ในบรรดาโฆษณาที่ระบุราคา มูลค่ารวมของข้อเสนอทั้งหมดอยู่ที่ 66,014,467 ดอลลาร์สหรัฐ โดยข้อเสนอที่อยู่บน Facebook มีมูลค่า 65,042,748 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ 98.53% ของมูลค่าที่ตรวจพบ สื่อบางแห่งจึงปัดตัวเลขดังกล่าวเป็นประมาณ 65-66 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ตั้งแต่สัตว์เป็น ๆ ไปจนถึงนอแรดและเกล็ดตัวลิ่น

รายการที่พบไม่ได้มีเพียงชิ้นส่วนสัตว์ แต่รวมถึงสัตว์มีชีวิต เช่น ลีเมอร์หางแหวน ลิงแมงมุม และชิมแปนซี รวมถึงชิ้นส่วนอย่างนอแรดและเกล็ดตัวลิ่น

สัตว์หลายชนิดอยู่ภายใต้การคุ้มครองของ CITES หรืออนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ โดยในโฆษณาที่ตรวจพบบน Facebook 84% เชื่อมโยงกับสัตว์ในบัญชีแนบท้ายที่ 1 ของ CITES ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการคุ้มครองเข้มงวดที่สุด ขณะเดียวกัน 58.3% เกี่ยวข้องกับสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์หรือใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง

Facebook Groups เป็นพื้นที่หลักของกิจกรรมดังกล่าว คิดเป็น 76% ของการตรวจพบทั้งหมดบน Facebook จากข้อมูลนี้ รายงานจึงสรุปว่า Facebook ไม่ได้เป็นเพียงหนึ่งในหลายแพลตฟอร์ม แต่ทำหน้าที่เสมือนโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะส่วนกลางที่ทำให้การค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายถูกรวมศูนย์ ค้นพบ และขยายตัวได้

ทำไมรายงานจึงบอกว่า “ปัญหาเกิดจากการออกแบบ”

ข้อกล่าวหาของรายงานไม่ได้มองปัญหานี้เป็นเพียงเรื่องการตรวจสอบเนื้อหาที่ทำได้ไม่ทั่วถึงเท่านั้น แต่มองว่าองค์ประกอบบางอย่างของแพลตฟอร์มอาจเอื้อต่อการค้าผิดกฎหมายตั้งแต่ต้น

• กลุ่มปิดและกลุ่มส่วนตัว ผู้ขายสามารถสร้างพื้นที่ที่คนทั่วไปค้นหาได้ยาก ทำให้โฆษณาหลบสายตาผู้ใช้ทั่วไปและตรวจจับได้ยากขึ้น
• การใช้ชื่อปลอมหรือนามแฝง ผู้ขายอาจไม่ต้องเปิดเผยตัวตนจริง ส่งผลให้การติดตามตัวและดำเนินคดีทำได้ยาก
• เครื่องมือสร้างรายได้และการซื้อขาย ฟังก์ชันด้าน Marketplace ระบบช่วยอำนวยความสะดวกในการชำระเงิน และโครงสร้างโฆษณา ทำให้การลงประกาศ โปรโมต และติดต่อซื้อขายทำได้ในวงกว้าง
• ระบบแนะนำเนื้อหา นักวิจัยระบุว่าระบบแนะนำของ Facebook อาจนำเสนอประกาศค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายแก่ผู้ใช้ที่สนใจเนื้อหาเกี่ยวกับสัตว์ ทำให้โฆษณาเข้าถึงคนมากขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องค้นหาเอง
• การกลั่นกรองหลายภาษาไม่เพียงพอ โฆษณาที่ตรวจพบมีเพียงประมาณ 12% เป็นภาษาอังกฤษ แต่ระบบตรวจสอบของ Meta ถูกวิจารณ์ว่ามุ่งเน้นเนื้อหาภาษาอังกฤษเป็นหลัก ทำให้ประกาศภาษาอื่นจำนวนมากอาจหลุดรอดการตรวจจับ
• ระบบบังคับใช้กฎอัตโนมัติที่ผิดพลาด ในบางกรณี นักวิจัยได้รับคำตอบอัตโนมัติว่าโพสต์ที่รายงาน “ไม่ละเมิด” นโยบายของ Facebook แม้เนื้อหาจะเข้าข่ายการกระทำผิดอย่างชัดเจน

Simone Haysom หนึ่งในผู้เขียนรายงาน บอกกับ Mongabay ว่า จำเป็นต้องมีกฎระเบียบที่มีบทลงโทษและบังคับใช้ได้จริง เพราะการกำกับดูแลโดยสมัครใจไม่เคยได้ผล และไม่น่าจะประสบความสำเร็จได้อย่างสมบูรณ์

