บริษัทซื้อ AI กันเป็นว่าเล่น แต่ใช้กันแค่ผิวเผิน สตาร์ทอัพสตรีรายนี้มีคำตอบ

บริษัทต่างๆ กำลังซื้อเครื่องมือ AI กันอย่างคึกคัก การศึกษาโดย CambrianEdge.ai พบว่า 88% ขององค์กรได้นำ AI มาใช้ในอย่างน้อยหนึ่งฟังก์ชัน แต่ส่วนใหญ่เป็นการใช้แบบผิวเผิน — 37% ขององค์กรใช้ AI โดยแทบไม่มีการปรับเปลี่ยนกระบวนการทางธุรกิจเลย การสำรวจในปี 2026 จากผู้ใช้ AI จำนวน 775 คนใน 104 องค์กร พบว่า 55% ของมืออาชีพมองว่าการใช้ AI แบบแยกส่วนของแต่ละบุคคลโดยขาด 'ขั้นตอนการทำงานระหว่างมนุษย์กับ AI' (human-AI workflows) ที่มีโครงสร้างชัดเจน เป็นอุปสรรคใหญ่ที่สุดในการนำมาใช้

เทคโนโลยีไม่ใช่ปัญหาคอขวด แต่ 'มนุษย์' ต่างหาก นั่นคือแนวคิดหลักของ Atheni AI สตาร์ทอัพจากลอนดอนที่เพิ่งระดมทุน Pre-seed มูลค่า 350,000 ปอนด์ (ประมาณ 440,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 15.5 ล้านบาท) เพื่อปิดช่องว่างระหว่างการซื้อ AI กับการใช้มันอย่างมีประสิทธิภาพ

ปัญหา ‘ขับเฟอร์รารี่ไปจ่ายตลาด’

Louise Ballard ผู้ร่วมก่อตั้ง Atheni AI อธิบายสถานการณ์ในองค์กรอย่างตรงไปตรงมา: “ผู้คนมีเครื่องมือ แต่กลับติดอยู่ที่การใช้แค่ผิวเผิน ไม่ใช่เพราะพวกเขาทำไม่ได้ แต่เพราะมันยากที่จะรู้วิธีใช้ AI ให้ดีได้ด้วยการทำแต่เรื่องพื้นฐาน” ในการประชุมสุดยอด Tech.eu เธอพูดชัดเจนยิ่งขึ้นว่า องค์กรมี “เฟอร์รารี่ที่ถูกเอาไว้ขับไปจ่ายกับข้าว” — เทคโนโลยีที่ทรงพลังถูกใช้เพื่อทำงานไร้ค่าต่ำต้อย

วิธีการของ Atheni AI ไม่ใช่การสร้างโมเดล AI ตัวใหม่ แต่ทีมงานมุ่งเน้นไปที่ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม (Behaviour Change) แพลตฟอร์มของพวกเขาทำหน้าที่เป็น ‘โค้ชดิจิทัล’ ที่สอดแทรกคำแนะนำเฉพาะบุคคลและเฉพาะบทบาทหน้าที่เข้าไปในกระบวนการทำงานประจำวัน มันเป็นระบบที่ไม่ยึดติดกับค่ายใดค่ายหนึ่ง (Vendor-agnostic) จึงทำงานร่วมกับ ChatGPT, Claude, Copilot และเครื่องมืออื่นๆ ได้โดยไม่ล็อกผู้ใช้ไว้ที่ระบบเดียว เป้าหมายคือการพาพนักงานก้าวข้ามการทำงานพื้นฐานอย่างการสรุปความหรือร่างอีเมล ไปสู่การทำงานในระดับใหม่ที่มีมูลค่าสูงกว่า

ทำไมการฝึกอบรมแบบเดิมถึงเหมือน ‘เรียนเปียโนครั้งเดียว หวังจะเล่นคอนแชร์โต’

Ballard โต้แย้งว่าการฝึกอบรมขององค์กรแบบเดิมล้มเหลวด้วยเหตุผลสามข้อที่เชื่อมโยงกัน:

1. การฝึกอบรมเป็นแบบเหมารวมและล้าสมัยทันที “การฝึกอบรมมันเหมารวมเกินไป และล้าสมัยทันทีที่ปล่อยออกมา” Ballard กล่าวในโพสต์ LinkedIn ในการให้สัมภาษณ์พอดแคสต์ เธอสังเกตว่าวิดีโอฝึกอบรมแบบดั้งเดิมผลิตครั้งเดียวแล้วก็ล้าสมัยอย่างรวดเร็วเพราะเครื่องมือ AI เปลี่ยนไปเร็วมาก

2. จำนวนชั่วโมงการใช้ ไม่เท่ากับ ความสามารถที่แท้จริง บริษัทต่างๆ มักวัดความถี่ — ว่าพนักงานใช้เครื่องมือ AI กี่ชั่วโมง — แล้วเข้าใจผิดว่าคือความคืบหน้า Ballard เปรียบเทียบแนวทางนี้กับการให้ความสำคัญกับ ความลึก ของทักษะ: “บางคนใช้ AI วันละสี่ชั่วโมงอาจกำลังทำงานที่ไม่เกิดประโยชน์ ขณะที่การใช้เวลาแค่ 20 นาทีอย่างมีระดับสามารถสร้างมูลค่าได้มากกว่ามาก”

