Loopring ปิด DEX แล้ว: บทเรียนจาก zkRollup รายแรกของ Ethereum สู่การรวมศูนย์ของ L2

เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2026 Loopring โปรเจกต์ zkRollup แรกของ Ethereum ประกาศปิดบริการ decentralized exchange (DEX) และ automated market maker (AMM) ทันที การปิดตัวครั้งนี้ไม่ใช่แค่การยุติโปรเจกต์ แต่เป็นสัญญาณสำคัญของการปฏิรูปครั้งใหญ่ในระบบนิเวศ Layer 2 (L2) ของ Ethereum ที่กำลังรวมศูนย์และคัดสรรเฉพาะผู้ที่แข็งแกร่งที่สุดเท่านั้น

อะไรทำให้ Loopring ต้องปิดตัว?

ทีมงาน Loopring ให้เหตุผลหลักสามประการ :

• ขาดการยอมรับจากผู้ใช้ (Lack of meaningful adoption): DEX ของ Loopring ไม่เคยมีปริมาณธุรกรรมหรือสภาพคล่องมากพอที่จะดึงดูดผู้ใช้
• ไม่มี Virtual Machine / ไม่สามารถคอมโพสซ์ได้: สถาปัตยกรรม zkRollup ของ Loopring ขาดเครื่องมือเสมือนที่เทียบเท่า EVM ทำให้ไม่สามารถทำสัญญาอัจฉริยะหรือกรณีการชำระเงินในโลกจริงได้ ทีมงานกล่าวว่า: "เราไม่มี virtual machine ไม่มีความสามารถในการคอมโพสซ์ ไม่มีกรณีการใช้งานการชำระเงินในโลกจริง ข้อจำกัดนั้นทำให้ระบบนิเวศของเราไม่เติบโต"
• ถูกแซงโดยคู่แข่ง zkEVM: เครือข่าย zkEVM สมัยใหม่ (เช่น zkSync Era, Linea, Scroll) มีความเข้ากันได้กับ EVM อย่างสมบูรณ์และมีระบบนิเวศนักพัฒนาที่สมบูรณ์กว่ามาก ทำให้สถาปัตยกรรมของ Loopring ล้าสมัยเมื่อเทียบกับตลาดที่มันเคยช่วยสร้าง

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยเร่งคือ การถูกเพิกถอนจากกระดานเทรดแบบรวมศูนย์หลักๆ ในปี 2026 ซึ่งทำให้ LRC โทเคนของ Loopring สูญเสียสภาพคล่องและความน่าเชื่อถือ

ขั้นตอนการคืนเงินให้ผู้ใช้

ทีมงาน Loopring มีขั้นตอนการคืนเงินดังนี้ :

• ปิดระบบ relayer ทันที หยุดการซื้อขายทั้งหมด
• ทีมงานจะ ส่งยอดคงเหลือสุดท้ายของผู้ใช้โดยตรงไปยังที่อยู่ Ethereum Layer 1 (L1) ผ่านกระบวนการแบบแบตช์ที่ทีมงานควบคุม
• ค่าใช้จ่ายในการทำธุรกรรม (gas fees) ทั้งหมดจะครอบคลุมโดยทีมงาน Loopring
• ทีมงานจะเผยแพร่รายการยอดเงินสุดท้ายให้ตรวจสอบเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ก่อนจะดำเนินการโอนเป็นก้อนใหญ่
• บัญชีที่มียอดเงินรวมต่ำกว่า $10 จะถูกจัดการแยกต่างหาก ยังไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติม

กระบวนการนี้เข้ามาแทนที่กลไกการถอนเงินแบบ trustless เดิม (ที่ผู้ใช้ต้องส่ง Merkle proof) ด้วยกระบวนการแบบแบตช์ที่ควบคุมโดยทีมงาน ซึ่งเป็นข้อแลกเปลี่ยนที่สำคัญ

แนวโน้มการรวมศูนย์ของ Ethereum L2

การปิดตัวของ Loopring ไม่ใช่เหตุการณ์โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปโครงสร้างของระบบนิเวศเลเยอร์ 2 บน Ethereum ในปี 2026