Meta ตอบกลับอย่างไร

Meta ไม่ได้ตอบคำถามของ Mongabay โดยตรงเกี่ยวกับข้อค้นพบในรายงาน GI-TOC ปี 2026 บริษัทหันไปเน้นย้ำการเข้าร่วม Coalition to End Wildlife Trafficking Online ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างหลายองค์กรเพื่อต่อต้านการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายทางออนไลน์

Meta ระบุว่า ระหว่างปี 2018-2025 บริษัทได้ลบรายการค้าสัตว์ป่าต้องห้ามและบล็อกผู้ขายที่ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการค้าผิดกฎหมายรวม 63.3 ล้านรายการ บริษัทยังกล่าวว่าใช้เครื่องมือตรวจจับอัตโนมัติ และแสดงคำเตือนเมื่อผู้ใช้ค้นหาคำบางประเภทที่เกี่ยวข้องกับการค้าสัตว์ป่า

ก่อนหน้านี้ Meta เคยปิด Facebook Groups จำนวน 9 กลุ่มในอินโดนีเซีย หลังการสอบสวนร่วมกันของ Mongabay และ Bellingcat พบหลักฐานการค้าสัตว์ป่าบนแพลตฟอร์มอย่างเปิดเผย โฆษกของ Meta กล่าวในเวลานั้นว่า ผู้ไม่หวังดียังคงปรับเปลี่ยนวิธีการเพื่อหลบเลี่ยงการบังคับใช้กฎ บริษัทจึงร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญและลงทุนในเครื่องมือกับเทคโนโลยีเพื่อรับมือกับภัยดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม GI-TOC ระบุว่า การกำกับดูแลตนเองโดยสมัครใจล้มเหลว และเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ประสานกฎระเบียบระหว่างประเทศให้เข้มแข็งขึ้น พร้อมกำหนดหน้าที่ที่แพลตฟอร์มต้องปฏิบัติตามอย่างมีผลบังคับใช้

ข้อเสนอสำคัญ ได้แก่ การตรวจจับเนื้อหาหลายภาษา การสร้างช่องทางเร่งด่วนสำหรับผู้แจ้งเบาะแสที่ได้รับการรับรอง การเปิดให้ผู้วิจัยอิสระเข้าถึงข้อมูล และการตรวจสอบความโปร่งใสของอัลกอริทึม เป้าหมายคือทำให้แพลตฟอร์มต้องรับผิดชอบต่อการออกแบบและระบบที่อาจช่วยขยายอันตราย ไม่ใช่รอเพียงการลบโพสต์เป็นรายกรณีหลังจากมีผู้แจ้งเรื่อง

ในบรรดาโฆษณาที่ระบุราคา มูลค่ารวมของข้อเสนอทั้งหมดอยู่ที่ 66,014,467 ดอลลาร์สหรัฐ โดยข้อเสนอที่อยู่บน Facebook มีมูลค่า 65,042,748 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ 98.53% ของมูลค่าที่ตรวจพบ สื่อบางแห่งจึงปัดตัวเลขดังกล่าวเป็นประมาณ 65-66 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ตั้งแต่สัตว์เป็น ๆ ไปจนถึงนอแรดและเกล็ดตัวลิ่น

รายการที่พบไม่ได้มีเพียงชิ้นส่วนสัตว์ แต่รวมถึงสัตว์มีชีวิต เช่น ลีเมอร์หางแหวน ลิงแมงมุม และชิมแปนซี รวมถึงชิ้นส่วนอย่างนอแรดและเกล็ดตัวลิ่น

สัตว์หลายชนิดอยู่ภายใต้การคุ้มครองของ CITES หรืออนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ โดยในโฆษณาที่ตรวจพบบน Facebook 84% เชื่อมโยงกับสัตว์ในบัญชีแนบท้ายที่ 1 ของ CITES ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการคุ้มครองเข้มงวดที่สุด ขณะเดียวกัน 58.3% เกี่ยวข้องกับสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์หรือใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง

Facebook Groups เป็นพื้นที่หลักของกิจกรรมดังกล่าว คิดเป็น 76% ของการตรวจพบทั้งหมดบน Facebook จากข้อมูลนี้ รายงานจึงสรุปว่า Facebook ไม่ได้เป็นเพียงหนึ่งในหลายแพลตฟอร์ม แต่ทำหน้าที่เสมือนโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะส่วนกลางที่ทำให้การค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายถูกรวมศูนย์ ค้นพบ และขยายตัวได้

ทำไมรายงานจึงบอกว่า “ปัญหาเกิดจากการออกแบบ”

ข้อกล่าวหาของรายงานไม่ได้มองปัญหานี้เป็นเพียงเรื่องการตรวจสอบเนื้อหาที่ทำได้ไม่ทั่วถึงเท่านั้น แต่มองว่าองค์ประกอบบางอย่างของแพลตฟอร์มอาจเอื้อต่อการค้าผิดกฎหมายตั้งแต่ต้น

