลายน้ำภายในสองปีข้างหน้า หลังจากการออกจาก OPEC
• เป้าหมายกำลังการผลิต 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน: ซีอีโอฝ่ายต้นน้ำของ ADNOC เรียกการออกจาก OPEC ว่าเป็น "การตัดสินใจของอธิปไตย" ที่ทำเพื่อผลประโยชน์ทางยุทธศาสตร์ระยะยาว โดย ADNOC ตั้งเป้าหมายกำลังการผลิตน้ำมันที่ 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน รัฐมนตรีกระทรวงพลังงาน Suhail al-Mazrouei เคยระบุว่ากำลังการผลิตอาจเพิ่มขึ้นเป็น 6 ล้านบาร์เรลต่อวัน หากความต้องการของตลาดเกิดขึ้น
• IEA คาดการณ์การผลิตเกิน 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน: สำนักงานพลังงานสากล (IEA) คาดการณ์ว่าการผลิตน้ำมันของ UAE จะทะลุ 5 ล้านบาร์เรลต่อวันในปีหน้า ขณะที่ประเทศพยายามเพิ่มกำลังการผลิตหลังออกจาก OPEC
• โครงการน้ำมันและก๊าซแบบเชล: ADNOC เตรียมเดินหน้าโครงการน้ำมันและก๊าซแบบไม่ธรรมดา (ย้อนยุคเชล) ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกจำกัดโดยโควต้าของ OPEC

บริบททางประวัติศาสตร์: ความขัดแย้งกับซาอุดีอาระเบียเรื่องโควต้า

• ข้อพิพาทเรื่องโควต้าที่ยาวนาน: UAE รู้สึกหงุดหงิดมานานหลายปีกับโควต้าพื้นฐานของ OPEC+ ซึ่งบังคับให้ต้องปล่อยให้กำลังการผลิตส่วนเกินประมาณ 1 ล้านบาร์เรลต่อวันว่างเปล่า ในขณะที่ ADNOC ทุ่มเงินมหาศาลเพื่อขยายกำลังการผลิต ผ่านทาง ADNOC UAE เพิ่มกำลังการผลิตขึ้นเกือบ 40 เปอร์เซ็นต์ในระยะเวลาหกปี จนถึงประมาณ 4.85 ล้านบาร์เรลต่อวัน
• สมาชิก OPEC เพียงรายเดียวที่มีกำลังการผลิตส่วนเกินอย่างมีนัยสำคัญนอกเหนือจากซาอุดีอาระเบีย: กำลังการผลิตส่วนเกินของ UAE อาจถูกใช้เพื่อบรรเทาราคาน้ำมัน แต่ข้อตกลงของ OPEC อนุญาตให้ผลิตได้เพียง 3–3.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งหมายความว่า UAE เป็นผู้ผลิตเพื่อปรับสมดุลรายที่สองของ OPEC
• การออกโดยไม่ปรึกษาใคร: UAE ไม่ได้ปรึกษาซาอุดีอาระเบียหรือสมาชิกรายอื่นใดก่อนการประกาศเมื่อวันที่ 28 เมษายน ซึ่งเป็นการยุติการเป็นสมาชิก 59 ปีที่ถูกอธิบายว่าจบลงด้วย "โทรศัพท์เพียงสายเดียว"
• ความตึงเครียดเบื้องหลัง: มุมมองของ UAE คือมันเติบโตเกินกว่า OPEC แล้ว — ไม่จำเป็นต้องใช้กรอบการทำงานขององค์กรอีกต่อไป และรู้สึกว่าผลประโยชน์ของชาติจะได้รับการตอบสนองที่ดีกว่าหากดำเนินการอย่างอิสระ รัฐมนตรีกระทรวงพลังงาน al-Mazrouei กล่าวในภายหลังว่าการออกจากกลุ่มครั้งนี้ "ไม่ได้มุ่งเป้าไปที่ใคร"