• พลวัตผู้ชนะกินรวบ (Winner-take-most dynamics): ภายในกลางปี 2026 กลุ่มเครือข่ายไม่กี่แห่ง (Arbitrum, Base, Optimism, zkSync Era, Linea, Scroll) ครองส่วนแบ่ง TVL รายได้ค่าธรรมเนียม และกิจกรรมนักพัฒนาเป็นส่วนใหญ่ ในขณะที่กลุ่มท้ายๆ หรือ rollups เฉพาะทางกำลังดิ้นรน สามอันดับแรกของ L2 ดำเนินการประมาณ 90% ของธุรกรรม L2 ทั้งหมด แค่ Base และ Arbitrum คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 80% ของมูลค่ารวมที่ถูกล็อกใน L2 DeFi

• Rollups ที่ไม่รองรับ EVM กำลังถูกปลดระวาง: การปิดตัวของ Loopring เกิดขึ้นหลังจากที่ ZKsync Lite (zk-rollup ที่ใช้งานได้จริงตัวแรกของ Ethereum) ประกาศยุติระบบในปี 2026 เช่นเดียวกับ rollups กว่า 50 รายการที่ปิดตัวไปแล้ว ตามการประมาณการของอุตสาหกรรม ตลาดกำลังรวมตัวสู่ระบบที่รองรับ EVM หรือ zkEVM

• แผนที่นำทางแบบ "Rollup-centric" อยู่ภายใต้แรงกดดัน: ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 Vitalik Buterin ประกาศว่าแผนที่นำทางแบบ rollup-centric เดิม "ไม่สมเหตุสมผลอีกต่อไป" ทำให้เกิดการทบทวนสถาปัตยกรรม L2 ครั้งใหญ่ ซึ่งเร่งการรวมศูนย์ไปสู่ระบบที่แข็งแกร่งน้อยลงแต่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

• ความท้าทายเรื่องผลกำไร: มีเพียง Base เท่านั้นที่ทำกำไรได้ในปี 2025 และ 21Shares คาดการณ์ว่า L2 ส่วนใหญ่จะไม่รอดในปี 2026 เนื่องจากส่วนใหญ่ดำเนินการขาดทุน และการใช้งาน blob อยู่ที่เพียง ~29% ของเป้าหมาย

บริบททางประวัติศาสตร์

เส้นทางของ Loopring จากมูลค่า $5 พันล้านสู่การปิดตัวให้บทเรียนที่สำคัญ :

• 2017: ระดมทุนประมาณ $45 ล้านเหรียญสหรัฐ ผ่านการขายโทเคนเพื่อสร้าง DEX บน zkRollup
• มูลค่าสูงสุด: เคยมีมูลค่าสูงกว่า $5 พันล้านเหรียญสหรัฐ โดย LRC โทเคนมีราคาสูงมาก
• ความร่วมมือกับ GameStop: เคยเป็นโครงสร้างพื้นฐานของตลาดซื้อขาย NFT ของ GameStop ซึ่งเป็นกรณีการใช้งานที่โด่งดังแต่ไม่สามารถนำไปสู่การยอมรับที่ยั่งยืนของ DEX
• การยุติบริการก่อนหน้านี้: Loopring เคยยุติ wallet และ DeFi protocols ในเฟสก่อนหน้า ทำให้การปิด DEX ครั้งนี้เป็นบทสรุปของวิสัยทัศน์ผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมของมัน
• ราคาโทเคน: LRC ร่วงลงประมาณ 4.24% ใน 24 ชั่วโมง มาอยู่ที่ $0.012 หลังประกาศ

อนาคตจะเป็นอย่างไร?

การปิดตัวของ Loopring แสดงให้เห็นว่าการเป็นคนแรกนั้นไม่เพียงพอในภูมิทัศน์ทางเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โปรเจกต์นี้พิสูจน์แล้วว่าการพิสูจน์ความรู้เป็นศูนย์ (zero-knowledge proofs) สามารถขยายขนาด Ethereum ได้ แต่สถาปัตยกรรมที่ไม่ใช่ EVM กลับกลายเป็นข้อเสียร้ายแรงเมื่อตลาดรวมตัวกันที่โซลูชันที่รองรับ EVM สำหรับผู้ใช้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการตรวจสอบให้แน่ใจว่าเงินของพวกเขาจะถูกส่งคืนในช่วงเวลาตรวจสอบ 2 สัปดาห์ สำหรับระบบนิเวศโดยรวม ข้อความชัดเจน: ยุคแห่งการแตกแยกของ L2 กำลังสิ้นสุดลง และมีเพียงระบบที่แข็งแกร่ง คอมโพสซ์ได้ และได้รับการยอมรับมากที่สุดเท่านั้นที่จะอยู่รอด