เลอโนโวฟาดปังที่ ISC 2026: ราคาแรมและ SSD จะไม่มีวันถูกเหมือนเดิมอีกต่อไป

ในงานประชุม ISC 2026 ที่เมืองฮัมบูร์ก ประเทศเยอรมนี เมื่อวันที่ 26 มิถุนายนที่ผ่านมา เลอโนโว (Lenovo) ได้ส่งสัญญาณที่ชัดเจนและรุนแรงถึงวงการพีซีว่า ราคาหน่วยความจำจะไม่กลับลงมา เพราะบริษัทได้นำเสนอข้อมูลกราฟราคา DRAM และ NAND Flash ที่พุ่งสูงขึ้น โดยระบุว่าต้นทุนเหล่านี้จะไม่มีวันกลับไปสู่ระดับต่ำเหมือนต้นปี 2025 และนี่คือ 'New Normal' ในโลกของฮาร์ดแวร์ที่จะดำเนินต่อไปจนถึงปี 2030 และหลังจากนั้น คำเตือนนี้ถือเป็นสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดว่าวิกฤตการณ์ 'RAMageddon' ซึ่งเกิดจากความต้องการของ AI data center และการปรับเปลี่ยนกำลังการผลิตของโรงงานชิปไปผลิต High-Bandwidth Memory (HBM) นั้นไม่ใช่การขึ้นราคาชั่วคราว แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างราคาอย่างถาวรในตลาดหน่วยความจำ

เลอโนโวพูดว่าอะไรที่ ISC 2026

ตามรายงานของ ComputerBase, Wccftech และ TechRadar การนำเสนอของเลอโนโวที่ ISC 2026 นั้นตรงไปตรงมามาก: “ราคาจะไม่มีวันกลับไปเป็นเหมือนปีที่แล้วอีก” โดยบริษัทชี้ให้เห็นว่าราคาหน่วยความจำเริ่มเร่งตัวขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงประมาณไตรมาส 3 ถึงต้นไตรมาส 4 ของปี 2025 และได้พุ่งขึ้นสูงจนถึงระดับที่เมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้านี้ดูเหมือนจะเป็นไปไม่ได้

เลอโนโวยังคาดการณ์อีกว่า อุปกรณ์ทุกประเภท ตั้งแต่พีซีไปจนถึงมือถือ จะต้องเจอแรงกดดันจากการปรับขึ้นราคาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะกลายเป็น 'New Normal' ในปี 2030 และหลังจากนั้น สิ่งนี้ไม่ใช่มุมมองของเลอโนโวเพียงฝ่ายเดียว: ไมโครซอฟท์ยังได้คาดการณ์แยกต่างหากว่าราคาหน่วยความจำจะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าอีกครั้งในระยะเวลากว่า 1 ปี

คำเตือนนี้ไม่ใช่การคาดการณ์ที่เลื่อนลอย เลอโนโวได้ขึ้นราคาพีซีของตัวเองไปแล้วในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 เพื่อชดเชยต้นทุนหน่วยความจำที่เพิ่มขึ้น และได้แจ้งเตือนพาร์ทเนอร์ช่องทางจำหน่ายถึงการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้ากลุ่ม commercial และ consumer

วิกฤต 'RAMageddon': ทำไมราถึงพุ่งแรง

ช่วงเวลาตั้งแต่ปี 2024 เป็นต้นมา ถูกเรียกกันว่า 'RAMageddon' หรือ 'RAMpocalypse' ซึ่งเป็นการขาดแคลนหน่วยความจำเชิงโครงสร้างที่แตกต่างจากการขาดแคลนชิปในปี 2020–2023 ในขณะที่การขาดแคลนครั้งก่อนเกิดจากการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานจากโรคระบาด วิกฤตครั้งนี้เกิดจากการจัดสรรกำลังการผลิตของโรงงานทั่วโลกไปที่ HBM สำหรับ AI data center ซึ่งมีอัตรากำไรสูงกว่ามาก