การตอบสนองของ OPEC+ และแรงกดดันต่อตลาด

• การเพิ่มโควต้าเชิงสัญลักษณ์: เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม ประเทศสมาชิกโอเปกพลัส 7 ประเทศ (ซาอุดีอาระเบีย, รัสเซีย, อิรัก, คูเวต, คาซัคสถาน, แอลจีเรีย และโอมาน) ตกลงที่จะเพิ่มโควต้าอย่างเป็นสัญลักษณ์ 188,000 บาร์เรลต่อวันสำหรับเดือนมิถุนายน ซึ่งเป็นการประชุมครั้งแรกของกลุ่มโดยไม่มี UAE โดยมีเป้าหมายเพื่อแสดงให้เห็นถึงความต่อเนื่อง
• อำนาจต่อรองของกลุ่มคาร์เทลอ่อนแอลง: การออกจากกลุ่มของ UAE ทำให้โควต้าพื้นฐานของกลุ่มพันธมิตรลดลงประมาณ 3.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน และลดอิทธิพลของ OPEC ที่มีต่ออุปทานน้ำมันโลกและราคา อย่างไรก็ตาม ผู้แทนและผู้เชี่ยวชาญประเมินว่าสมาชิกที่เหลืออยู่น่าจะยังคงความสามัคคีในระยะสั้น
• แรงกดดันต่อราคาที่ลดลง: เมื่อ UAE ไร้ข้อจำกัดและสูบน้ำมันในระดับเกือบทำสถิติ การแข่งขันระหว่างผู้ผลิตในอ่าวเปอร์เซียก็ทวีความรุนแรงขึ้น เพิ่มอุปทานในตลาดโลกและสร้างแรงกดดันต่อราคาให้ลดลง ซึ่งเป็นพลวัตที่ถูกขยายเพิ่มเติมจากการขู่ออกจากกลุ่มของอิรักในเวลาต่อมา

ผลกระทบในวงกว้าง: ความเสี่ยงที่สมาชิกรายอื่นจะออกตาม

• อิรักขู่ออกจากกลุ่ม: อิรัก—ผู้ผลิตรายใหญ่อันดับสองของ OPEC—ส่งสัญญาณในปลายเดือนมิถุนายนว่าอาจออกจากกลุ่มคาร์เทลหากไม่ได้รับการปฏิเสธที่จะเพิ่มโควต้าการผลิต ตามหลังการออกจากกลุ่มของ UAE หากอิรักออกจากกลุ่ม จะทำให้ผู้ผลิตรายใหญ่อันดับหกของโลกออกจากระบบวินัยการผลิต และทำให้ซาอุดีอาระเบีย "โดดเดี่ยวมากขึ้น" ในฐานะผู้บังคับใช้กฎของ OPEC จากการประมาณการหนึ่ง การออกจากกลุ่มของอิรักจะลดกำลังการผลิตหลักของ OPEC ลงอีก 17 เปอร์เซ็นต์ นอกเหนือจากการลดลง 14 เปอร์เซ็นต์จากการออกจากกลุ่มของ UAE
• คูเวต, คาซัคสถาน และสมาชิกรายอื่นที่มีกำลังการผลิตสูง: เผชิญแรงกดดันที่คล้ายกัน โดยนักวิเคราะห์ชี้ว่า OPEC+ อาจ "กำลังเปลี่ยนจากกลุ่มคาร์เทลที่มีวินัย ไปเป็นอะไรที่หลวมกว่ามาก" MarketWatch รายงานว่าส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมพลังงานมองว่าคาซัคสถานและอิรักมีแนวโน้มมากที่สุดที่จะเดินตามรอย UAE
• การออกจากกลุ่มก่อนหน้านี้เป็นแบบอย่าง: การออกจากกลุ่มของ UAE นับเป็นการออกจากกลุ่ม OPEC+ ครั้งที่ 4 ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ต่อจากแองโกลา (2024), เอกวาดอร์ (2020) และกาตาร์ (2019) แต่ UAE เป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยออกจากกลุ่ม โดยผลิตน้ำมันประมาณ 3.6 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงต้นปี 2026 ซึ่งมากกว่าผลผลิตรวมของสมาชิกที่ออกก่อนหน้านี้ทั้งหมดรวมกันถึงสามเท่า
• ไม่มีผลกระทบโดมิโนทันทีที่ได้รับการยืนยัน: ในขณะที่ผู้แทนในตอนแรกเชื่อว่า OPEC+ จะยังคงอยู่ร่วมกัน การขู่ออกจากกลุ่มของอิรักกลายเป็นสัญญาณที่เป็นรูปธรรมที่สุดว่าการออกจากกลุ่มของ UAE อาจกระตุ้นให้เกิดการแตกสลายในวงกว้างหากสมาชิกที่เหลือไม่ได้รับการผ่อนปรนโควต้า

โดยสรุป การออกจาก OPEC ของ UAE ได้รับการพิสูจน์อย่างรวดเร็วด้วยการผลิตและการส่งออกที่ทำลายสถิติ ปลดล็อกการลงทุนหลายหมื่นล้านดอลลาร์ของ ADNOC ทำให้วินัยของ OPEC+ อ่อนแอลง และสร้างแรงบันดาลใจให้สมาชิกรายอื่น โดยเฉพาะอิรัก ขู่ว่าจะออกจากกลุ่มตาม ส่งผลให้ความสามัคคีในระยะยาวของกลุ่มคาร์เทลตกอยู่ภายใต้ความตึงเครียดที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