3. การสอนแบบครั้งเดียวไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมได้ “พวกเขาจัดเวิร์คช็อปแล้วคิดว่างานจบแล้ว เหมือนเรียนเปียโนแค่ครั้งเดียวแล้วหวังว่าจะเล่นคอนแชร์โตได้” Ballard กล่าว ปัญหาที่ลึกกว่านั้นคือ AI นั้นแตกต่างจากเทคโนโลยีในที่ทำงานก่อนหน้านี้อย่างสิ้นเชิง มัน ‘ไร้ขอบเขตตายตัว’ — แทนที่จะมีงานและขั้นตอนที่ชัดเจน มันกลับเสนอความเป็นไปได้ที่ไร้ขีดจำกัด คนส่วนใหญ่จึงถอยกลับไปทำงานคุ้นชินที่มีมูลค่าต่ำที่พวกเขาทำอยู่แล้ว

ทางเลือกของ Atheni คือการโค้ชชิ่งแบบต่อเนื่อง ปรับให้เหมาะกับแต่ละบุคคล โดยวัดว่าพนักงานสามารถทำงานแปลกใหม่ที่ต้องใช้ทักษะสูงขึ้นได้หรือไม่ ไม่ใช่แค่ว่าพวกเขาคลิกใช้งานบ่อยแค่ไหน

ความท้าทายในการระดมทุน: ‘ช่องว่างด้านความน่าเชื่อถือ’ สำหรับผู้ก่อตั้งหญิง

Ballard และผู้ร่วมก่อตั้ง Mackenzie Howe ใช้เวลาสองปีในการสร้างวิธีการของ Atheni ผ่านการให้คำปรึกษาโดยตรงกับลูกค้า ก่อนที่จะเริ่มเขียนโค้ดแพลตฟอร์มแม้แต่บรรทัดเดียว Ballard ใช้เวลาสามทศวรรษในสายงานประชาสัมพันธ์องค์กรและเคยขายเอเจนซี่ PR ของเธอไปแล้ว ส่วน Howe เป็นที่ปรึกษาการลงทุนด้านสถาบัน ไม่มีใครมีภูมิหลังแบบผู้ก่อตั้ง AI ทั่วไปที่นักลงทุนคาดหวัง

“เรามาจากด้านคน ไม่ใช่ด้านเทค” Ballard กล่าว พร้อมอธิบายถึงความท้าทายในการถูกมองอย่างจริงจังแม้จะมีประสบการณ์รวมกันหลายสิบปีก็ตาม

อคติที่พวกเขาต้องเผชิญสะท้อนถึงปัญหาเชิงระบบ รายงานของสภาสามัญชนแห่งสหราชอาณาจักรปี 2025 พบว่าทีมผู้ก่อตั้งที่เป็นหญิงล้วนได้รับเงินลงทุนเพียง 2% ของ equity investment ทั้งหมดในปี 2024 ขณะที่ทีมชายล้วนได้รับมากกว่า 80% ของเงินทุน สถานการณ์ยิ่งแย่ลงในโลก AI โดยเฉพาะ: ระหว่างปี 2012 ถึง 2022 ทีมชายล้วนระดมทุนจาก VC ในกลุ่ม AI ได้ถึง 80% ในขณะที่ทีมหญิงล้วนระดมได้เพียง 0.3% เท่านั้น

Ballard เองได้ชี้ให้เห็นบน LinkedIn ว่าในปี 2025 มีเพียง 1.75% ของ equity investment ในสหราชอาณาจักรที่ตกไปอยู่ในมือทีมผู้ก่อตั้งหญิงล้วน

แม้ต้องฝ่าลมฝน อะธีไน เอไอก็สามารถปิดดีลระดมทุน Pre-seed มูลค่า 350,000 ปอนด์ได้สำเร็จในเดือนพฤษภาคม 2026 รอบนี้ได้รับการสนับสนุนจากนักลงทุนเทวดา (Angel Investors) รวมถึง Alex Chesterman OBE ผู้ประกอบการต่อเนื่อง ผู้ก่อตั้ง Zoopla, Cazoo และ LoveFilm รวมถึงได้รับการสนับสนุนจาก Innovate UK Chesterman เป็นผู้เชื่อมั่นตั้งแต่เนิ่นๆ เขาบอกกับผู้ก่อตั้งว่าพวกเขา “สังเกตเห็นสิ่งที่เพิ่งจะชัดเจนในตอนนี้เมื่อสองปีก่อน” มูลค่ารอบนี้ถือว่าค่อนข้างเล็ก — สะท้อนให้เห็นถึงการต่อสู้ที่ยากเย็นที่ผู้ก่อตั้งหญิงยังคงต้องเผชิญ แม้จะมีแรงดึงดูดจากลูกค้าที่แข็งแกร่งและช่องว่างทางการตลาดที่ชัดเจนก็ตาม