AMD FSR 4.1 บน RDNA 3: ภาพสวยขึ้น แต่เฟรมเรตลด และไดรเวอร์พัง

การเปิดตัว FSR 4.1 สำหรับการ์ดจอ Radeon RX 7000-series (RDNA 3) ในเดือนมิถุนายน 2026 สัญญาว่าจะนำเทคโนโลยี AI upscaling ที่ดีที่สุดของ AMD มาให้ผู้ใช้ในวงกว้างมากขึ้น แม้ว่าคุณภาพของภาพจะดีขึ้นจริง — รีวิวจากหลายสำนักบอกว่ามันเกือบจะเทียบชั้น DLSS 4.5 ของ Nvidia ได้แล้ว — แต่การเปิดตัวครั้งนี้กลับถูกบั่นทอนด้วยปัญหาสามประการที่แตกต่างกัน: ประสิทธิภาพที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับ FSR 3.1, ความไม่เสถียรของไดรเวอร์ในหลายเกม, และความผิดพลาดของตัวติดตั้งไดรเวอร์บน Windows 10 ที่ต้องออก Hotfix ฉุกเฉิน มาดูรายละเอียดกัน

ประสิทธิภาพลดลงเมื่อเทียบกับ FSR 3.1

ปัญหาที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือการสูญเสียประสิทธิภาพที่ชัดเจนเมื่ออัปเกรดจาก FSR 3.1 มาเป็น FSR 4.1 บนฮาร์ดแวร์ RDNA 3

• ComputerBase สื่อเยอรมัน ทดสอบ 9 เกมที่ความละเอียด 4K บน RX 7900 XTX พบว่า FSR 4.1 ในโหมด Quality นั้น ช้ากว่า FSR 3.1 Quality อยู่ ~11% (52.6 FPS เทียบกับ 59 FPS) และ FSR 4.1 โหมด Performance ช้ากว่า FSR 3.1 Performance อยู่ ~14.5% (65.2 FPS เทียบกับ ~76 FPS)
• TechPowerUp รายงานว่า FSR 4.1 บน RDNA 3 มีประสิทธิภาพต่ำกว่าการรันอัลกอริธึมเดียวกันบนการ์ด RDNA 4 (RX 9000) อยู่ประมาณ 8–10%
• การทดสอบอิสระบน RX 7800 XT ก็ยืนยันรูปแบบเดียวกัน: ในเกม Claire Obscur: Expedition 33 FSR 4 จำเป็นต้องใช้การตั้งค่า upscaling ที่รุนแรงกว่า (ความละเอียดภายในต่ำกว่า) เพื่อให้ได้เฟรมเรตเทียบเท่า FSR 3.1 ซึ่งเป็นการยืนยันว่า ML pipeline มีต้นทุนต่อเฟรมที่สูงกว่า

สาเหตุหลักมาจากข้อจำกัดทางสถาปัตยกรรม FSR 4 ถูกออกแบบมาเพื่อฮาร์ดแวร์ AI โดยเฉพาะของ RDNA 4 ซึ่งมี FP8 matrix acceleration ในตัว การย้อนพอร์ตกลับมาให้ทำงานบน RDNA 3 ทำให้ไดรเวอร์ต้องใช้คำสั่ง shader ทั่วไป (INT8 compute) ที่มีประสิทธิภาพน้อยกว่าสำหรับการคำนวณโครงข่ายประสาทเทียม ซึ่งทำให้เกิดการสูญเสียประสิทธิภาพที่วัดได้

ไดรเวอร์ค้างใน Helldivers 2 และ War Thunder

ไดรเวอร์ Adrenalin 26.6.2 ที่เปิดใช้งาน FSR 4.1 บนการ์ด RX 7000 ก็ก่อให้เกิดปัญหาความเสถียรในเกมเฉพาะบางเกมเช่นกัน

