รายงาน Bitdefender 2025: ภัยโจมตีด้วย AI อาจไม่มากอย่างที่คิด แต่การปกปิดเหตุรั่วไหลกำลังน่าห่วง

AI: ความกังวลสูงกว่าความเป็นจริงหรือไม่

ประเด็นสำคัญของรายงานคือช่องว่างระหว่าง “สิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญกังวล” กับ “ความถี่ที่ตรวจพบจริง” ของภัยคุกคามที่ใช้ AI

ผู้ตอบแบบสำรวจ 67% เชื่อว่าการโจมตีที่ขับเคลื่อนด้วย AI เพิ่มขึ้น และ 58% ระบุว่ามัลแวร์ที่ใช้ AI เป็นความกังวลอันดับหนึ่ง อย่างไรก็ตาม รายงานระบุว่าความแพร่หลายจริงของการโจมตีที่เสริมด้วย AI ยังต่ำกว่าที่หลายคนคาดการณ์ไว้

ขณะเดียวกัน ภัยดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงเรื่องไกลตัว เพราะ 63% ขององค์กรระบุว่าเคยเผชิญการโจมตีที่เกี่ยวข้องกับ AI ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ผู้โจมตียังใช้เครื่องมือ Generative AI เพื่อช่วยให้ผู้โจมตีที่มีทักษะไม่สูงสามารถดำเนินการได้เร็วขึ้นและลดระยะเวลาตั้งแต่เริ่มเจาะระบบจนถึงสร้างความเสียหาย

เมื่อถามถึง Generative AI ในฐานะภัยคุกคาม 96% ของผู้ตอบเห็นว่าเป็นภัยต่อภูมิทัศน์ความปลอดภัยไซเบอร์ และ 36% ระบุว่าการนำ AI ไปใช้ในทางมุ่งร้ายกำลังเร่งตัวขึ้น

ลดพื้นผิวการโจมตี กลายเป็นภารกิจอันดับหนึ่ง

เป็นครั้งแรกที่ การลดพื้นผิวการโจมตี หรือการลดช่องทางและทรัพยากรที่ผู้โจมตีอาจใช้เจาะระบบ กลายเป็นลำดับความสำคัญสูงสุดของทีมความปลอดภัย โดย 68% ของผู้นำด้านความปลอดภัยเห็นว่าการปิดใช้งานเครื่องมือและแอปพลิเคชันที่ไม่จำเป็นเป็นเรื่องสำคัญ

สัดส่วนดังกล่าวสูงเป็นพิเศษในสหรัฐฯ ที่ 75% และสิงคโปร์ที่ 71% เหตุผลสำคัญคือการโจมตีระดับรุนแรง 84% ใช้เทคนิค Living off the Land (LOTL) ซึ่งหมายถึงการนำเครื่องมือที่ถูกต้องและมีอยู่แล้วในระบบ เช่น PowerShell, WMI และ PsExec มาใช้ในทางโจมตี เครื่องมือเหล่านี้มักได้รับความไว้วางใจจากระบบรักษาความปลอดภัยและผู้ดูแลระบบ

พูดให้เห็นภาพคือ ผู้โจมตีไม่ได้จำเป็นต้อง “พังประตู” เสมอไป แต่อาจใช้ข้อมูลประจำตัวที่ขโมยมาแล้ว “ล็อกอินเข้าระบบ” จากนั้นอาศัยเครื่องมือภายในเพื่อหลบเลี่ยงการตรวจจับ แนวโน้มนี้ทำให้การพึ่งพาการตรวจจับเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ และผลักดันให้องค์กรต้องลดบัญชีผู้ดูแลระบบที่ไม่ได้ใช้ แอปพลิเคชันที่ไม่มีการใช้งาน และสิทธิ์การเข้าถึงที่มากเกินจำเป็น

ช่องว่างระหว่าง C-suite กับทีมหน้างาน

รายงานพบความแตกต่างอย่างมากระหว่างมุมมองของผู้บริหารระดับสูงกับผู้จัดการที่รับผิดชอบงานปฏิบัติการโดยตรง

• ช่องว่างด้านความมั่นใจ: ผู้บริหารระดับ C-suite 45% ระบุว่า “มั่นใจมาก” ว่าองค์กรสามารถจัดการความเสี่ยงไซเบอร์ได้ แต่ผู้จัดการระดับกลางที่มีความมั่นใจในระดับเดียวกันมีเพียง 19%
• ลำดับความสำคัญไม่ตรงกัน: ผู้บริหาร 41% จัดให้การนำเครื่องมือ AI มาใช้เป็นภารกิจอันดับแรก ขณะที่ผู้จัดการระดับกลาง 35% ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยบนคลาวด์และการจัดการตัวตนผู้ใช้มากที่สุด

ความแตกต่างนี้อาจนำไปสู่การลงทุนที่ไม่สอดคล้องกับความเสี่ยงจริง และทำให้การแก้ปัญหาด้านความปลอดภัยในงานประจำล่าช้า ขณะที่ผู้บริหารมองภาพรวมเชิงกลยุทธ์ ทีมหน้างานต้องรับมือกับบัญชีผู้ใช้ สิทธิ์เข้าถึง ระบบคลาวด์ และเครื่องมือจำนวนมากในแต่ละวัน

วิกฤตการปกปิดเหตุรั่วไหล

หนึ่งในข้อค้นพบที่น่ากังวลที่สุดคือแรงกดดันให้ทีมรักษาความปลอดภัย “เงียบไว้ก่อน” หลังเกิดเหตุ

• ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย 58% ระบุว่าเคยถูกสั่งให้เก็บเหตุข้อมูลรั่วไหลเป็นความลับ แม้จะเชื่อว่าควรรายงานเหตุการณ์ดังกล่าว
• ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้น 38% เมื่อเทียบกับผลการศึกษาของ Bitdefender ในปี 2023
• ผู้ดำรงตำแหน่ง CISO และ CIO มีแนวโน้มรู้สึกถึงแรงกดดันดังกล่าวมากกว่าบุคลากรระดับปฏิบัติการ

ความแตกต่างระหว่างประเทศก็ชัดเจนเช่นกัน โดยสิงคโปร์มีสัดส่วนสูงสุดที่ 75.7% ตามด้วยสหรัฐฯ 73.8% สหราชอาณาจักร 58.1% อิตาลี 52.8% เยอรมนี 48.4% และฝรั่งเศสต่ำสุดที่ 35.4%

Bitdefender เตือนว่าวัฒนธรรมการปกปิดอาจกระทบต่อการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ความไว้วางใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และความสามารถในการฟื้นตัวขององค์กรในระยะยาว การไม่รายงานเหตุการณ์ที่ควรรายงานยังทำให้เกิดคำถามด้านหน้าที่ตามกฎหมายและความโปร่งใสในการจัดการข้อมูลข้ามพรมแดน

ประเด็นอธิปไตยของข้อมูล: สิ่งที่รายงานระบุและไม่ได้ระบุ

รายงานฉบับเผยแพร่ต่อสาธารณะและบทความของ Bitdefender ไม่มีหัวข้อแยกที่ระบุโดยตรงว่า “อธิปไตยของข้อมูล” (data sovereignty) ดังนั้นจึงไม่ควรสรุปว่ารายงานมีตัวเลขเฉพาะในประเด็นนี้

อย่างไรก็ตาม รายงานนำเสนอผลตามประเทศ และกล่าวถึงแรงกดดันด้านกฎระเบียบข้ามพรมแดน รวมถึงหน้าที่ในการรายงานเหตุข้อมูลรั่วไหลในบริบทของผลสำรวจเรื่องการปกปิดเหตุการณ์ ความแตกต่างตั้งแต่ 35.4% ในฝรั่งเศสถึง 75.7% ในสิงคโปร์อาจสะท้อนสภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบและความคาดหวังเรื่องการจัดการข้อมูลที่แตกต่างกัน แต่แหล่งข้อมูลไม่ได้พิสูจน์ความสัมพันธ์เชิงสาเหตุดังกล่าวโดยตรง

ความท้าทายในการลดพื้นผิวการโจมตี

ผู้ตอบแบบสำรวจเลือกความท้าทายได้สูงสุด 3 ข้อ โดยประเด็นที่พบมากที่สุด ได้แก่

• การรักษาสมดุลระหว่างความปลอดภัยกับความสะดวกในการใช้งาน: 37%
• การเชื่อมต่อระบบเก่ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่: 35%
• ภูมิทัศน์ภัยคุกคามที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว: 34%
• การโจมตีห่วงโซ่อุปทานซอฟต์แวร์จากผู้ให้บริการภายนอก: 32%
• การติดตั้งแพตช์ให้ทันเวลา: 30%
• ผู้ใช้ที่มีสิทธิ์มากเกินความจำเป็น: 24%
• ความยากในการป้องกันการใช้เครื่องมือที่ถูกต้องในทางที่ผิด: 23%

รายงานยังชี้ว่าเครื่องมือที่มีจำนวนมากเกินไปและระบบที่ซับซ้อนกำลังถ่วงการทำงานของทีมความปลอดภัย การลดบัญชีแอดมินที่ไม่ได้ใช้ แอปพลิเคชันที่ไม่มีการใช้งาน และสิทธิ์ที่เกินจำเป็น จึงกลายเป็นแนวป้องกันด่านสำคัญ

สรุป: เกมความปลอดภัยเปลี่ยนจาก “จับให้ได้” เป็น “ลดโอกาสให้เกิด”

ภาพรวมจากรายงาน Bitdefender 2025 สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมความปลอดภัยไซเบอร์อย่างชัดเจน

1. การโจมตีแบบแฝงตัวและ LOTL กลายเป็นรูปแบบสำคัญ โดยผู้โจมตีอาศัยข้อมูลประจำตัวและเครื่องมือที่องค์กรมีอยู่แล้ว
2. การลดพื้นผิวการโจมตีเป็นลำดับความสำคัญสูงสุดของทีมความปลอดภัย 68%
3. ความกังวลเกี่ยวกับ AI อยู่ในระดับสูง แต่ความแพร่หลายจริงของการโจมตีที่เสริมด้วย AI ยังต่ำกว่าการรับรู้ของผู้ตอบบางส่วน
4. ช่องว่างด้านความมั่นใจและลำดับความสำคัญระหว่างผู้บริหารกับทีมปฏิบัติการอาจทำให้การลงทุนไม่ตรงจุด
5. ผู้เชี่ยวชาญมากกว่าครึ่งเคยถูกกดดันให้ปกปิดเหตุข้อมูลรั่วไหล และแนวโน้มนี้แย่ลงอย่างมากเมื่อเทียบกับปี 2023 ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการปฏิบัติตามกฎระเบียบและความเชื่อมั่น

รายงานไม่มีส่วนวิเคราะห์ data sovereignty โดยเฉพาะ แต่ผลที่แตกต่างกันระหว่างประเทศทำให้เห็นว่าการรายงานเหตุรั่วไหล ความโปร่งใส และข้อกำหนดด้านข้อมูลยังเป็นโจทย์ที่องค์กรข้ามพรมแดนต้องจัดการอย่างระมัดระวัง