สินเชื่อธุรกิจยูโรโซนโตสูงสุดรอบ 3 ปี แต่ธนาคารกลับเข้มงวดการปล่อยกู้

ข้อมูลล่าสุดของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ให้ภาพเศรษฐกิจยูโรโซนที่ดูสดใสกว่าคาด สินเชื่อแก่ภาคธุรกิจขยายตัวเร็วที่สุดในรอบ 3 ปี ขณะที่สินเชื่อครัวเรือนก็ขยับขึ้นเล็กน้อย

แต่เมื่อพิจารณาข้อมูลอีกชุดจาก ECB เอง กลับพบสัญญาณระมัดระวังอย่างชัดเจน ธนาคารรายงานว่ากำลังเพิ่มความเข้มงวดในการอนุมัติสินเชื่อทุกกลุ่ม และคาดว่าจะเข้มงวดขึ้นอีกในไตรมาส 2 ความแตกต่างระหว่าง “ยอดสินเชื่อที่เพิ่มขึ้น” กับ “มาตรฐานการปล่อยกู้ที่ตึงตัวขึ้น” จึงกลายเป็นประเด็นสำคัญที่นักวิเคราะห์ต้องติดตาม

สินเชื่อธุรกิจพุ่งแตะระดับสูงสุดในรอบ 3 ปี

ข้อมูลการเงินเดือนพฤษภาคม 2026 ระบุว่า อัตราการขยายตัวเมื่อเทียบกับปีก่อนของสินเชื่อแก่บริษัทนอกภาคการเงินเพิ่มขึ้นเป็น 4% จาก 3.4% ในเดือนเมษายน และ 3.2% ในเดือนมีนาคม

นี่เป็นอัตราการเติบโตที่เร็วที่สุดในรอบ 3 ปี และต่อยอดจากแนวโน้มฟื้นตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไปที่เริ่มเห็นตั้งแต่ช่วงต้นปี 2026 ขณะเดียวกัน ปริมาณเงินในระบบตามมาตรวัด M3 ก็ขยายตัวเป็น 3.2% จาก 2.7% ในเดือนเมษายน

สินเชื่อภาคครัวเรือนเติบโตในอัตราที่ช้ากว่า แต่ยังปรับดีขึ้นเล็กน้อย โดยเพิ่มขึ้น 3.1% ในเดือนพฤษภาคม จาก 3.0% ในเดือนเมษายน และมียอดสินเชื่อครัวเรือนรวม 7.194 ล้านล้านยูโร ส่วนสินเชื่อภาคเอกชนโดยรวม ซึ่งรวมทั้งธุรกิจและครัวเรือน ขยายตัว 3.5%

ภาพดังกล่าวถือเป็นการฟื้นตัวจากช่วงต้นปี ในเดือนมกราคม สินเชื่อธุรกิจขยายตัวเพียง 2.8% ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2025 ขณะที่สินเชื่อครัวเรือนเติบโต 3.0% เท่าเดิม

ผลสำรวจธนาคารสะท้อนความกังวลมากกว่า

ผลสำรวจ ECB Bank Lending Survey ไตรมาส 1 ปี 2026 ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 28 เมษายน ให้ภาพจากฝั่งผู้ปล่อยกู้ที่แตกต่างออกไป

ธนาคารในยูโรโซนรายงานว่าได้เพิ่มความเข้มงวดของมาตรฐานสินเชื่อสำหรับทั้งภาคธุรกิจและครัวเรือน โดยมีสาเหตุหลักจากการประเมินความเสี่ยงที่สูงขึ้นและระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้น้อยลง

รายละเอียดสำคัญมีดังนี้

• สินเชื่อธุรกิจ: ธนาคารสุทธิ 10% รายงานว่าได้เข้มงวดมาตรฐานการปล่อยกู้ ตัวเลขนี้สูงกว่าที่คาดการณ์ไว้และสูงกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต
• สินเชื่อเพื่อการบริโภค: ธนาคารสุทธิ 15% รายงานว่าเข้มงวดขึ้น ถือเป็นการตึงตัวที่ชัดเจนที่สุดในกลุ่มสินเชื่อที่สำรวจ
• สินเชื่อที่อยู่อาศัย: มีการเข้มงวดเล็กน้อย โดยธนาคารสุทธิ 2% รายงานว่าปรับมาตรฐานให้เข้มขึ้น
• ความต้องการสินเชื่อที่อยู่อาศัย: ทรงตัว โดยมีค่าดัชนีสุทธิ 0% ขณะที่ความต้องการสินเชื่อเพื่อการบริโภคลดลงอย่างมาก โดยธนาคารสุทธิ 11% รายงานว่าความต้องการลดลง

ธนาคารยังระบุว่าเงื่อนไขสินเชื่อโดยรวมสำหรับธุรกิจและสินเชื่อเพื่อการบริโภคเข้มงวดขึ้น สาเหตุหลักมาจากอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่สูงขึ้นและการรับรู้ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น

สำหรับไตรมาส 2 ธนาคารคาดว่าจะเข้มงวดมาตรฐานสินเชื่อในทุกประเภทต่อไป โดยอ้างถึงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ สถานการณ์ด้านพลังงาน และต้นทุนการระดมทุนที่สูงขึ้น

ทำไมสินเชื่อจึงเพิ่มขึ้น ทั้งที่ธนาคารกำลังเข้มงวด?