• ผู้ใช้รายงาน driver timeout และเกมเด้งเป็นระยะๆ ในเกม Helldivers 2 บน GPU ในซีรีส์ RX 7000 ดูเหมือนว่าปัญหาจะได้รับการแก้ไขบางส่วนด้วยการติดตั้งไดรเวอร์ 26.6.2 ใหม่อย่างสะอาด ตามรายงานของผู้ใช้บางคน
• ในเกม War Thunder ผู้ใช้รายงานว่าไดรเวอร์ 26.6.2 ทำให้เกมค้างเช่นกัน คู่มือในฟอรัม War Thunder แนะนำให้ลบไดรเวอร์เก่าทิ้งให้หมด (โดยใช้ AMD Cleanup Utility + DDU) แล้วติดตั้งใหม่ทั้งหมดใน Safe Mode เพื่อให้ระบบเสถียร
• ควรสังเกตว่าในบันทึกการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นทางการของ AMD สำหรับเวอร์ชัน 26.6.2 และ Hotfix 26.6.3 ไม่ได้ระบุถึงการแก้ไขอาการค้างใน Helldivers 2 หรือ War Thunder ในส่วนของปัญหาที่แก้ไขแล้วแต่อย่างใด ซึ่งแสดงว่าวิธีแก้ไขที่พบเป็นวิธีจากชุมชน ไม่ใช่การแก้ไขอย่างเป็นทางการจาก AMD

Hotfix Adrenalin 26.6.3 — การติดตั้งล้มเหลวบน Windows 10

ปัญหาที่สร้างความปวดหัวมากที่สุดในการเปิดตัวครั้งนี้คือบั๊กสำคัญใน Adrenalin 26.6.2 (ปล่อยเมื่อ 22 มิถุนายน 2026): มันไม่สามารถติดตั้งได้อย่างถูกต้องบนระบบ Windows 10 ที่ใช้ GPU ตระกูล RX 7000 และ RX 9000 ผู้ใช้ที่ได้รับผลกระทบจะเห็นสัญลักษณ์ตกใจสีเหลือง (Error Code 43) ใน Device Manager ทำให้ไดรเวอร์ใช้การไม่ได้ และ Radeon Software ไม่สามารถเปิดขึ้นมาได้เลย

• AMD ปล่อย Adrenalin Edition 26.6.3 Hotfix Preview ในวันที่ 24 มิถุนายน 2026 เพื่อแก้ไขปัญหานี้โดยเฉพาะ
• ตามบันทึกการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นทางการของ AMD Hotfix นี้ช่วยแก้ไข "ปัญหาการติดตั้งเป็นครั้งคราวที่พบเมื่อติดตั้ง AMD Software: Adrenalin Edition 26.6.2 บนระบบปฏิบัติการ Windows® 10 สำหรับผลิตภัณฑ์กราฟิก Radeon™ RX 7000 series และรุ่นที่สูงกว่า"
• Hotfix 26.6.3 จะคืนค่าการทำงานของไดรเวอร์และการรองรับ FSR 4.1 อย่างสมบูรณ์บนระบบ Windows 10 ที่ได้รับผลกระทบ AMD ยังระบุด้วยว่ามีแผนจะปล่อยเวอร์ชันที่ผ่านการรับรอง WHQL ในสัปดาห์ถัดไป

สถานะการรองรับ RX 6000-Series (RDNA 2)

FSR 4.1 ยังไม่พร้อมใช้งาน สำหรับการ์ดในซีรีส์ RX 6000 และการรอก็นานกว่าที่คาดไว้

• Jack Huynh รองประธานอาวุโสของ AMD ยืนยันอย่างเป็นทางการในเดือนพฤษภาคม 2026 ว่า FSR 4.1 จะมาให้ RDNA 3 ใน เดือนกรกฎาคม 2026 และสำหรับ RDNA 2 ใน ช่วงต้นปี 2027
• หลังจากนั้น AMD ได้ชี้แจงว่าความท้าทายทางเทคนิคสำหรับ RDNA 2 นั้นยิ่งใหญ่กว่า RDNA 3 เสียอีก — เนื่องจากสถาปัตยกรรม RDNA 2 ขาดเส้นทางเร่ง INT8 matrix-acceleration ที่มีประสิทธิภาพโดยสิ้นเชิง ซึ่งจำเป็นต้องปรับปรุงโครงข่ายประสาทเทียมใหม่อย่างละเอียดมากขึ้น นี่คือเหตุผลที่ทำให้เกิดความล่าช้ายาวนานขึ้น

ข่าวดีคือโมเดล INT8 เดียวกันที่ขับเคลื่อน FSR 4.1 บน RDNA 3 จะมาถึง RDNA 2 ในที่สุด แต่เจ้าของการ์ด RX 6000 จะต้องรอจนถึงอย่างน้อยต้นปี 2027 เพื่อการเปิดตัวอย่างเป็นทางการ