• กลุ่มปิดและกลุ่มส่วนตัว ผู้ขายสามารถสร้างพื้นที่ที่คนทั่วไปค้นหาได้ยาก ทำให้โฆษณาหลบสายตาผู้ใช้ทั่วไปและตรวจจับได้ยากขึ้น
• การใช้ชื่อปลอมหรือนามแฝง ผู้ขายอาจไม่ต้องเปิดเผยตัวตนจริง ส่งผลให้การติดตามตัวและดำเนินคดีทำได้ยาก
• เครื่องมือสร้างรายได้และการซื้อขาย ฟังก์ชันด้าน Marketplace ระบบช่วยอำนวยความสะดวกในการชำระเงิน และโครงสร้างโฆษณา ทำให้การลงประกาศ โปรโมต และติดต่อซื้อขายทำได้ในวงกว้าง
• ระบบแนะนำเนื้อหา นักวิจัยระบุว่าระบบแนะนำของ Facebook อาจนำเสนอประกาศค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายแก่ผู้ใช้ที่สนใจเนื้อหาเกี่ยวกับสัตว์ ทำให้โฆษณาเข้าถึงคนมากขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องค้นหาเอง
• การกลั่นกรองหลายภาษาไม่เพียงพอ โฆษณาที่ตรวจพบมีเพียงประมาณ 12% เป็นภาษาอังกฤษ แต่ระบบตรวจสอบของ Meta ถูกวิจารณ์ว่ามุ่งเน้นเนื้อหาภาษาอังกฤษเป็นหลัก ทำให้ประกาศภาษาอื่นจำนวนมากอาจหลุดรอดการตรวจจับ
• ระบบบังคับใช้กฎอัตโนมัติที่ผิดพลาด ในบางกรณี นักวิจัยได้รับคำตอบอัตโนมัติว่าโพสต์ที่รายงาน “ไม่ละเมิด” นโยบายของ Facebook แม้เนื้อหาจะเข้าข่ายการกระทำผิดอย่างชัดเจน

Simone Haysom หนึ่งในผู้เขียนรายงาน บอกกับ Mongabay ว่า จำเป็นต้องมีกฎระเบียบที่มีบทลงโทษและบังคับใช้ได้จริง เพราะการกำกับดูแลโดยสมัครใจไม่เคยได้ผล และไม่น่าจะประสบความสำเร็จได้อย่างสมบูรณ์

Meta ตอบกลับอย่างไร

Meta ไม่ได้ตอบคำถามของ Mongabay โดยตรงเกี่ยวกับข้อค้นพบในรายงาน GI-TOC ปี 2026 บริษัทหันไปเน้นย้ำการเข้าร่วม Coalition to End Wildlife Trafficking Online ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างหลายองค์กรเพื่อต่อต้านการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายทางออนไลน์

Meta ระบุว่า ระหว่างปี 2018-2025 บริษัทได้ลบรายการค้าสัตว์ป่าต้องห้ามและบล็อกผู้ขายที่ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการค้าผิดกฎหมายรวม 63.3 ล้านรายการ บริษัทยังกล่าวว่าใช้เครื่องมือตรวจจับอัตโนมัติ และแสดงคำเตือนเมื่อผู้ใช้ค้นหาคำบางประเภทที่เกี่ยวข้องกับการค้าสัตว์ป่า

ก่อนหน้านี้ Meta เคยปิด Facebook Groups จำนวน 9 กลุ่มในอินโดนีเซีย หลังการสอบสวนร่วมกันของ Mongabay และ Bellingcat พบหลักฐานการค้าสัตว์ป่าบนแพลตฟอร์มอย่างเปิดเผย โฆษกของ Meta กล่าวในเวลานั้นว่า ผู้ไม่หวังดียังคงปรับเปลี่ยนวิธีการเพื่อหลบเลี่ยงการบังคับใช้กฎ บริษัทจึงร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญและลงทุนในเครื่องมือกับเทคโนโลยีเพื่อรับมือกับภัยดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม GI-TOC ระบุว่า การกำกับดูแลตนเองโดยสมัครใจล้มเหลว และเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ประสานกฎระเบียบระหว่างประเทศให้เข้มแข็งขึ้น พร้อมกำหนดหน้าที่ที่แพลตฟอร์มต้องปฏิบัติตามอย่างมีผลบังคับใช้

ข้อเสนอสำคัญ ได้แก่ การตรวจจับเนื้อหาหลายภาษา การสร้างช่องทางเร่งด่วนสำหรับผู้แจ้งเบาะแสที่ได้รับการรับรอง การเปิดให้ผู้วิจัยอิสระเข้าถึงข้อมูล และการตรวจสอบความโปร่งใสของอัลกอริทึม เป้าหมายคือทำให้แพลตฟอร์มต้องรับผิดชอบต่อการออกแบบและระบบที่อาจช่วยขยายอันตราย ไม่ใช่รอเพียงการลบโพสต์เป็นรายกรณีหลังจากมีผู้แจ้งเรื่อง