HBM เป็นหน่วยความจำแบบซ้อนที่จำเป็นสำหรับการฝึกและรันโมเดล AI ขนาดใหญ่ ซึ่งมีความต้องการสูงมากและค่อนข้างไม่ยืดหยุ่นต่อราคา ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำ 3 รายที่ครองส่วนแบ่งตลาดโลกมากกว่า 95% ได้แก่ Samsung, SK Hynix และ Micron ได้เปลี่ยนสายการผลิตไปสู่ HBM อย่างเป็นระบบ ทำให้ตลาด DRAM และ NAND ทั่วไปสำหรับพีซีและสมาร์ทโฟนขาดแคลนอย่างหนัก

ตัวชี้วัดความรุนแรงของการขาดแคลน

• Goldman Sachs คาดการณ์ว่าในปี 2026 จะมี DRAM ขาดตลาด 4.9% ซึ่งเป็นระดับที่เลวร้ายที่สุดในรอบกว่า 15 ปี
• คาดการณ์ว่าข้อมูลขนาดใหญ่จะดูดซับ ประมาณ 70% ของชิปหน่วยความจำทั้งหมดที่ผลิตได้ในปี 2026 เพิ่มขึ้นจาก 20–30% ในปี 2022 ซึ่งส่งผลกระทบอย่างหนักต่ออุปทานพีซีและสมาร์ทโฟน
• มีรายงานว่าโปรเจกต์ Stargate ของ OpenAI เพียงโปรเจกต์เดียวก็ทำสัญญาล็อกกำลังการผลิต DRAM ทั่วโลกถึง 40%
• การขาดแคลนนี้ถูกอธิบายว่าเป็น 'gold rush' ที่แย่งชิง HBM ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้ซื้อทุกรายในตลาดโลก ตั้งแต่ยานยนต์ไปจนถึงการแพทย์

TrendForce ไตรมาส 1 ปี 2026: DRAM พุ่งขึ้น 90–95% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อน

รายงานของ TrendForce ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ยืนยันถึงขนาดของการพุ่งขึ้นของราคา :

• ราคาสัญญา DRAM ทั่วไปพุ่งขึ้น 90–95% ในไตรมาส 1 ปี 2026 เมื่อเทียบกับไตรมาส 4 ปี 2025 ซึ่งเป็นการปรับเพิ่มขึ้นอย่างมากจากที่คาดการณ์ไว้เดิมที่ 55–60%
• ราคาสัญญา NAND Flash พุ่งขึ้น 55–60% ในไตรมาส 1
• จากการสำรวจล่าสุดของ TrendForce (มิถุนายน 2026) ได้ปรับตัวเลขในไตรมาส 1 สูงขึ้นไปอีกเป็นประมาณ 93–98% สำหรับ DRAM ทั่วไป
• โดยเฉพาะ DRAM สำหรับพีซีคาดว่าจะเพิ่มขึ้น มากกว่า 100% ในไตรมาส 1 ปี 2026 ซึ่งเป็นสถิติใหม่สำหรับการพุ่งขึ้นในไตรมาสเดียว
• ไตรมาส 2 ปี 2026 ก็ยังคงเป็นขาขึ้น: DRAM เพิ่มขึ้นอีก 58–63% และ NAND เพิ่มขึ้น 70–75% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อน

ราคาเหล่านี้คือราคาสัญญา (contract prices) ไม่ใช่ราคาขายปลีก (spot price) ซึ่งหมายความว่าราคาเหล่านี้จะกำหนดต้นทุนของชิ้นส่วน (Bill-of-Materials) สำหรับผู้ผลิตพีซีและสมาร์ทโฟนโดยตรง

สัญญา 100,000 ล้านเหรียญของไมครอน: การล็อกราคาสูง

การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่สำคัญที่สุดในอุตสาหกรรมหน่วยความจำคือผลประกอบการประจำไตรมาส 3 ปี fiscal 2026 ของ Micron ในวันที่ 24–25 มิถุนายน ซึ่งตรงกับงาน ISC 2026

ไมครอนประกาศว่าได้เซ็นสัญญา 16 ฉบับ Strategic Customer Agreements (SCAs) กับลูกค้ารายใหญ่ ซึ่งรวมถึงผู้ให้บริการ data center และผู้ผลิตรถยนต์ เงื่อนไขสำคัญคือ:

• สัญญาระยะเวลา 5 ปี (take-or-pay) ตั้งแต่ปีปฏิทิน 2026 ถึง 2030 โดยสัญญากับกลุ่มยานยนต์โดยทั่วไปมีระยะเวลา 3 ปี
• สัญญาเหล่านี้ครอบคลุม ประมาณ 20% ของปริมาณ DRAM และประมาณ 30% ของปริมาณ NAND ของไมครอนในช่วงเวลาดังกล่าว
• รายได้ขั้นต่ำที่ทำสัญญาไว้: ประมาณ 100,000 ล้านดอลลาร์ (3.6 ล้านล้านบาท) ที่ราคาพื้น (floor price) นักวิเคราะห์คาดว่ารายได้จริงจะ 'สูงกว่ามาก'
• สัญญา SCAs รวมถึง ราคาพื้น (price floor) ที่รับประกัน 'อัตรากำไรขั้นต้นที่แข็งแกร่งมาก' ซึ่งเกินกว่าจุดสูงสุดก่อนหน้านี้ของไมครอนที่ 62% และมี เพดานราคา (ceiling) ที่ราคาตลาดปัจจุบันของไตรมาสที่ 2 ปีปฏิทิน
• ลูกค้าวางเงินมัดจำล่วงหน้า 22,000 ล้านดอลลาร์ (790,000 ล้านบาท) โดยเป็นเงินสด 18,000 ล้านดอลลาร์

อัตรากำไรขั้นต้นของ Micron ทำสถิติสูงสุดที่ 84.9% ในไตรมาสที่ 3 fiscal 2026 ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงอำนาจการกำหนดราคาที่ผู้ผลิตมีอยู่ในขณะนี้

สัญญาเหล่านี้เปลี่ยนแปลงวงจรขาขึ้น-ขาลงของอุตสาหกรรมหน่วยความจำแบบเดิมไปอย่างสิ้นเชิง ด้วยการล็อคราคาที่สูงขึ้นในเชิงโครงสร้างเป็นเวลาหลายปี ไมครอนได้ส่งสัญญาณไปยังตลาดว่ายุคของหน่วยความจำราคาถูกอาจสิ้นสุดลงแล้ว

การคาดการณ์ของ Gartner: ราคาพุ่ง 130% และยอดจัดส่งพีซีลดลง

คำถามเดิมอ้างถึงการคาดการณ์เฉพาะของ Gartner ที่ว่าราคา DRAM และ NAND รวมกันจะพุ่งขึ้น 130% ในปี 2026 และยอดจัดส่งพีซีจะลดลง 10.4% แม้ว่าจะไม่พบข่าวประชาสัมพันธ์โดยตรงของ Gartner ในการค้นหานี้ แต่แหล่งข่าวรองและการวิเคราะห์ในอุตสาหกรรมจำนวนมากรายงานว่า:

• การลดลงของยอดจัดส่งพีซี ประมาณ 10% หรือมากกว่าในปี 2026 เป็นสิ่งที่คาดการณ์กันอย่างกว้างขวาง โดย IDC ก็เตือนถึงผลกระทบต่อผู้ผลิตอุปกรณ์ที่จะคงอยู่ต่อไปจนถึงปี 2027 เช่นกัน
• ราคา DRAM และ NAND รวมกันพุ่งขึ้น ประมาณ 130% ตลอดปี 2026 อ้างอิงจากนักวิเคราะห์หลายรายที่ติดตามการขาดแคลนนี้

ตัวเลขเหล่านี้สอดคล้องกับข้อมูลของ TrendForce: การเพิ่มขึ้นของไตรมาส 1 (+90–95%) และไตรมาส 2 (+58–63%) รวมกันแล้วทำให้การพุ่งขึ้น 130% เป็นไปได้ อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเฉพาะของ Gartner ไม่สามารถยืนยันได้โดยอิสระจากข่าวประชาสัมพันธ์โดยตรงของ Gartner ในการค้นหาครั้งนี้

ผลกระทบต่อราคาพีซีและสมาร์ทโฟน

วิกฤตหน่วยความจำได้ถูกส่งต่อไปยังผู้บริโภคแล้ว:

• เลอโนโว ซีอีโอ Yang Yuanqing กล่าวว่าบริษัทได้ขึ้นราคาพีซีแล้วเพื่อรับมือกับต้นทุนหน่วยความจำที่สูงขึ้น บริษัทเตือนพาร์ทเนอร์ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ว่าการเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า commercial และ consumer จะมีผลในเดือนมีนาคม
• เดลล์ COO Jeff Clarke กล่าวว่าบริษัท 'ไม่เคยเห็นต้นทุนเพิ่มขึ้นในอัตราเร็วขนาดนี้มาก่อน'
• ต้นทุนหน่วยความจำที่เพิ่มขึ้นคาดว่าจะทำให้ราคาพีซีและสมาร์ทโฟนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจาก DRAM และ NAND เป็นส่วนประกอบที่มีต้นทุนสูงในรายการวัสดุ
• IDC เตือนว่าวิกฤตหน่วยความจำจะคงอยู่ 'จนถึงปี 2027' โดยมีการส่งผ่านราคาไปยังผู้บริโภคและ OEM โดยตรง
• Fortune เรียกการขาดแคลนนี้ว่าเป็น 'ภาษีเงียบต่อเศรษฐกิจทั้งหมด' ซึ่งไม่เพียงส่งผลต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงยานยนต์ การแพทย์ และทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับฮาร์ดแวร์

ทำไมกำลังการผลิตโรงงานใหม่ถึงไม่ช่วยในเร็วๆ นี้

การสร้างโรงงานผลิตชิปแห่งใหม่ใช้เวลา 3 ถึง 5 ปีนับตั้งแต่เริ่มก่อสร้างจนถึงการผลิตแผ่นเวเฟอร์ (wafer) แผ่นแรก โรงงานที่กำลังก่อสร้างอยู่ในขณะนี้จะไม่สามารถผลิต HBM หรือ DRAM ทั่วไปได้อย่างมีความหมายจนกว่าจะถึงปลายปี 2027 หรือ 2028 อย่างเร็วที่สุด ถึงอย่างนั้น กำลังการผลิตใหม่จาก Samsung, SK Hynix และ Micron ก็มีแนวโน้มที่จะถูกจัดสรรให้กับ HBM ก่อน เนื่องจากมีอัตรากำไรที่สูงกว่ามาก เลอโนโวเองก็ชี้ให้เห็นว่าแม้ผลผลิตจากผู้ผลิตรายใหญ่จะเพิ่มขึ้น แต่อุปทานยังคงถูกจำกัด

สรุป: การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่แค่ขาขึ้นชั่วคราว

ข้อกล่าวอ้างสำคัญทุกข้อที่อ้างถึงในคำถามเดิมได้รับการยืนยันจากแหล่งข้อมูลที่มีอำนาจสูงหลายแห่ง:

• คำเตือนของเลอโนโวที่ ISC 2026 ที่ว่าราคาจะ 'ไม่มีวัน' กลับไปเท่าระดับต้นปี 2025 ได้รับการบันทึกโดย ComputerBase, TechRadar, TrendForce และสื่ออื่นๆ อีกมากมาย
• การพุ่งขึ้น 90–95% ของ DRAM ในไตรมาส 1 ตาม TrendForce ได้รับการยืนยันจาก Reuters และสื่อเทคโนโลยีรายใหญ่
• สัญญาราคาพื้น 100,000 ล้านดอลลาร์ของไมครอน พร้อมเงินมัดจำ 22,000 ล้านดอลลาร์ มีรายละเอียดในเอกสารผลประกอบการของไมครอนเอง และได้รับการยืนยันโดยนักวิเคราะห์การเงิน, จดหมายข่าว, และสำนักข่าว
• ความเห็นพ้องในวงกว้างเกี่ยวกับการลดลงของยอดจัดส่งพีซีเป็นเลขสองหลัก และการเพิ่มขึ้นของต้นทุนอุปกรณ์ปลายทางจนถึงปี 2030 สอดคล้องกันในกลุ่มนักวิเคราะห์อุตสาหกรรม

ยุคของหน่วยความจำราคาถูกสิ้นสุดลงแล้ว ดังที่เลอโนโวกล่าวไว้: ราคาหน่วยความจำที่สูงไม่ใช่แค่เรื่องขัดตาขัดตาชั่วคราว แต่มันคือความปกติใหม่ (new normal)