ความขัดแย้งนี้อาจอธิบายได้หลายทาง แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่สามารถยืนยันสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งได้อย่างแน่ชัด

• ธุรกิจเร่งกู้ก่อนเงื่อนไขจะเข้มงวดกว่าเดิม: บริษัทบางแห่งอาจรีบขอสินเชื่อหรือเบิกใช้วงเงินก่อนคาดว่าธนาคารจะเพิ่มข้อจำกัด ส่งผลให้ยอดสินเชื่อปัจจุบันสูงขึ้น
• การเบิกใช้วงเงินเดิม: ยอดที่เพิ่มขึ้นอาจมาจากบริษัทเบิกใช้วงเงินที่ได้รับอนุมัติไว้แล้ว ไม่ใช่การปล่อยสินเชื่อใหม่ทั้งหมด
• โครงสร้างผู้กู้เปลี่ยนไป: บริษัทที่มีฐานะการเงินแข็งแรงและความเสี่ยงต่ำอาจยังเข้าถึงสินเชื่อได้ แม้มาตรฐานโดยรวมจะเข้มงวดขึ้น ขณะที่ผู้กู้ที่มีความเสี่ยงสูงกว่าอาจถูกจำกัดการเข้าถึงเงินทุน
• ผลของระยะเวลาหน่วง: การประกาศว่าจะเข้มงวดอาจเกิดขึ้นก่อนที่เงื่อนไขใหม่จะส่งผลต่อยอดสินเชื่อจริง ดังนั้นข้อมูลเดือนพฤษภาคมอาจยังสะท้อนเงื่อนไขก่อนการตึงตัวเต็มรูปแบบ และผลกระทบอาจปรากฏในเดือนถัดไป

ECB เตือนความเสี่ยงด้านคุณภาพสินทรัพย์

รายงาน Financial Stability Review เดือนพฤษภาคม 2026 ของ ECB เพิ่มน้ำเสียงระมัดระวังให้กับภาพรวมดังกล่าว

ECB ระบุว่าคุณภาพสินทรัพย์ของธนาคารในยูโรโซนอาจเสื่อมถอย หากเงื่อนไขเศรษฐกิจและการเงินแย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะจากสงครามในตะวันออกกลาง

แม้อัตราสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้โดยรวมยังอยู่ใกล้ระดับต่ำสุดในประวัติศาสตร์ แต่เริ่มเห็นการเสื่อมลงบางส่วนในสินเชื่อธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SME รวมถึงสินเชื่อผู้บริโภค และมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดระหว่างแต่ละประเทศ

จำนวนบริษัทล้มละลายเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงไม่กี่ไตรมาสที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม ECB ยังไม่พบหลักฐานว่าธนาคารประเมินความเสี่ยงด้านสินเชื่อธุรกิจต่ำกว่าความเป็นจริงเป็นวงกว้าง

ประเด็นนี้ชี้ว่า ตัวเลขสินเชื่อที่ดูแข็งแกร่งอาจยังไม่สะท้อนความเปราะบางทั้งหมด โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจขนาดเล็กและครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบจากต้นทุนการกู้ยืมและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์มากกว่า

วันที่ต้องจับตา: 21 กรกฎาคม

ECB มีกำหนดเผยแพร่ผลสำรวจ Bank Lending Survey ไตรมาส 2 ปี 2026 ในวันที่ 21 กรกฎาคม 2026

ข้อมูลชุดนี้จะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า ธนาคารยังคงระมัดระวังและลดการรับความเสี่ยงต่อเนื่องหรือไม่ หากผลสำรวจยังแสดงการเข้มงวด ขณะที่ข้อมูลยอดสินเชื่อยังแข็งแกร่ง ความแตกต่างระหว่างสองชุดข้อมูลก็จะยิ่งชัดเจนขึ้น

ในทางกลับกัน หากธนาคารเริ่มรายงานว่ามาตรฐานสินเชื่อผ่อนคลายลง ก็อาจสะท้อนว่าความระมัดระวังในไตรมาสแรกเป็นเพียงภาวะชั่วคราว ไม่ใช่จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนทิศทางวงจรสินเชื่อ

สำหรับตอนนี้ ข้อสรุปจากข้อมูล ECB คือ ภาพภายนอกแข็งแกร่ง แต่ภายในยังเต็มไปด้วยความระมัดระวัง ยอดสินเชื่อดูดี โดยเฉพาะภาคธุรกิจ ทว่าผลสำรวจธนาคารและรายงานเสถียรภาพการเงินเตือนว่า ความเสี่ยงอาจเริ่มปรากฏชัดขึ้นในช่วงครึ่งหลังของปี 2026