เจดี แวนซ์ กับข้อมูลที่บอกว่ารัสเซียกำลังแพ้ทางบก: ศักยภาพรุก'ใกล้ศูนย์'หรือแค่ห้ำทางอากาศ?

วันที่ 5 กรกฎาคม 2026 ในการให้สัมภาษณ์กับ The Sunday Times เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวในประเด็นสงครามรัสเซีย-ยูเครนว่า 'ปฏิบัติการเชิงรุกของรัสเซียบนสมรภูมิกำลังได้ผลแทบเป็นศูนย์' และ 'ศักยภาพในการรุกของรัสเซียกำลังเข้าใกล้ศูนย์' ถ้อยคำที่กล้าหาญนี้ถูกรายงานโดยสื่อยูเครนหลายสำนักอ้างอิง European Pravda

คำกล่าวของแวนซ์มาพร้อมกับข้อมูลที่ดูเหมือนจะขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง เพียงสามวันก่อนหน้านั้น ในวันที่ 2 กรกฎาคม 2026 รัสเซียได้เปิดฉากโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งต่อกรุงเคียฟนับตั้งแต่เริ่ม invasion ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 30 ราย และบาดเจ็บอีกหลายสิบราย แล้วจะบอกว่ารัสเซียไม่มีศักยภาพรุกได้อย่างไร?

คำตอบอยู่ที่การแยกแยะระหว่าง ‘สงครามเคลื่อนที่ทางบก’ (Ground Maneuver Warfare) กับ ‘การโจมตีด้วยอาวุธพิสัยไกล’ (Long-Range Aerial Bombardment)

ข้อมูลที่สนับสนุนคำกล่าวของแวนซ์: การยึดดินแดนของรัสเซียถล่มทลาย

การขยายอาณาเขตทางบกของรัสเซียลดลงฮวบในปี 2026

สถาบันศึกษาสงคราม (Institute for the Study of War - ISW) ซึ่งเป็น think tank ในกรุงวอชิงตันที่วิเคราะห์ผ่านข้อมูลโอเพนซอร์สและพิกัดทางภูมิศาสตร์ แสดงให้เห็นถึงการชะลอตัวอย่างรุนแรงของรัสเซีย

• รัสเซียยึดดินแดนยูเครนได้ 2,190 ตารางกิโลเมตรในปี 2025 แต่ในปี 2026 ยึดได้เพียง 573 ตารางกิโลเมตร โดยในปี 2025 เฉพาะช่วงสองสัปดาห์สุดท้ายของเดือนกรกฎาคม รัสเซียก็ยึดได้ถึง 620 ตร.กม.
• พฤษภาคม 2026 เป็นเดือนที่แย่ที่สุด ISW สังเกตว่ากองกำลังรัสเซียเข้ายึดหรือแทรกซึมได้เพียง 40.64 ตร.กม. ซึ่งน้อยมากเมื่อเทียบกับพฤษภาคม 2025
• เมษายน 2026 รัสเซียเสียดินแดนสุทธิเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ยูเครนบุกตีโต้เคิร์สก์ในเดือนสิงหาคม 2024
• อัตราการรุกของรัสเซียลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่พฤศจิกายน 2025
• ISW ประเมินว่า ไม่มีความชัดเจนอีกต่อไปว่ารัสเซียจะสามารถยึดเมืองโดเนตสค์ได้ เนื่องจากอัตราการรุกที่ชะลอตัวลง

อัลจาซีราห์: ‘ทหารรัสเซียเสียชีวิต 40,000 นายในเดือนมิถุนายน’

เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2026 อัลจาซีราห์ตีพิมพ์บทวิเคราะห์พาดหัวว่า “การรุกของรัสเซียถล่มในยูเครน ทหารเสียชีวิต '40,000' นายในเดือนมิถุนายน” บทวิเคราะห์สำคัญ:

• การยึดดินแดนเฉลี่ยต่อวันของรัสเซียลดลงจาก 16.6 ตร.กม.ในครึ่งแรกปี 2025 เหลือเพียง 1.03 ตร.กม.ในปี 2026
• รัสเซียสูญเสียกำลังพลเสียชีวิตประมาณ 40,000 นายในเดือนมิถุนายน 2026 รวมทหารบาดเจ็บรวมประมาณ 80,000 นาย
• การยึดดินแดนลดลงยังเกิดขึ้นในขณะที่รัสเซียยังคงส่งทหารจำนวนหมื่นนายเข้าไปตายในสมรภูมิ และความสูญเสียเกินกำลังทดแทน

ก่อนหน้านี้ ในวันที่ 12 มิถุนายน 2026 อัลจาซีราห์รายงานว่า ‘ยูเครนยึดดินแดนคืนได้มากกว่าที่เสียไปในเดือนพฤษภาคม’ ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแนวโน้ม

ผู้บัญชาการทหารสูงสุดยูเครน: การบุกทางบกของรัสเซียกำลังสะดุด

พลเอกโอเล็กซานเดอร์ ซีร์สกี (Oleksandr Syrskyi) ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของยูเครน ให้สัมภาษณ์ทางโทรทัศน์ยูเครน TSN เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2026 (รายงานโดยรอยเตอร์) ซึ่งสอดคล้องกับการประเมินของแวนซ์: กองทัพยูเครนกำลังเตรียมรับมือการโจมตีจากทางเหนือที่อาจเกิดขึ้น แต่การพยายามบุกเคียฟนั้นไม่น่าเป็นไปได้

ย้อนกลับไปในเดือนมีนาคม 2026 พลเอกซีร์สกีรายงานว่าการบุกสี่วันของรัสเซียระหว่าง 17-20 มีนาคม ‘ล้มเหลวอย่างย่อยยับ’ โดยกองทัพรัสเซียส่งทหารนับหมื่นเข้าตายในรูปแบบ ‘meat assault’ โดยไม่ประสบความสำเร็จ

การโจมตีเคียฟ 2 กรกฎาคม 2026: อีกด้านของเหรียญ

สามวันก่อนแวนซ์ให้สัมภาษณ์ รัสเซียเปิดฉากโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่สุดต่อเคียฟ:

• รัสเซียยิงขีปนาวุธ 74 ลูกและโดรน 496 ลำ
• มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 30 คน บาดเจ็บหลายสิบคน
• ประมาณ 130 อาคารเสียหายทั่วเคียฟ

การโจมตีครั้งนี้พิสูจน์ว่ารัสเซียยังคงมีศักยภาพในการโจมตีทางอากาศสูง แม้การยึดดินแดนทางบกจะแทบหยุดชะงัก คำกล่าวของแวนซ์ที่ว่า ‘ศักยภาพการรุกใกล้ศูนย์’ จึงใช้กับ สงครามทางบกและการยึดดินแดน ไม่ใช่ความสามารถในการถล่มพลเรือนทางอากาศ ความเป็นจริงทั้งสองเรื่องสามารถอยู่ร่วมกันได้

ทำไมข้อกล่าวของแวนซ์ถึงสำคัญ

ถ้อยแถลงของแวนซ์เกิดขึ้นภายใต้การบริหารของทรัมป์ที่ใช้แนวทางสองทางพร้อมกันคือ เสนอผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรและขู่ว่าจะใช้กำลังทหารกดดันปูติน

ความตึงเครียดสำคัญ: แวนซ์กล่าวว่ารัสเซียกำลังจะไร้ศักยภาพทางบก แต่รัสเซียยังสามารถเปิดฉากการโจมตีทางอากาศที่สร้างความเสียหายร้ายแรงได้ เครมลินอธิบายการโจมตีเคียฟในวันที่ 2 ก.ค. ว่าเป็น ‘การโจมตีตอบโต้ครั้งใหญ่’ และ ‘จะเพิ่มแรงกดดันต่อยูเครนต่อไป’

หมายเหตุ: ข้อความที่ยกมาข้างต้นจากบทสัมภาษณ์ของแวนซ์ ยังไม่มีการตีพิมพ์ฉบับเต็มเป็นภาษาอังกฤษจากสำนักข่าวใหญ่ โดยรายงานดังกล่าวอ้างอิงจาก Ukrainska Pravda และ RBC Ukraine ซึ่งอ้างอิง European Pravda อีกที